تبلیغات
تور سفر گردشگری

تور سفر گردشگری

سقز

یکشنبه 31 مرداد 1389

سقز یكی از شهرهای استان كردستان است كه در شمال غربی سنندج و در فاصله 198 كیلومتری آن واقع است و از شمال به بوكان و از غرب به بانه و از جنوب به منطقه تیلكو و از شرق به منطقه افشار منتهی میشود .

شهرستان سقز بر روی دو تپه طویل كه رودخانه سرپوشیده ولی خان از وسط آن می گذرد ، بنا شده است پستی و بلندیهای داخل شهر و مناظر و چشم انداز زیبای رودخانه سیمینه رود كه از كنار این شهر می گذرد جلوه بدیعی را به نمایش گذاشته است .

هر چند كاوشهای علمی باستانشناسی در این شهر انجام نگرفته است . اما در مورد تاریخ آن روایتهای گوناگونی وجود دارد و نظریات مختلف ابراز شده است تا جائیكه تاریخ ساخت آنرا به هزاره هفتم قبل از میلاد نسبت میدهند . عده ای از مورخین باستناد به آثار باستانی زیویه معتقدند كه این شهر در نخستین اتحاد ماد با نام ایزیرتا نامیده شده و پایتخت مادها بوده است و توسط مادها استحكاماتی در آن ساخته شده است كه زیویه و آرمائیت "قپلانتو" از آن جمله هستند . دسته ای دیگر از مورخین معتقدند كه بعد از هجوم 'ساركن دوم ' پادشاه آشور به سرزمین ماد كه منجر به گریز مادها به سوی همدان شده سكاها به سقز آمدند و آنرا به عنوان پایتخت خود برگزیدند . نام امروز این شهر از قوم سكه - سكا - اسكیت - ساكز - سكز به یادگار مانده است .در زمانی كه حكومتهای محلی در مناطق مختلف ایران حاكمیت میكردند در شهرستان سقز نیز حكومت اردلانها برای مدتی مدید ادامه داشت .

پارك مولوی كرد - لاله - كوثر - بازار سقز - طبیعت بكر و زیبای منطقه سرشیو - كوههای چهل چشمه - نه كه روز و سد شهید كاظمی از جاهای دیدنی شهرستان سقز هستند . در این شهرستان بیش از یكصد و پنجاه اثر تاریخی و باستانی وجود دارد كه فقط دو اثر آن یعنی قلعه باستانی زیویه و غار كرفتو مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است .

الف) قلعه باستانی زیویه : این قلعه بر روی تپه ای به ارتفاع 140 متر در فاصله 42 كیلومتری شهر سقز و در حاشیه روستایی به نام زیویه قرار دارد كه در سال 1947 میلادی به طور اتفاقی كشف گردید .

ب) غار كرفتو : در 74 كیلومتری شرق شهرستان سقز و در منطقه اوباتو"هه وه تو" صخره ای از سنگهای آهكی بر فراز تپه ای پدید آمده است كه قلعه و غار كرفتو نامیده میشود . براساس مطالعات زمین شناسی صخره قلعه و غار كرفتو در دوران سوم زمین شناسی شكل گرفته است .

وضعیت فرهنگی و و اجتماعی 

آنچه مسلم است كردها از قدیمی ترین نژاد آریایی ها هستند . همانطوریكه در كتاب كارنامه ایرانیان در عصر اشكانیان جلد دوم آمده است مستشرقین و مورخین می نویسند كه كردها یكی از شریف ترین و باستانی ترین آریاییهای ایران شمرده میشوند و ممكن است آریاییها كه در یكهزار و هشتصد سال پیش از میلاد در بابل حكومت نموده و به نام كاسو یا كاسیت در تاریخ معروف شده اند نیاكان كردهای امروزی باشند .

دین مردم شهرستا ن سقز اسلام و پیرو مذهب تسنن "امام شافعی " میباشند . وجود علمای فاضل - دانشمند متدین و متعهد نویسندگان و شعرای عارف و نامی ، فرهنگیان و هنرمندانی خلاق و مبتكر و توانا در تمامی زمینه ها این شهرستان را از قدیم الایام به صورت یك كانون فرهنگی - علمی در آورده است و در یك جمله میتوان گفت سقز در بین شهرهای كردنشین از این نظر بیشتر مورد توجه بوده است .

موقعیت جغرافیایی  

شهرستان سقز از نظر جغرافیایی در فاصله بین 45درجه و 51 دقیقه و 46درجه و 54دقیقه طول شرقی و 35درجه و 46 دقیقه و 36درجه و 28 دقیقه عرض شمالی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است .

مساحت : 4370 كیلومتر مربع

بخشداریها و دهستانها 

شهرستان سقز دارای سه بخش به نامهای مركزی ، زیویه و سرشیو میباشد

1- بخش مركزی شامل دهستانهای :

  • میرده به مركزیت روستای میرده
  • ترجان به مركزیت روستای قهرآباد سفلی
  • تموغه به مركزیت روستای تموغه
  • سرا به مركزیت روستای سرا

2- بخش سرشیو شامل دهستانهای :

  • چهل چشمه غربی به مركزیت دگاگاه
  • ذوالفقار به مركزیت حسن سالاران

3- بخش زیویه شامل دهستانهای :

  • امام به مركزیت روستای سنته
  • تیلكو به مركزیت روستای ایرانخواه
  • خورخوره به مركزیت روستای خورخوره
  • صاحب به مركزیت صاحب
  • گل تپه به مركزیت گل تپه

www.saghez.gov.ir منبع

  • نظرات() 
  • سروآباد

    یکشنبه 31 مرداد 1389

    یکی از شهرستانهای استان کردستان در غرب ایران است که از سمت غرب با کشور عراق هم مرز است. این شهرستان از شمال به شهرستان مریوان، از شرق به شهرستان سنندج و از جنوب به شهرستان کامیاران محدود می شود. مرکز این شهرستان شهر سروآباد است که تقریباً در ۸۰ کیلومتری غرب سنندج قرار دارد
    جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با 60٫000   نفر بوده است.
    شهرستان سروآباد 1002 کیلومترمربع مساحت دارد دارای 2 بخش  ،1شهر و8 دهستان می باشد  دارای 82 روستا که 5 روستای آن خالی ازسکنه می باشد  جمعیت شهرستان سروآباد حدود 60000 نفر می  باشد  که حدود 52 درصد آن مرد ومابقی زن می باشند  درشهرستان سروآباد 1200 نفرکارمند وحدود 12000 نفردانش آموز وجود دارد .
    تقسیمات کشوری
    • بخش مرکزی شهرستان سروآباد
    1. دهستان بیساران
    2. دهستان پایگلان
    3. دهستان رزآب
    4. دهستان ژریژه
    5. دهستان کوسالان
    6. دهستان دزلی
    شهر: سروآباد
    به جرات می توان گفت كه سروآباد یكی از قدیمی ترین مناطق مسكونی ایران بوده است . شهر زیبا و دلنشین سروآباد كه در میان كوه كوهسالان و كوه میانه واقع است برگرفتهاز نام حاكم و فرمانروای این شهر در زمان قدیم و قبل از اسلام بود . سروه یا به كردی «سوله» اسم دختر فرمانروای شهر زریبار در مریوان است كه «سوله» است به سروآباد یا «سولاوا» تغییر می دهد .
    بخش اورامان
    o دهستان اورامان تخت
    o دهستان شالیار
    شهرستان  سروآباد با میكروكلیماهای متفاوت شامل مناطق كوهستانی و سردسیر تا مناطقی با آب و هوای تقریبا معتدل می گردد و حتی در بعضی از نقاط درختان مناطق نیمه گرمسیری جزء درختان بومی منطقه محسوب می شود و این مسئله دامنه برداشت یك نوع محصول را وسیع كه حتی پایان برداشت در یك نقطه همزمان با رسیدن آن در نقطه دیگر برای همان محصول می باشد.

    www.sarvabadshora.com منبع

  • نظرات() 
  • دیواندره

    جمعه 29 مرداد 1389

    شهرستان دیواندره پیشینه ای به قدمت كشور پهناور ایران دارد كه در قدیم میران شاه نام داشت. دیواندره در فاصله 98 كیلومتری شمال سنندج با وسعت 4203 كیلومتر مربع و با 1850 متر ارتفاع از سطح دریا ، در 47 درجه و یك دقیقه شرقی از نصف النهار گرینویچ و 35 درجه و 54 دقیقه عرض جغرافیایی قرار دارد ، كه از شمال با تكاب ، از شرق با شهرستان بیجار ، از شمال غربی با سقز ، از غرب با مریوان و از جنوب با سنندج همسایه است .

    شهرستان دیواندره با مساحتی معادل 4203 كیلومتر مربع در حدود 15 % از وسعت استان كردستان را شامل می شود . این شهرستان بین 34 درجه عرض شمالی و 32 دقیقه و 46 درجه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است .
    تغییرات درجه حرارت سالانه دما از 20 – تا 32 + درجه می باشد . شهرستان دارای زمستان های سرد و طولانی و بهار و تابستان معتدل می باشد تعداد روزهای یخ بندان در سال برابر 135 روز خواهد بود .وجود آثار باستانی غار كرفتو نشانگر وجود تمدن و حیات تا دو هزار سال قبل از میلاد در این منطقه می باشد .
    زبان گویش مردم كردی سورانی و دارای لهجه مخصوص می باشد . آداب و رسوم و فرهنگ مردم شهرستان برگرفته از آداب و فرهنگ آریائی ها بوده و هماهنگ با سایر ملت ایران مراسمات ملی و مذهبی را نیز برگزار می نمایند .
    در شهرستان دیواندره قومیت ها و طوائفی همچون گوران ، گلباغی ، تیلكوئی ، جاف ، منمی (مندمی) برازنده ، خواجه وند ، كلهر ، زند و قاقالی وجود دارد .اما این عناوین در منطقه كم رنگ شده و صرفاً جنبه محلی داشته و هیچ گونه وجه تمایزی بین افراد نداشته و تمام اقشار همزیستی مسالمت آمیزی با هم دارند .
    شهرستان دیواندره دارای سه بخش مركزی ، كرفتو و سارال و 9 دهستان (حومه – قراتوره – چهل چشمه – اوباتو – كانی شیرین – زرینه – سارال – كوله و حسین آباد شمالی ) می باشد . تعداد كل روستاهای تابعه شهرستان دیواندره 194 روستا می باشد .

    شهرستان دیواندره

     شهرستان دیواندره یکی از شهرستانهای استان کردستان در غرب ایران است که در شمال این استان قرار گرفته است. ,در فاصله 97 کیلومتری شمال مرکز استان کردستان ایران یعنی شهر سنندج قرار دارد مرکز این شهرستان شهر دیواندره است. مساحت آن 4203 کیلومتر مربع و است. این شهرستان به علت وجود دشتهای بسیار وسیع اوباتو و سارال از مراکز اصلی تولید گندم و دامداری استان کردستان است و این فعالیتها در زندگی مردم این منطقه نقش اساسی دارد. این شهرستان از نظر آب و هوایی یکی از مناطق سردسیر و برفگیر کشور محسوب می‌‌شود. مردم این شهرستان به زبان کردی تکلم می‌کنند. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۸۲٫۷۴۱ نفر بوده است تقسیمات کشوری·  شهرها: دیواندره و زرینه. ·  بخشها: مرکزی، سارال و کرفتو.   جاذبه‌های فرهنگی و گردشگریغار باستانی کرفتواین غار در فاصله 72 کیلومتری از شمال دیواندره در نزدیکی روستای یوزش باش کندی قرار دارد و ازپر جاذبه‌ترین مکانهای گردشگری استان می‌‌باشد .کتیبه‌ای یونانی بر سر در یکی از اتاق‌های طبقه سوم وجود دارد که از این غار به عنوان معبد هراکلس نام برده است. در معماری این غار علاوه بر ایجاد اتاق‌ها و راهروهای عبوری، سعی شده تا اتاق‌ها با هم مرتبط باشند و نورگیرهای به سمت بیرون تعبیه شده و بر دیوارهای غار در بعضی از اتاقها نقوشی به صورت تجریدی از حیوانات، انسان و گیاه حجاری شده استبا توجه به پژوهش‌های به عمل آمده، در دوران میان‌زیوی کرفتو در زیر آب بوده و در اواخراین دوره ارتفاعات آن از آب خارج شد. غار کرفتو از غارهای آهکی و طبیعی است که در ادوار مختلف جهت استفاده و سکونت انسان تغییر حالت داده و به معماری صخره‌ای در چهارطبقه در دل کوه حفر شده است. طول غار حدود ۷۵۰متر است و راههای فرعی متعددی از آن منشعب می‌‌شود. در طول این غار تغییرات و دگرگونی‌های عمده و دخل و تصرفات بسیار در آن به وجود آمده و حجاران هنرمند، به زیبایی فضاهایی را در مدخل‌های غار تراشیده و اتاقها، راهرو و دالانهای متعددی را به وجود آورده اند. این غار در سال۱۳۷۹ گمانه زنی شده با بررسی باستان شناختی در محوطه بیرون و داخل غار آثاری از دورانهای مختلف به دست آمد. کشف تراشه‌ای سنگی در طبقه چهارم و محوطه بیرون غار می‌‌تواند نشانه‌ای از استفاده انسان‌ها در دوران پیش از تاریخ از این غار باشد. منطقه سارالیکی از مناطق بومگردی (اکوتوریستی) استان است که در غرب دیواندره واقع می‌‌باشدمنطقه چهل چشمهدر شمال غربی دیواندره کوههای چهل چشمه قرار دارد که هر ساله جمعیت زیادی از گردشگران و کوهنوردان از این منطقه دیدن می‌‌نمایند .

    تاریخچه و علل پیدایش شهر دیواندره: شهرستان دیواندره در حال حاضر شامل دهستان های قراتوره ، حسین آباد شمالی ، حومه دیواندره ، چهل چشمه ، كوله و سارال است . این دهستان ها در گذشته ، سه بلوك از هجده بلوكی بوده كه در زمان قاجاریه محدوده ایالت كردستان را تشكیل می داده اند . این منطقه از دیر باز محل عبور عشایر بوده و به عنوان ییلاق مورد استفاده قرار می گرفته است . شهرستان دیواندره از زمان صفویه به بعد تحت نفوذ دو شهر بزرگ استان كردستان – سنندج در جنوب و سقز در شمال – بوده است .
    با تقویت راه سنندج – سقز ، به تدریج روستای دیواندره در وسط این راه ، به عنوان یك مركز جمعیتی و بین راهی گسترش می یابد و در سال های اوایل دهه ی پنجاه شمسی به صورت یك شهر كوچك پا به عرصه ی وجود می نهد . بنابراین مهم ترین عامل در ایجاد شهر دیواندره موقعیت میان راهی آن بوده است .
    در كنار این عامل با توجه به رشد اقتصادی – اجتماعی منطقه و افزایش ارزش افزوده ، ایجاد یك مركز جمعیتی به صورت شهر برای تجمع و انباشت ثروت و مبادله كالا ضرورت می یابد . بدیهی است كه این مركز باید بهترین دسنرسی را با شهرهای بلافصل آن و بالاخص مركز استان ، داشته باشد .
    چنین نقطه سكونتی روستای دیواندره بود كه از سال های دهه ی چهل به بعد روند تبدیل آن به شهر آغاز شد . در سال 1345 ، دیواندره یكی از بخش های شهرستان سنندج بوده و پرجمعیت ترین روستای آن دیواندره بوده كه 1822 نفر جمعیت داشته است . 

    ت آب و هوایی منطقه تغییرات درجه حرارت سالانه دما از 20 – تا 32 + درجه می باشد . شهرستان دیواندره دارای زمستان های سرد و طولانی و بهار و تابستان معتدل می باشد . تعداد روزهای یخبندان در سال برابر 135 روز خواهد بود . دیواندره جزء مناطق سردسیر كشور است . بارش برف و تفاوت قابل ملاحظه دما بین شب و روز از خصوصیات بارز اقلیمی منطقه است. دیواندره بین دو منطقه كاملا برفگیر و سردسیر كشور ، یكی دشت اوباتو (هه وه تو) و دیگری كانی نیمه روژ در جنوب قرار گرفته است .
    رودها و واحدهای مهم آبی و چشمه سارهای حوزه شهرستان : رودخانه های فراوان در شهرستان جریان دارد ، كه اكثر آنها فصلی است و از آب شدن برف ها و بارندگی های فصلی به وجود می آید . در منطقه دو رودخانه مهم و دائمی به نام های (قزل اوزن) و (یول كشتی) وجود دارد . كه رودخانه قزل اوزن از ارتفاعات چهل چشمه و سارال سرچشمه می گیرد و با نام سفید رود به دریای خزر می ریزد . رودخانه یول كشتی نیز سرچشمه آن حوضه های ابگیر فلات اوباتو است كه پس از طی مسیری به رود قزل اوزن می پیوندد . رودخانه (شورآب)رودخانه ای فصلی است .

      شهرها و بخش ها شهرهای تابعه : شهر دیواندره و شهر زرینه
    بخش های تابعه به تفكیك دهستان مربوطه

    • 1- بخش مركزی : (دهستان حومه – دهستان قراتوره – دهستان چهل چشمه)
    • 2- بخش كرفتو: (دهستان زرینه – دهستان كانی شیرین – دهستان اوباتو)
    • 3- بخش سارال: (سارال – كوله – حسین آباد شمالی)

     وجه تسمیه الف - دیواندره از دو كلمه دیوان + دره تشكیل شده است . دیوان یعنی جایگاه و محل قانون . عدالت و جای حل اختلافات و چون این دیوان خانه معروف گشته است .

    ب - شهر زرینه : شهری كه خاك و طبیعت آن مثل زر و گوهر جذابیت و لطافت داشته است .

    ج - بخش كرفتو : به خاطر قرار گرفتن غار بزرگ و باستانی كرفتو و انتخاب اینعنوان بیشتر برای معرفی این آثار باستانی و عجایب ساخته دست بشر به مردم مسلمان ایران و سایر نقاط دنیا است .

    د - بخش سارال: سارال نام دختر و گل خوشبویی می باشد . بخش سارال درای مراتع سرسبز و خرم و انواع گل های وحشی و گیاهان داروئی و غذائی می باشد ، وجه تسمیه آن از این نام گرفته است .

    ه - بخش مركزی: قرار گرفتن در مركز شهرستان و كم بودن فاصله روستاها تا مركز شهرستان وجه تسمیه بخش را می رساند .  

    جاذبه توریستی داخلی و خارجی شهرستان دیواندره :

    از مراتع موجود در منطقه می توان منابع طبیعی ، مراتع سرسبز سارال و كوه های سرسبز و آبخیز چهل چشمه را نام برد كه یكی از مراتع درجه اول ایران می باشد .این مراتع در بهار بسیار دلپذیر ، سرسبز و خرم هستند . چشمه سارهای فراوانی در آنجا جریان دارد و انواع گل های وحشی و گیاهان داروئی و غذائی به وفور دیده می شود كه در صورت استفاده صحیح و نظارت دولت و سرمایه گذاری می تواند یكی از جاذبه های توریستی در منطقه باشد . دیگری غار كرفتو می باشد كه در حدود 75 كیلومتری شمال شرقی دیواندره قرار گرفته و از انواع غارهای آهكی و طبیعی است و جاذبه های زیادی دارد .
    غار كرفتو پذیرای مسافران و عاشقان به طبیعت و كاوشگران و گردشگران داخلی و خارجی می باشد . چهل چشمه و سارال نیز پذیرای گردشگران داخلی می باشد . 

     وضعیت فرهنگی و تاریخی اسامی و مشخصات مراكز فرهنگی و تبلیغی مردمی، دولتی در سطح شهرستان و میزان فعالیت آنان :
    در سطح شهرستان سازمان تبلیغات اسلامی ، مركز بزرگ اسلامی و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی وجود دارند كه فعالیت گسترده ای در سطح شهرستان دارند . تعداد كتابخانه های دولتی شهرستان 2 باب می باشد (كتابخانه شهید بهشتی و كتابخانه تربیت) و كتابخانه خصوصی در شهرستان وجود ندارد – در شهرستان دیواندره تشكل های فرهنگی و تبلیغی مردمی شامل انجمن محیط زیست ، انجمن شعر و ادب ، انجمن نمایش ، انجمن موسیقی ، صندوق رفاه دانشجویان ، انجمن مردمی پیشگیری و مبارزه با اعتیاد ، انجمن ورزشكاران در رشته های مختلف ورزشی و انجمن حفظ میراث فرهنگی وجود دارد. تعداد 5 مركز كانون و تجمع فرهنگی دولتی در شهرستان وجود دارد كه عمده فعالیت آنها تشكیل كلاس های آموزشی ، فرهنگی و اجرای مراسمات می باشد .  

    اماكن تاریخی و باستانی در شهرستان بر حسب قدمت :غار و قلعه معروف كرفتو كه شهرت زیادی دارد و كم نظیر می باشد و فاصله آن تا مركز شهرستان 75 كیلومتر می باشد كه 60 كیلومتر آن آسفالت و 15 كیلومتر آن شن ریزی می باشد . قدمت این غار به دوره اشكانیان یا 1000 سال قبل از میلاد بر می گردد . این قلعه غار شامل 4 طبقه و هر طبقه دارای اطاق ها ، سالن و راهروهای ارتباطی می باشد .
    غار شامل دو دهنه دالان و دهلیز و حفره های متعدد اصلی و فرعی عمیق می باشد . در مسیر طولانی غار وجود حوضچه آب راكد مشاهده می شود . وجود قبرستان قدیمی در محوطه غار مربوط به قرن هفتم هجری و به موازات ارتفاع قلعه ستون زیبای آهكی به شكل نگهبان قلعه خود نمایی می كند .
    غار باشقشلاق و غار قالوجه نیز در شهرستان وجود دارد .
    اماكن باستانی در سطح شهرستان متشكل از 3 بنای تاریخی :

    • 1- عمارت سالار سعید در روستا وزیر كه بیشتر از 300 سال قدمت دارد .
    • 2- حمام قدیمی پنجه سفلی كه در دل خاك جای دارد و دارای خزانه و سردرهای چشم انداز خوبی می باشد .
    • 3- قلعه كهنه روستای آغاجری كه بیشتراز 2000 سال قدمت دارد و 46 تپه باستانی كه شاخص آنها تپه رش در شمال غربی روستای وزیر كه این اثر مربوط به هزاره اول قبل از میلاد می باشد .

    تپه باستانی مرسوم به شهر سبز روستای زاغه علیا مربوط به هزاره اول قبل از میلاد می باشد و 55 محوطه باستانی كه قدمت تاریخی دارد محوطه باستانی كوجاری در روستای بایزید آباد و دارای سفال های متنوع كه از دوران های مختلف تاریخی در ان مشاهده می گردد و همچنین منطقه باستانی بان كلك (واقع در دشت كانی نیمه روژه) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد می باشد .  

    میزان با سوادی و بی سوادی را حسب جنسیت در شهرستان و جداول فراوانی تحصیلکردگان :

    میزان بی سوادی در شهرستان 28% می باشد كه 4/15 % را زنان و 3/12 % را مردان تشكیل می دهند و میزان باسوادی در سطح شهرستان 72% می باشد كه 6/39 % را مردان و 4/32 % آن را زنان تشكیل می دهد .

    نحوه پراكندگی مراكز اموزش در سطح شهرستان 
    تقریبا در تمام روستاهای شهرستان دبستان و در بعضی روستاهای پر جمعیت نیز مدارس راهنمایی وجود دارد . در شهر زرینه دبیرستان و در شهر دیواندره نیز 9 باب دبیرستان وجود دارد .

    توزیع فراوانی جمعیت تحصیل كرده حسب مقادیر تحصیلی (ازابتدایی تا تحصیلات عالیه) در شهرستان
    كل مقاطع تحصیل كرده در شهرستان 72% می باشد كه 32% آن بین تكمیلی تا پنجم ابتدایی – 18% آن مقاطع راهنمایی و 13% آن از اول متوسطه تا فوق دیپلم و 9% آن بین فوق دیپلم ، لیسانس ، فوق لیسانس و دكترا می باشد .

    ردیف تحصیلات درصد
    1 خواندن و نوشتن 2/49
    2 فوق دیپلم و لیسانس 88/13
    3 دیپلم 48/0
    4 فوق لیسانس 11/0
    5 دکتر 01/0

     فولكلوریك ها یا فرهنگ عامه و آداب و سنت ه:ا آداب و رسوم و فرهنگ مردم شهرستان برگرفته از آداب و فرهنگ آریایی ها بوده و هماهنگ با سایر ملت ایران مراسمات محلی همانند مولود خوانی دراویش ، ختنه سوران ، زن به زن ، رقص كردی و مراسمات عید و ملی مذهبی را نیز برگزار می نمایند . از ویژگی های فرهنگی منطقه ویژگی قابل ستایش ، مهمان نوازی و ساده زیستن و حفظ آداب و سنن اصیل ایرانی و آریایی است . یكی از شاخص های ناپسند در منطقه كه به تدریج در معرض انحلال و نابودی است فرهنگ غلط زن به زن و رقص دسته جمعی (ره ش په له ك) است كه با عنایات به ارشادات و بالا رفتن سطح آگاهی مردم یكی پس از دیگری رخت از جامعه اسلامی برخواهند بست .
    تعداد مراكز مختلف آموزشی اعم از دبستان و محدودیت های رژیم ستم شاهی در گذشته متاسفانه جزء شهرستان های محروم است و تا كنون مراكز آموزش عالی در شهرستان راه اندازی نشده است . تعداد دبستان و راهنمایی موجود در شهرستان 250 باب و تعداد دبیرستان 12 باب می باشد .

    عشایر و قبایل منطقه دیواندره:

     درشهرستان دیواندره عشایری وجودندارد. درشهرستان قبایلی ازجمله
       گلباغی: ( قمری- ورمزیار كاكسوندی – چوخه رشی )
       گوران: ( قلخانی– بی بیانی – زنجیره – ریزهو)
       جاف: ( بوره كه ئی – شیخ اسماعیل گلانی -مامانی – خور خور ه ئی – زخ زادی)
       تیلكو: ( دوناری – همه ویسی )
       كلهر
       خواجه وند منمی: ( مندمی )
    برازنده و وزنده وجود دارد كه خود هر یك به تیره های مختلفی تقسیم می شوند . اما این عناوین در منطقه كم رنگ شده و صرفاً جنبه محلی دارند.
    معروفترین عشیره منطقه طایفه گلباغی می باشد.

    www.tirozh.com منبع

  • نظرات() 
  • بیجار

    جمعه 29 مرداد 1389

    بیجار (به کردی: بیجاڕ) یکی از شهرهای استان کردستان و مرکز شهرستان بیجار است. جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۹۷٬۹۱۳ نفر بوده‌است..
    این شهر در طول ۴۷ درجه و ۳۶ دقیقه شرقی گرینویچ و عرض شمالی ۳۵ درج و ۵۲ دقیقه استوا قرار دارد. ارتفاع بیجار از سطح دریا ۱٬۹۴۰ متر می‌باشد از این رو آن را بام ایران نامیده‌اند. این شهر دارای آب و هوای سرد و خشک می‌باشد.

    ساکنان شهر بیجار کردزبان بوده و به زبان کردی گروسی سخن می گویند.

    بیجار در دوران مغول‏ها هدف حمله قرار گرفت و چنگیز در ۱۰ کیلومتری بیجار در جاده‌ای که اکنون به دیواندره ختم می‏شود، اقامت گزید و قلعه‏ای ساخت که اکنون نیز به چنگیز قلعه معروف است. غذاخانه چنگیز نیز در روستایی که اکنون به شهر پیوسته به نام حلوایی قرار داشت و سربازان غذا را دست به دست تا قلعه چنگیز منتقل می‏کردند.بیجاردرزمان حکومت اردلان ها برکردستان گسترش یافت.

    وجه تسمیه بیجار

    «بیجار» همان «بیدزار» است یعنی محلی که درخت بید زیاد در آن می‌روید، (جایگاه بید) که بر اثر کثرت تلفظ افراد مختلف با لهجه‌های گوناگون کلمه
    «بیدزار» تصحیف شده و کم کم در گفتار و نگارش به صورت «بیجار» تلفظ و مکتوب گردیده‌است. البته داستان عامیانه‌ای وجه تسمیه بیجار را به زمان ناصرالدین شاه نسبت می‌دهد که در سفری به گروس (بیجار فعلی) شب تصمیمی گرفته و به جارچیان اعلام می‏کند تا فردا آن را برای مردم جار بزنند. صبح که جارچیان برای ابلاغ تصمیم به میدان شهر می‏روند متوجه می‏شوند همه مردم از آن مطلع هستند و از آن پس گروس را نام بیجار قرار می‏دهند یعنی جایی که نیازی به جارچی نیست. این وجه تسمیه درست به‌نظر نمی‌رسد، چرا که در کتاب خلاصه التواریخ تآلیف منشی قمی به سال ۱۰۰۷ه‍ ق آمده‌است که در سال۹۹۹هجری قمری قلعهٔ بیجار در اختیار مزه بیک سیاه منصور بوده‌است که در برابر شاه عباس صفوی نیز مقاومت می‌کند.

    مردم

    اکثریت مردم شهرستان بیجار به زبان کردی گروسی سخن می‌گویند.[۲][۳] در این ناحیه دو گویش کردی از شاخه‌های کرمانشاهی و گورانی نیز تشخیص داده شده‌است.[۲]

    تنها قسمتی از بخش کرانی
    (حسن آباد و روستاهای اطراف آن) دارای اقلیت بسیار اندکی ترک زبان می‌باشد. اما به دلیل فضای غالب که زبان کردی است تعداد زیادی از این گویشوران ترک‌زبان منطقه قادر به فهم و حتی تکلم کردی گروسی می‌باشند.[۴][۵]

    بیشینه مردم این شهرستان مسلمان شیعه هستند. همچنین در سابق تعدادی یهودی در این شهرستان ساکن بودند که همگی مهاجرت کرده‌اند.

    جاذبه‌های گردشگری بیجار

    از نقاط دیدنی این شهر می‌توان به بازار بزرگ قدیمی بیجار، آرامگاه شیخ فاضل گروسی، تیمچه امیر تومان، تیمچه حاج شهباز، پیست اسکی بین‌المللی نسار (تنها پیست اسکی استاندارد غرب کشور دارای امکانات اسکی روی برف و
    چمن)اشاره نمود.منطقه حفاظت شده محیط زیست بیجارنیز از دیگر جاذبه‌های این شهرستان میباشد در این منطقه انواعی از جانوران وگیاهان که برخی از آنها کمیاب هستند زندگی میکنند. قوچ و میش ارمنی -گراز-گرگ-روباه- شغال و گونه‌های دیگری از پستانداران و همینطور انواع خزندگان ومارهاوپرندگان کمیابی همچون عقاب طلایی نمونه‌هایی از جانداران هستند که در مراتع و حاشیه
    رودخانه‌های این منطقه زیست میکنند.رودخانه‌های این منطقه نیز انواعی از ماهی‌ها و دیگر جانوران آبزی و کنار آبزی را در خود جای داده‌اند.از ماهی‌های جالب این رودخانه‌ها میتوان اسبله(گربه ماهی)و نوعی ماهی که در زبان محلی زرده ماهی خوانده میشود را نام برد.

    صنایع دستی و سوغات بیجار

    قالی بیجار یکی از اصیل‌ترین فرش‌های ایرانی است و زیبایی و دوام آن شهرت جهانی دارد. گلیم بیجار نیز از نظر مرغوبیت شهرت دارد. از دیگر سوغاتی‌های این شهر می‌توان به حلوا سوهانی، نان شیرمال مخصوص بیجار و انواع ترشی‌های خوشمزه اشاره نمود.

    آیین‌های سنتی

    مراسم تاسوعا و عاشورای بیجار در ایران کم نظیر است و مردم در برگزاری آ ن مشارکت فعال دارند و هر ساله خبر نگاران داخلی و خارجی زیادی جهت تهیه گزارش در آ ن شرکت می‌کنند. مردم منطقه مراسم عید باستانی و ملی نوروز را هم با شکوه برگزار می‌نمایند. یکی از مراسم نوروز شال گردش نام دارد. که بسیار مهیج و پر طرف دار می‌باشد. دراین رسم که البته سالها است از رونق
    افتاده، جوانان به روی پشت بامها رفته و با آویختن شال گردن خود یا پارچه ای دراز، از نورگیر یا پنجره، حضور خود را به صاجب خانه اعلام می کردند. صاحبخانه نیز آجیل، شیرینی، تخم مرغ پخته، پول و شوکولات را داخل شال گره زده و با گفتن این عبارت "خدا مرادت را بدهد" شال را ول می کرد.

    محلات قدیمی

    قلعه حلوایی، قلعه برجکه، قلعه تخت، پشت قلعه، تازه‌آباد، سراب، بادامستان، ریگه سیاه...

    محلات جدید

    شهرک مهدیه، شهرک آفتاب، کوی فرهنگیان، کوی کارمندان، کوی بادامستان

    تفرجگاه‌ها

    بلوار امام، پارک شاهد، پارک سراب، پارک ۱۵ خرداد , قمچقای...

    گردشگری

    • رودخانه قزل‌اوزن
    • چشمه آب تلخ
    • چشمه سراب بیجار
    • چشمه خاورآباد
    • چشمه قمچای
    • کوه سپه سالار
    • قلعه قمچقای
    • منطقه حفاظت شدهٔ صلوات آباد
    • مسجد جامع خسروآباد گروس

    دانشگاه‌ها

    دانشکده مهندسی و علوم پایه بیجار (در شرف تاسیس)، دانشگاه آزاد واحد بیجار، دانشگاه پیام نور مرکز بیجار، مرکز آموزش علمی کاربردی بیجار

    کوههای بیجار

    کوههای حمزه عرب، نقاره کوب، بادامستان، زاغالی، نسار، چنگ الماس، پنجه علی، شاه نشین، سر قیصه، شاها، چهل تن، سنگ پا، زرنیخ هاچه و...در منطقه بیجار قرار دارند.

    آثار تاریخی بیجار

    قلعه بزرگ قم چقا، پل تاریخی صلوات آباد، بنای سنگی اوچ گنبد، مسجد تاریخی خسروآباد، تیمچه حاج شهباز خان، تیمچه امیر تومان متعلق به دوره صفویه، زیارتگاه حمزه عرب، پنجه علی، آثار سد خاکی جعفر آباد، تپه نجف آباد، مقبره آ یت الله فاضل گروسی و قلعه‌های تاریخی بسیار و مقابر و امامزاده‌هایی چون سید مسیب سید شکر، مقبره صاحبه، گنبد پیر صالح، مقبره سید خضر از جمله اماکن و آثار تاریخی مو جود در شهرستان بیجار هستند و جمعا' حدود ۶۰ اثر باستانی و تاریخی در آ ن شناسایی شده‌اند.

    رود قزل اوزن از شاخه اصلی سفید رود از این منطقه می‌گذرد.

    در گذشته بیجار دارای گردشگاههایی مثل باغ صفا، سراب، تخت، چهار باغ، بادامستان، چم حاکمی، باغچه چال یارمجه، چشمه عزیز، شاهرخ آ باد، عباس آباد و... بوده که اکثرا' تخریب شده و فعلا' محدوده شهر بازی (باغ صفا) و اطراف رود خانه بیانلو و صلوات آ باد، سراب و تخت جهت تفریح و گردش در تابستان استفاده می‌شود.

    بازارهای بیجار قدیم شامل افتخار نظام، قیصریه سالار، قیصریه سید لشکر، بازار امیر تومان و بازار بزرگ بیجار بوده‌است.

    forum.suma.ir منبع

  • نظرات() 
  • بانه

    جمعه 29 مرداد 1389

    شهرستان و شهر بانه پیشینه ای دراز دارد و حوادث بسیاری را به خود دیده است .در سال 628 میلادی هراکوپس امپراتور روم در جنگ با ایران پس از تسخیر وغارت و ویران کردن شهر زور از طریق قزل جه در کردستان عراق وارد بانه شد و پس از هفت روز اقامت در آنجا به سو ی همدان رهسپار گردید. مردم بانه در صدر اسلام بامیل خویش به اسلام گرویدند ،به همین خاطر مجاهدان اسلام حکام آنجا را اختیار الدینی نامیدند. همچنان که اشاره شد دین مردم بانه اسلام است و در فقه از امام شافعی(رضی الله علیه)پیروی می کنند.زبان آنان کردی سورانی است وبه زبان مردم سلیمانیه در کردستان عراق شباهت تام دارد.شهر بانه که مرکز شهرستان بانه است تا قریب نود سال پیش «به روژه»به معنی آفتابگیر نام داشت. بانه تا آغاز جنگ جهانی اول (1914-1918) به مدت ده سال در اشغال دولت عثمانی بود،ارتشیان عثمانی بر فراز قلعه داخل شهر که مقر حکم رانی حاکمان محل بود،پادگانی ساخته بودند و آنرا قشله می نامیدند.در خلال جنگ یاد شده روسها بانه را به تصرف در آوردند و به حضور ترکان عثمانی پایان دادند.درآن جنگ دولت های عثمانی و المان علیه روس وانگلیس می جنگیدند.عثمانی ها جنگ مزبور را جهاد در راه خدا قلمداد کرده و بابرانگیختن احساسات دینی مردم بانه و دیگر مناطق کردستان،آنان را درگیر جنگ با روسها نمودند.روسها واکنش نشان دادند و تلفات جانی فراوانی بر مردم کردستان ئ ازجمله بانه وارد ساختند و شهر را به اتش کشیدند.

    در سال 1308 خورشیدی شهرداری در بانه تاسیس شد.نخستین شهردار آن که بخشداری را هم بعهده داشت ،میرزافتح الله حسینی(توکلی) بود.که از سوی اشرار ترور شد.در شهریور 1320 و در جریان جنگ جهانی دوم برای دومین بار شهر بانه چند روز به تصرف روسها درآمدولی پس از چند روز آنجا را ترک نمودند.به دنبال ایشان محمد رشید خان ودیگر بگ زاده های بانه در شب نوزده شهریور 1320 پس از چند ساعت نبرد بر شهر دست یافتندو به مدت سه سال انرا در اختیار داشتند. ادارات ومدرسه ابتدایی درختران و پسران تعطیل شد و چند نسل از فرزندان مردم بانه از تحصیل باز ماندند و این خسارتی بود که هیچگاه جبران نشد. دیگر اینکه در تاریخ هشتم مهر 1323 به دستور محمد رشید خان شهر بانه اتش زده شد در آخر همان سال عزت خان احمدی به سمت بخشدار و شهردار بانه منصوب گردید،پس از او کسان دیگری از جمله سلیمان خان یونسی ،حاج درویش عظیمی ،عبداله محمودی و حاج سیگاری به عنوان شهردار منصوب یا انتخاب شدند. در جنگ هشت ساله عراق علیه ایران ،هواپیماهای عراقی بارها بانه را بمب باران کردند و تلفات مالی و جانی بسیاری را باعث گردیدند،از همه زیان بار تر بمباران شهر در پانزدهم خرداد 1363 بود که حدود دو هزار نفر شهید و زخمی بر جای گذاشت.

    جمعیت بانه تقریبا بالای صد هزار نفر است .بانه دارای4 بخش و8 دهستان و 219 روستااست.ارتفاعات مهم بانه:آربابا،بابوس،دوزین،جنیره وسورکیو است.شهرهای همجوار بانه سقز،سردشت،و مریوان است .و از مغرب هم مرز با عراق می باشد.رودخانه های مهم بانه رودهای شوی،بوئین،کلوی و چم بزرگ است.کشاورزی در بانه بیشتر گندم ،جو و نخود می باشد.صنایع دستی بانه شال آرمرده،جاجیم و فروش فرش دستی را شامل می شود. اماکن زیارتی بانه:پیرمراد،مرقد سورین ،اصحاب کانی سبز ،سلیمان بگ بانه ،شیخ احمد ساوان می باشند. بانه شهری است که در حصاری از کوههای سر سبز و پوشیده از جنگل های بلوط قرار گرفته و بدون شک یکی از زیباترین و دیدنی ترین مناطق ایران را در خود جای داده است و دیدنی ترین منظره را غروب های های بانه به خود اختصاص داده است.

    khmbaneh.com منبع

  • نظرات() 
  • گرمه

    جمعه 29 مرداد 1389

    گرمه: گرمه شهری است در استان خراسان شمالی که بین سه شهر مهم یعنی  در۱۷۳ کیلومتری جنوب غربی بجنورد و ۱۷۵کیلومتری شمال شرقی شاهرود و در 180کیلومتری جنوب شرقی گنبدقرار دارد.

    جمعیت: جمعیت این شهرطبق سر شماری اخیر تقریبا 15 هزار نفربوده است.

    آب وهوای: معتدل،کوهستانی وکمی خشک- بیشترین درجه گرما در تابستانها تا 35درجه بالای صفر وکمترین درجه در زمستانها تا 15 درجه زیر صفر است ومیزان بارندگی سالانه حدود 200میلیمتر است .

    مذهب:شیعه دوازده امامی

    نژاد وزبان:آریائی نژادند و به زبان فارسی با گویش محلی سخن می گویند  .

    شهرها و روستاهای کوچک نزدیک به آن: ازجنوب شرقی جاجرم واز غرب  ایور و درق و از شمال شوقان

    آب شرب:آب شرب مورد نیازشهر گرمه از دو حلقه چاه عمیق در 25 کیلومتری از شمال شرقی گرمه تهیه می شود.

    کشاورزی:آب کشاورزی آن از قنات های شهریعنی در سه کیلومتری شمال شرقی شهر تهیه می شود البته از این قنات ها در قدیم برای مصرف آب شهر نیز استفاده می شد.

    کوه های: کوه های اطراف شهر به نام های که در منطقه وبه زبان محلی معروف است.از جنوب غربی کوه ایور در شرق کوه اَلندی و از شمال کوه پرکن

    جانوران: انواع پرندگان شهر گرمه

    1چکاوک شاخدار2-چکاوک تاج دار 3-چکاوک 4- دمب جمبانک( به زبان محلی صاحب کچول ) 5-کبک  6-شانه بسر (هدهد) 4 سالی هست که در شهر گرمه انقراض یافته است 7-سیاه سینه 8-عقاب  9-سار 10- پرستو(به زبان محلی ابابیل) 11-کبوتر قمری و چندین پرنده ی دیگر

    پوشش گیاهی: بیشتر مناطق پوشیده از بوته های درمینه است.

     

    325garmeh.persianblog.ir منبع

     

  • نظرات() 
  • جمعه 29 مرداد 1389

    شهرستان جاجرم در جنوب غربی استان خراسان شمالی قرار گرفته است و از شمال به شهرستان مانه و سملقان از شمال غرب به استان گلستان ازجنوب غرب و جنوب به استان سمنان ، از جنوب شرق به استان خراسان زضوی ، از شرق به شهرستان اسفراین و از شمال شرق به شهرستان بجنورد محدود می شود. این شهرستان با مساحت 5954 کیلومتر دارای 5 شهر، 3 بخش ، 6 دهستان و 55 آبادی است. جمعیت شهرستان جاجرم در سال 1383 بالغ بر 73900 نفر برآورد گردیده است.

    جغرافیای طبیعی شهرستان جاجرم:

    شهرستان جاجرم به طور کلی با توجه به میزان بارندگی های سالانه جزو مناطق خشک قلمداد می شود و اقلیم بیابانی و نیمه بیابانی دارد ارتفاعات واقع در شمال شهرستان که از شرق به غرب در حاشیه شمال شهرستان امتداد دارد. در مواردی بیش از 2000 متر ارتفاع دارند و به طور کلی باعث ایجاد آبو هوای ملایم تری در این منطقه شده است. ارتفاعات منفرد جنوب شرقی شهرستان شامل بخشی از کوهای جغتای است. رودخانه دائمی ، کم آب و بسیار شور کال شور با جهت شرقی-غربی در جنوب شهرستان جریان دارد و به دشت کویر در جنوب شهرستان می ریزد. بخش قابل ملاحظه ای از اقلیم این منطقه کویری و استپی است. بلند ترین قله شهرستان کوه سالوک حدود 2659 متر ارتفاع دارد که همراه با ارتفاعات شمل شهرستان به رشته کوههای آلاداغ متصل است.

    پیشینه تاریخی جاجرم

    شهرستان جاجرم به لطف موقعیت راهبردی خود بر سر راه های کاروانرو همواره مورد توجه قرار داشته و از دوران پیش از تاریخ تا ادوار متاخر اسلامی به طور پیوسته نقش بارزی را در تکامل فرهنگ خطه خراسان ایفا کرده است. وجود محوطه های بزرگ از دوره های نوسنگی ، مس-سنگی ، و عصر مفرغ از قبیل تپه پهلوان ، حیدران و  محوطه وسیع چلو در پهنه شهرستان جاجرم آن را به یکی از قدیمی ترین استقرار گاههای بشری در خراسان شمالی بدل کرده است. پراکندگی زیاد محوطه های باستانی مربوط به دوره اشکانی یا ساسانی در این شهرستان ،از شکوفایی این خطه در دوره تاریخی با بهره گیری از موقعیت مناسب آن بر سر راه ابریشم و معادلات سیاسی و تجاری آ« دوران حکایت دارد بررسی گزارشهای مورخان و جغرافیدانان دوره اسلامی نشان از رونق این منطقه در سراسر دوره اسلامی دارد. ضرب مسکوکات مختلف به ویژه سکه های طلا در جاجرم طی دوره ایلخانی و ایجاد کاروانسرا و رباط های مختلف در بخش های مختلف آ« به بهترین وجهی شکوفایی منطقه در سده های میانی اسلامی را باز گو می کند. این منطقه تا اواخر دوره قاجار اهمیت خود را حفظ نمود تا اینکه با ورود تجهیزات حمل و نقل مدرن ، احداث راههای ترانزیتی و در پی آن حذف شبکه راههای قدیم و متروک ماندن راههای کاروانرو و کاروانسراها به تدریج از اهمیت آن کاسته شد و به سرعت افول کرد.

    jajarmcity.persianblog.ir منبع

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 27 مرداد 1389

    شهرستان فاروج یکی از شهرستانهای استان خراسان شمالی است. این شهرستان در سال ۱۳۸۵، تعداد ۴۹٫۶۹۳ نفر جمعیت داشته است

    شهرها و بخش‌ها

    فاروج (Farouj)، در ابتدا فرج آباد بوده كه در اترك نامه آورده شده است كه كسی بنام فرج الله در جنگلهای پائین هرده امروزی سكنی گزیده و به دامپروری مشغول بوده كه پس از مدتی مهاجران دیگر نیز به این منطقه آمده اند كه آن آبادی فرج آباد نامیده شده و به مرور زمان این اسم تغییر كرده و به فارج(Farej) و پس از آن به فاروج (Frouj)تغییر نام داده است. مردمان فاروج اكثرا" ترك میباشند كه امروزه كردها نیز در درونشان دیده میشوند. فارسهای مهاجر و تات ها نیز در اقلیتند. چون جاده بین المللی (سنتو) از میان فاروج میگذرد بخشی از مردم اقتصاد خود را از طریق فروش آجیل میگذرانند. در واقع آجیلی كه در فاروج فروش میرود از محصولات خود فاروج نیست و از شهرهای دیگر برای فروش به اینجا آورده میشود كه بهمین دلیل فراوانی ، به شهر آجیلی هم معروف است، كه خود زیبایی و جاذبه ای برای مسافران گذری از فاروج را ایجاد كرده است. كشاورزی و دامپروری از شغلهای مهم مردمان سنتی این شهر است. گندم، جو، چغندر قند، انگور از محصولات اصلی كشاورزان و گوسفند داری كه رفته رفته شاهد كاهش عمده آن هستیم نیز از فعالیتهای این قشر است. اولین شهردار فاروج در بیش از 45 سال پیش ، یك زن بوده، كه مردم فاروج هنوز از او به نیكی یاد میكنند. او جدا از برنامه ریزی شهری و آسفالت كردن خیابانها كه هنوز هم آسفالت آن موقع پابرجا است. به مدرسه سازی و كتابخانه اهمیت زیادی داده است.

    fa.wikipedia.org منبع

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 27 مرداد 1389

    شهرستان مانه وسملقان دارای قدمتی 700 ساله با وجود بیش از 1500 اثر باستانی وتاریخی از هزاره قبل از میلاد تا دوره معاصر را شامل می شود.این خطه پهناور در زمان داریوش اول جزء ایالت پارت بوده ودر عهد اشكانیان به علت خاستگاه این قوم بزرگ مهمترین مركز حكومتی پارتها محسوب می شده است . وجود تپه های شهرآرا-قلعه خان -كلیسای اسپاخو-كشف صدها سكه دوره ساسانی -كشف اشیاء متعدد مربوط به دوره هخامنشیان -اشكانیان -ساسانیان -سلجوقیان-غزنویان-صفویه تا قاجار همه وهمه دلیل این مدعااست.

     مانه وسملقان با وسعتی قریب به 600 كیلومتر مربع در شهریور ماه سال 1380 با مركزیت شهر آشخانه عنوان شهرستان را به خود اختصاص داد. این شهرستان از غرب با شهرستانهای كلاله -مراوه تپه واز شرق به شهرستان بجنورد و از شمال با منطقه راز وكشور تركمنستان واز جنوب با شهرستان جاجرم همسایه می باشد

    .جمعیت شهرستان حدود 100 هزار نفر بوده كه از این تعداد 50% مرد و50% زن می باشند.

     از تعداد كل جمعیت شهرستان حدود 80درصد در نقاط روستایی ساكن هستند وشغل اصلی آنها كشاورزی و دامداری است ومتشكل از اقوام مختلف كرد -ترك -بلوچ -تركمن -فارس خاوری می باشد.86درصد جمعیت شهرستان پیرو مذهب شیعه و14درصد اهل تسنن می باشند . 76درصد از ساكنین به زبان كردی وسایر مردم به زبانهای تركی -تركمنی وفارسی تكلم می نمایند

    .مردم خداجوی این شهرستان 325شهید-750نفر جانباز ومجروح به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران هدیه نموده اند. این شهرستان دارای سه شهر آشخانه (مركز بخش مركزی ) قاضی (مركز بخش سملقان) وپیش قلعه (مركز بخش مانه) می باشد.

    آب وهوا در بخشهای مركزی وسملقان از نوع سرد وخشك و در بخش مانه معتدل است .

    ارتفاع از سطح دریا در مركز شهرستان (آشخانه) 850 متر ومتوسط بارندگی سالانه 310 میلیمتر می باشد.از نظر كشاورزی دارای 66000 هكتار زمین مستعد آبی ودیم است .

    یكی از اولویتهای برنامه ریزی شده در این شهرستان بهبود مدیریت آبزی پروری و ترویج فرهنگ مصرف آبزیان و مطالعه وشناسایی اماكن مستعد آبزی پروری است .این شهرستان به عنوان قطب گرمایی رتبه اول را داراست.

    از مناطق توریستی تفریحی این شهرستان می توان به دره دركش اشاره كرد.جنگل دركش نیز تنها جنگل بلوط  شرق كشور است . از دیگر مانطق دیدنی این خطه زیبا می توان از آبشار دیدنی بیار ، چشمه آب گرم مهمانك ، ارتغاعات كشانك ، بقعه امامزاده دلاورومنطقه هاور نام برد.

     

    www.nkhorasan.irمنبع

     

     

     

     

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 27 مرداد 1389

    تنوع آب و هوایی و وجود ارتفاعات، جلگه ها و دشتها و شرایط اقلیمی گوناگون موجود در شهرستان اسفراین زمینه و بستر مناسبی را برای زیست انسانها در طول اعصار پیش از تاریخ و تاریخی فراهم كرده است. از جمله محوطه های پیش از تاریخ دردشت اسفراین می توان به تپه های پیش از تاریخ انجیرلی و چهل دختران( هزاره سوم تا دوره تاریخی) و محوطه های پیش از تاریخ و تاریخی توی 1و2 (دوره مس و سنگ تا دوران تاریخی و قرن4-8 هجری)اشاره كرد. بیشتر این تپه های باستانی در جلگه و دشتهای جنوب غربی اسفراین واقع شده اند. كه به نوعی ارتباط و مبادلات فرهنگی را در آینده ودرپی كاوشهای باستان شناختی می توان بین این محوطه ها و مناطق پیش از تاریخ جاجرم و سبزوار بدست آورد.

    در حال حاضر شواهد سفالی  به دست آمده ازاین محوطه ها نشان میدهد در برهه زمانی خاصی با فرهنگهای جنوب تركمنستان شباهت دارد. از جمله آثار دوران تاریخی می توان از تپه های تاریخی كهنه بام، عمارت و ... نام برد. آستوئن یا استئین بر اساس گفته مورخین یكی از اولین خاستگاههای ظهور اشكانیان در شمال شرق ایران( پارت) بوده است.
    در ارتفاعات سالوك اسفراین دژی به نام دژ صعلوك واقع شده كه به احتمال زیاد استئین یا آستوئن دوران اشكانیان می باشد. 

    در دوران ساسانیان نیز اسفراین یكی از بخشهای مهم ابرشهر: نیشابور بوده كه جاده شاهی ابریشم از آن می گذشته است و به نامهایی مانند مهرگان، مهرجان، سپهرآئین، اسپرآئین، زابرین، نامیده می شده است. به احتمال زیاد اسفراین یكی از خاستگاههای آریاییها بوده و"دلیل آن نیز وجه تسمیه كلمه اسفراین است كه از كلمه اسفه یا اسپه (واژهای اوستایی) به معنی اسب+ راین( به معنی مكان و محل تجمع) گرفته شده است.

     اسفراین به علت واقع شدن در شاهراه ورودی اقوام مهاجر به ایران از جمله قوم مغول، ازبكها، افغانها و در طول قرون اسلامی بارها مورد تجاوز و تخریب این اقوام قرار گرفته و دوباره با كوشش مردم سخت كوش این دیار سر از خاك برافراشته و شكوفایی خود را بازیافته است. آثار شهر قدیمی اسفراین كه امروزه به شهر بلقیس مشهور است. در 3 كیلومتری جنوب غربی اسفراین واقع شده است
    در مورد اسفراین بهترین شرح جغرافیایی ابوعبـــدا… حمد بن احمد مقدسی است كه خود این ولایت را دیده است مقدسی می نویسد :

     (( اسفراین روستایی بزرگ و مركز انگور خوب و كشتزار است ، جاده گرگان آنرا به دو نیمه می كند . شهر آن به همین نام است . آباد و گرانقدر است ، از نهری كه از كوه می آید می آشامند در شهرهای این روستا مهم تر از آن نیست .بازارهای زیبا ویژگی دیگر دارد . مردم اهل حدیثند )).

     (( ابوعبدا… الحاكم مولف تاریخ نیشابور كه سنه 404 هجری قمری فوت كرده است ، اسفراین را شهری خوش آب و هوا ذكر كرده است و قباد پادشاه ساسانی نام اسفراین را به علت داشتن آب و هوای خوب مهرجان گذاشته است . .
     همچنانكه یاد اوری گردید اسفراین شهری بوده است كه قبل از اسلام در خراسان وجود داشته است ، جزو ایالت پارت بوده است .
     در تقسیمات كشوری در دوره هخامنشی ، كشور ایران بر اساس ملاحظات قومی و نژادی به 30 قسمت تقسیم می شده است كه یكی از ایالت خراسان و یاپارت ذكر شده است بعدها یونانی ها این ایالت را ساتراپ نام گذاشتند .
    ولی همان دولت تعداد ایالت ایران را 20 نوشته است و پارت را ایالت شانزدهم دانسته است سپس از روی كار آمدن اشكانیان كه همان پارتها باشند ایران زمین را از وجود بیگانگان آزاد ساختند چون اسفراین را یكی از مراكز عمده پارتها می دانیم لذا در شرح آن اشارات بیشتری خواهد شد . 
    اكثر مورخان پارت قدیم را عبارت از دامغان ـ جوین ـسبزوار ـ نیشابور ـ قوچان درگز ـ اسفراین و چند شهر فعلی خراسان می دانند .
     (( ظهور و گسترش دین مبین اسلام در ایران خراسان مانند سایر بلاد ایران و شاید بیشتر درگیری و كشمكش حكام عرب و فرمانروایان ایرانی بوده است . مسلماً صدمات انسانی و مالی بیشتری از تخریب شهرها و اماكن بوده است و فتح اسفراین همزمان باشهرهایی چون نیشابور ، ری ، بیهق و توس در تاریخ های قرون و در هیچ یك از منابع اولیه اشاره به خرابی اسفراین نشده است . اسفراین در سال 31 هجری همچنان كه ذكر گردیده بدست عبدا.. . ابن عامر فتح شده ومردم بتدریج دین مبین اسلام را پذیرفته اند ))

    درباره بنیانگذار اسفراین ، در منابع و ماخذ تاریخ و جغرافیا مطالب فراوان است ولی آنچه بدیهی است این نكته است كه منابع ایران تقسیم دنیای روزگار گذشته را به فریدون نسبت می دهند كه بین سه فرزند خود مسلم ، تور و ایرج تقسیم كرد .

     (( آنچه مسلم است خراسان و اسفراین كه شهركی در آن بوده است در ایران زمین واقع شده بوده اســـــت و باید سازنده آن را كسی بنامند كه نژاد ایرانی باشند همچنانكه بانی اسفراین را اسفند یا پسر گشــــــتاسب می دانند كــــــه از پادشاهان كیانی ایران است و به قاعده انتساب آنرا اسفراین خوانده اند )). 

     (( مولف تاریخ نیشابور ابوعبدا ، محمد بن عبدا… نیشابور ی در مورد اسفراین شرحی دارد كه خلاصه ای از آن آورده می شود . پادشاه قباد بن فیروز چند روز آنجا بود از خضره صحرا و صحه هوا آن را مهرجان نام نهاد )) . 

    شرایط مساعد طبیعی و رودهای فراوان از محاسن عمده ای بود كه امكان آبادانی این منطقه را از قدیم ممكن كرده است .

    همانطور كه در ابتدا گفته شد پارت یكی از ایالات وابسته به امپراطوری هخامنشیان بوده است و شیستاسب پدر داریوش والـــی پارت بـوده و پارتیان در سپاه خشایارشاه در جنگ با یونانیان شركت داشته اند و پس از هجوم یونانیان اسكندر داریوش سوم را تاداخل مملكت پارت تعقیب كرده است . مشیر الدوله پیر نیا در تاریخ ایران ، باستان محل واقعه و تاریخ در گذشته را در محلی بین سمنان و شاهرود فعلی دانسته است .

    (( محمد حسن خان اعتماد السلطنه به نقل از سایر منابع این محل را چمن كالپوش دانسته كه در شرق جاجرم واقع است و مولف كتاب خراسان و سیستان نیز همین محل را ذكر كرده است .))
     باتوجه به اینكه اهالی چمن كالپوش نیز معتقدند چمن كالپوش آخرین منزلگاه داریوش سوم است و از چمن كالپوش تا اسفراین راهی نیست ، پس باید دشت اسفراین را جولانگاه مقدونیان دانست كه از دستبرد و سم ستوران یونانی در امان نبوده است .
     در دوره جانشینان اسكندر ، اسفراین در تصرف بلوكیان بوده است تاظهور پارتیان ( اشكانیان ) كه این سرزمین آزاد می گردد .
    پارتها از همین سرزمین فعلی خراسان بخصوص شمال خراسان همچون شهرستانی مانند قوچان ، اسفراین درگز قیام می كنند و در شهر آساك در آستانه تاجگذاری می كنند و سپس به تسخیر هیرگانیا می پردازند .

      (( حكومت اسفراین در قیام سربداران را یكی از امرای مغول بنام محمود اسفراین در دست داشت كه در طی چند جنگ از امیر مسعود سربدار در حوالی نیشابور شكست خورد و در تاریخ مغمول ، تاریخ نیشابور و سایر كتب تاریخی این پیروزی را در سنه و 73 هجری قمری دانسته اند سربداران در اسفراین پایگاه محكمی داشته اند .
     این موضوع را می توان از سكه های ضرب آن در اسفراین پی برد و یعقوب آژند مترجم كتاب خروج و عروج سربداران تالیف جان ماسون اسمیت ، فصلی از كتاب خود را به ضرب سكه در اسفراین و سایر شهرهای خراسان اختصاص داده است . هر چند در دوره ایلخانان مغول نیز در اسفراین سكه ضرب شده است .  اسفراین در زمان حمله امیر تیمور به ایران سنه 1381 میلادی مطابق 782 هجری قمری نیز صدمه می بیند ، شهر تخریب می شود و مردم كشتار می شوند و دولتشاه سمرقند اشاره به یاغی شدن سلطان محمد بن بایسنقر بر جدش شاهرخ می كند و بین سلطان محمد و برادرش بابر سلطان در حدود چناران از نواحی اسفراین و در بند شغان جنگی در سنه 855 هجری قمری در می گیرد و دهات زیادی تخریب می شود .
    در دوره صفویه به خصوص در زمان سلطنت شاه اسماعیل اول و شاه طهماسب وشاه عباس اسفراین یكی از شهرهایی بوده است كه مورد و غارت و قتل و نجات ازبكان قرار می گیرد .

     شاه اسماعیل صفوی برای دفع ازبكان از اسفراین عبور می كند و به مرو می رود و ازبكان را شكستی سخت می دهد و پس از روی كار آمدن شاه طهماسب عبید خان ازبك اسفراین را متصرف می شود و مردم را مورد قتل و غارت قرار می دهد .

     در دوره شاه عباس اسفراین بدست چند تن از امرای صفوی اداره می شده است كه در تاریخ عالم آرای عباسی به آن اشاره شده است در دوره شاه طهماسب آخرین پادشاه صفوی موقعی كه او از مازندران به طرف مشهد می آمده از اسفراین عبور كرده است .

     بارتولد می نویسد : اسفراین در سنه 1731 میلادی بدست افاغنه ویران شده است و این دوران معاصر بااواخر سلطنت شاه طهماسب وروی كار آمدن نادر شاه است .

     در دوره حكومت نادرشاه تاسلطنت ناصرالدین شاه قاجار از حوادث روزگار در امان نبوده است بر اثر ویران شدن شهر و بخصوص كور شدن قنوات متعددی كه شهر قدیمی اسفراین را مشروب می ساخته، مردم بتدریج كوچ كرده و درمكان فعلی شهر اسفراین به ساختن قلعه كوچكی پرداخته اند بعداً آنچه در دوره قاجاریه راجع به اسفراین نوشته اند ، مربوط به شهر جدید اسفراین است . 

    www.nkhorasan.ir منبع

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 27 مرداد 1389

    شهرستان شیروان :

    شهرستان شیروان با 3789 كیلومترمربع مساحت وجمعیتی معادل 164465 نفرازشمال به تركمنستان ، ازجنوب اسفراین ، ازشرق به قوچان وازمغرب به بجنوردارتباط دارد .

    شیروان ازشهرهای مرتفع استان خراسان شمالی كه دردره روداترك ودربین كوه های كپه داغ وآلاداغ جای گرفته است . شیروان دارای آب و هوای نسبتاًسرددرزمستان وگرم ومعتدل درتابستان می باشد.

    شیروان دارای انواع مختلف جانواران نیمه بیابانی وخزندگان وپرندگان است . پلنگ ، گرگ ، روباه ، گراز ، خرگوش ، آهو ، كل وبز كوهی و درمحیط طبیعی آن دیده می شود . دركوه هاومناطق رودخانه ای شیروان انواع معدن مس ، سنگ آهك ، شن وماسه وگچ یافت می شود .

     بخشی ازجاذبه های تاریخی وگردشگری شهرستان شیروان :

    ییلاق اوغاز ، ییلاق زوارم ، ییلاق گلیل نامانلو ، غاركافرقلعه ، غارپوستین دوز ، غارسلیمان ، مقبره چهارطاقی تیموری ، مقبره امامزاده حمزه ابن موسی الرضا ، آرامگاه باباتوكل و

    شهرستان فاروج :

    شهرستان فاروج با 1736 كیلومترمربع وسعت و 61381 نفرجمعیت ازشمال وغرب به شهرستان شیروان ، ازجنوب و غرب به شهرستان اسفراین وازشرق به شهرستان قوچان واستان خراسان رضوی منتهی می شود . فاروج دارای دوبخش مركزی وخبوشان و 5 دهستان می باشد .

    شهرستان جاجرم :

    شهرستان جاجرم با 5879 كیلومترمربع وسعت و 61737 نفرجمعیت درجنوب غربی بجنوردواقع است جاجرم ازشمال وشمال شرق به شهرستانهای مانه وسملقان وبجنورد ، ازجنوب به دشت جوین ، ازشرق به اسفراین وازغرب به استان سمنان منتهی میگردد. این شهرستان شامل دونقطه شهری (گرمه وجاجرم ) سه بخش ( سنخواست ، شوقان ومركزی ) ، 6 دهستان 56 روستاو 542 پارچه آبادی است .

    پیشینه تاریخی شهرستان جاجرم :

    جاجرم یكی ازمناطق تاریخی استان خراسان شمالی می باشدكه درگذرایام ازپایگاه های مهم حكومتی ودینی ایران بوده است . اهالی آن ازطوایف مختلف مقصودلی ، گنجه ای ، ازبك شاكری ، رمضانلو ، فخرایی ، شیخ الا اسلامی و كه در طول تاریخ ازمناطق مختلفی همچون بسطام ، خوارزم بخارا و به این منطقه كوچ نموده اند .

     

    www.bojnoord.post.ir منبع

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 27 مرداد 1389

    بُجْنورْد، شهرستان‌ و شهری‌ در استان‌ خراسان‌.
    شهرستان‌ بجنورد: این‌ شهرستان‌ در منتهى‌الیه‌ شمال‌ غربى‌ خراسان‌ واقع‌ شده‌ ( اطلس‌...،86)، و از شمال‌ به‌ طول‌ 197 كم (سیدی‌زاده‌، 4) با كشور تركمنستان‌ و از شرق‌ با شهرستان‌ شیروان‌، از جنوب‌ شرقى‌ با شهرستان‌ اسفراین‌ و از جنوب‌ با شهرستان‌ جاجرم‌، و از غرب‌ با شهرستان‌ كلاله‌ (استان‌ گلستان‌) محدود است‌ (نقشه‌...).
    شهرستان‌ بجنورد تا پیش‌ از دگرگونیهایى‌ كه‌ در 1376ش‌ در تقسیمات‌ كشوری‌ به‌ عمل‌ آمد، 245 ،17كم 2 مساحت‌ ( جغرافیا...،1/621)و بالغ‌بر 321 ،415نفرجمعیت‌داشت‌( سرشماری‌...، شانزده‌)،اما در این‌ سال‌، نخست‌ بخش‌ جاجرم‌ كه‌ به‌ سطح‌ شهرستان‌ ارتقا یافته‌ بود، مشتمل‌ بر بخشهای‌ دشتكوه‌ و مركزی‌، از شهرستان‌ بجنورد منتزع‌ گردید ( مجموعه‌ قوانین‌، 1376ش‌، ص‌ 146) و سپس‌ در 1379ش‌ بخش‌ مانه‌ و سملقان‌ با مركزیت‌ آشخانه‌ به‌ شهرستان‌ تبدیل‌ گردید (همان‌، 1379ش‌، ص‌ 1867) و در نهایت‌ جمعیت‌ این‌ شهرستان‌ در 1380ش‌ به‌ 265 ،299نفر، و مساحت‌ آن‌ به‌ 560 ،6كم 2 كاهش‌ یافت‌ (نامة فرمانداری‌...) و امروزه‌ بخشهای‌ راز و جرگلان‌ (582 ،50نفر) گرمخان‌ (357 ،29نفر) و مركزی‌ (584 ،61نفر) جزو قلمرو اداری‌ این‌ شهرستان‌ به‌ شمار مى‌روند (همانجا).
    موقعیت‌ طبیعى‌: بجنورد و آبادیهای‌ تابع‌ آن‌ بر دامنه‌های‌ شمالى‌ آلاداغ‌ تكیه‌ دارند ( اطلس‌...،84) كه‌ به‌ صورت‌ دنبالة كوههای‌ البرز به‌ طول‌ 170 كم و با جهتى‌ شمال‌ غربى‌ - جنوب‌ شرقى‌ در خراسان‌ پیش‌ مى‌رود. مهم‌ترین‌ رودخانة شهرستان‌ بجنورد، اترك‌ است‌ كه‌ از بلندیهای‌ خاور قوچان‌ سرچشمه‌ گرفته‌، به‌ سوی‌ شمال‌ باختری‌ جریان‌ مى‌یابد و پس‌ از عبور از شهرستانهای‌ قوچان‌ و شیروان‌ وارد شهرستان‌ بجنورد مى‌گردد و در مسیر خود از خاور شهر بجنورد مى‌گذرد (جعفری‌، 102). در نواحى‌ كوهستانى‌ منطقه‌، جنگلهای‌ پراكنده‌، غالباً به‌ صورت‌ غیرانبوه‌ دیده‌ مى‌شود (افشار، 2/979).
    پیشینة تاریخى‌: درة رود اترك‌، در اواخر هزارة 2 ق‌م‌ نقش‌ بسزایى‌ در شكل‌ گیری‌ مراكز جمعیتى‌ ایفا كرده‌ است‌. اقوام‌ هند و اروپایى‌ هنگامى‌ كه‌ از خاستگاههای‌ خود به‌ داخل‌ ایران‌ سرازیر شدند، چه‌ بسا كرانه‌های‌ اترك‌ را برای‌ اقامت‌ اختیار كردند و شاید بتوان‌ بسیاری‌ از شهرها و آبادیهای‌ دوره‌های‌ اشكانى‌ و ساسانى‌ را در زیر لایه‌های‌ آثار دوران‌ اسلامى‌ محدودة بجنورد جست‌وجو كرد (نك: سیدی‌زاده‌، 22). قدر مسلم‌ این‌ است‌ كه‌ در دوران‌ هخامنشى‌، سرزمین‌ بجنورد، بخشى‌از ساتراپ‌نشین‌ پارت‌ محسوب‌مى‌شده‌است‌ ( مجموعه‌مقالات‌...،65) و احتمال‌ داده‌اند كه‌ مركز حكومت‌ اشكانیان‌، پیش‌ از شهر صد دروازه‌ (دامغان‌) در ناحیة بجنورد یا قوچان‌ بوده‌ است‌ (پیرنیا، 3/2642). در تقسیمات‌ دوران‌ بسط فرمانروایى‌ پارتیان‌، بجنورد در ناحیة آستاونه‌ یا آستابنه‌ قرار داشته‌ است‌ (مشكور، 1/145). بعدها در دوران‌ اسلامى‌ به‌ نامهای‌ چرمقان‌ (چرمغان‌) و جرمگان‌ (جرمكان‌) برمى‌خوریم‌ كه‌ گاه‌ به‌ عنوان‌ شهری‌ از اعمال‌ نِسا (مقدسى‌، 2/436) و گاه‌ همچون‌ شهركى‌ از توابع‌ نشابور نام‌ برده‌ مى‌شد ( حدودالعالم‌، 90) و جرمغان‌ همانجاست‌ كه‌ اكنون‌ مركز شهرستان‌ بر خرابه‌های‌ باستانى‌ آن‌ بنیاد یافته‌ است‌ و قدمت‌ آن‌ به‌ دوران‌ پیش‌ از اسلام‌ مى‌رسد (سیدی‌زاده‌، 96).
    تبارشناسى‌: ساكنان‌ بومى‌ خراسان‌ غالباً از تبار اقوامى‌ بوده‌اند كه‌ به‌ زبانهای‌ ایرانى‌ سخن‌ مى‌گفته‌اند (نك: تفضلى‌، 12). پس‌ از ظهور اسلام‌ نیز مردم‌ خراسان‌ رواج‌ دهندگان‌ زبان‌ پارسى‌ دری‌ بوده‌اند. در ادوار اسلامى‌ تیره‌های‌ ترك‌ زبان‌ در خراسان‌ استقرار یافتند و سپس‌ در عصر صفوی‌، طایفه‌های‌ كرد به‌ دلایل‌ سیاسى‌ و نظامى‌ به‌ ویژه‌ در شمال‌ خراسان‌ مستقر شدند. سهم‌ حوزة بجنورد از این‌ جا به‌ جاییها، ورود ترك‌ تباران‌ گرایلى‌ و كردنژادان‌ شادلو بود كه‌ با بومیان‌ اصیل‌ آن‌ سامان‌ درآمیختند و بدین‌گونه‌ سرزمینهای‌ پیرامون‌ شهرستان‌ بجنورد، زیستگاه‌ اقوام‌ مختلفى‌ گردید كه‌ هر كدام‌ زبان‌ و آیین‌ و آداب‌ِ قومى‌ خود را به‌ گونه‌ای‌ مسالمت‌آمیز همچنان‌ پاس‌ مى‌دارند. در این‌ میان‌ عمدة ساكنان‌ منطقه‌ را طوایف‌ كُرد شادلو تشكیل‌ مى‌دهند كه‌ در 1009ق‌/ 1600م‌ به‌ اشارة شاه‌ عباس‌ صفوی‌ به‌ این‌ حدود كوچ‌ كردند ( دایرةالمعارف‌...؛امان‌اللهى‌، 234؛ توحدی‌، 9؛ اسكندربیك‌، 59؛ مقیمى‌، 27؛ میرنیا، 12؛ سایكس‌، 18؛ پاپلى‌، كوچ‌نشینى‌...، 84؛ انوار، 537 - 538؛ كرزن‌، 262).
    شهر بجنورد: این‌ شهر یكى‌ از 73 شهر كنونى‌ خراسان‌ است‌ (نامة استانداری‌...) كه‌ 010 ،1متر از سطح‌ دریا ارتفاع‌ دارد و در 57 و 20 طول‌ شرقى‌ و 37 و 29 عرض‌ شمالى‌ واقع‌ است‌ (پاپلى‌، فرهنگ‌...، 93؛ سیدی‌زاده‌، 4، 14). جمعیت‌ شهر بجنورد در 1380ش‌ بالغ‌ بر 742 ،157نفر بوده‌ است‌ (نامة فرمانداری‌).
    نام‌گذاری‌: نام‌ شهر را بزنجرد، بیژن‌گرد، بوج‌ نرد، بیژن‌ یورت‌ و بجنرد نیز نوشته‌اند (اعتمادالسلطنه‌، مرآة...، 1/270؛ اعتضادالسلطنه‌، 441؛ سیدی‌زاده‌، 3؛ توحدی‌، همانجا). در فاصلة 3 كیلومتری‌ شمال‌ غربى‌ شهر، آثار قلعة كهنى‌ از اعصار دور به‌ چشم‌ مى‌خورد كه‌ كهنه‌ كَند یا بیژن‌ یورت‌ نامیده‌ مى‌شود كه‌ به‌ احتمال‌ باید همان‌ بیژن‌ گرد باشد. این‌ شهر، روزگاری‌ بر اثر زلزله‌ ویران‌ گردید و جای‌ خود را به‌ بجنورد داد (شریعتى‌، 186؛ سیدی‌زاده‌، 107).
    به‌ اعتبار اینكه‌ واژة یورت‌ و یورد، تركى‌ - مغولى‌، و به‌ معنای‌ چراگاه‌ دام‌، قرارگاه‌ ایل‌ و طایفه‌ است‌ (معین‌، ذیل‌ یورت‌)، مى‌توان‌ باور داشت‌ كه‌ این‌ شهر در اواخر سدة 8ق‌ پس‌ از استقرار طوایف‌ تیموری‌ و گرایلى‌ به‌ جای‌ شهر كهن‌ گرمكان‌ یا چرمغان‌ پایه‌گذاری‌ شده‌ است‌.
    شهر كنونى‌ بجنورد در حدود سال‌ 1100ق‌/1689م‌ به‌ وسیلة تولى‌خان‌ دوم‌، یكى‌ از امیران‌ كرد شادلو بنا شد و پس‌ از آنكه‌ در فتنة حسن‌خان‌ِ سالار (1263ق‌/1847م‌) به‌ شدت‌ آسیب‌ دید، بار دیگر به‌ دست‌ فرزندان‌ تولى‌خان‌ مرمت‌ شد. ساختمان‌ شهر به‌ ضرورت‌ موقعیت‌ تدافعى‌ آن‌ به‌هیأت‌ قلعه‌ای‌ با 4 دروازه‌ و چندین‌ برج‌ و خندقى‌ بر پیرامون‌ آن‌ ساخته‌ شده‌ بود (اعتمادالسلطنه‌، مطلع‌...، 1/129؛ نیز نك: سیدی‌زاده‌، 26: نقشة بجنورد ترسیم‌ مك‌ گرگور، 1292ق‌/1875م‌). اما چنانكه‌ گذشت‌، پیش‌ از شهر كنونى‌ و حتى‌ پیش‌ از ظهور و سقوط بیژن‌ یورت‌، مركز ناحیه‌ جایى‌ مى‌بوده‌ است‌ به‌ نام‌ جرمگان‌ كه‌ در جریان‌ حملة مغول‌ ویران‌ گردید. تپة باستانى‌ِ چرمغان‌ در كنارة شهر كنونى‌ بجنورد، بازماندة ویرانه‌های‌ آن‌ شهر است‌.
    شهرت‌ بجنورد در سده‌های‌ پس‌ از اسلام‌ بیشتر از دو جهت‌ بوده‌ است‌: یكى‌ آوازة چمن‌ كالپوش‌ یا دشت‌ شاه‌ كه‌ از مضافات‌ بجنورد به‌ حساب‌ مى‌آمده‌، و قرارگاه‌ تمام‌ كسانى‌ بوده‌ است‌ كه‌ مركز كشور را به‌ قصد خراسان‌ ترك‌ مى‌كرده‌اند، از جمله‌ احمد تگودار، غازان‌ خان‌، ابوسعید بهادرخان‌، شاه‌ اسماعیل‌، شاه‌ عباس‌، آغا محمدخان‌، فتحعلى‌شاه‌، عباس‌ میرزا و ناصرالدین‌ شاه‌ كه‌ گاه‌ با اقامتى‌ طولانى‌ در چمن‌ كالپوش‌ آن‌ را به‌ نوعى‌ مقر ییلاقى‌ حكومت‌ بدل‌ مى‌كرده‌اند (رشیدالدین‌، 190، 276؛ حكیم‌الممالك‌، 383، 386-387؛ مجموعه‌ مقالات‌، 107،اعتمادالسلطنه‌، مرآة، 4/1558)؛دیگر از باب‌درگیریهای‌ مستمر و خونین‌ حاكمان‌ شهر با تركمانان‌ مهاجم‌ كه‌ مدتهای‌ طولانى‌ موجب‌ آشفتگى‌ منطقه‌ و مایة نگرانى‌ دولت‌ مركزی‌ بوده‌ است‌ (شیبانى‌، 142؛ كرزن‌، 259-260؛ حكیم‌الممالك‌، 352-353؛ اعتمادالسلطنه‌، تاریخ‌...، 3/1895، مرآة، 1/274؛ مك‌ گرگور، 2/259؛ موزر، 220؛ محمدكاظم‌، 1/55؛ فریزر، 368؛ «راهنما...1»، .(386
    ویژگیهای‌ طبیعى‌: شهر بجنورد به‌ گونه‌ای‌ با ارتفاعات‌ آلاداغ‌ محاط شده‌ است‌ كه‌ موقعیت‌ كلاردشت‌ را در ارتفاعات‌ البرز تداعى‌ مى‌كند؛ با این‌ تفاوت‌ كه‌ جنگلهای‌ پیرامونى‌ بجنورد به‌ انبوهى‌ صفحات‌ مازندران‌ نیست‌ (حكیم‌الممالك‌، 346-347). آب‌ رودخانه‌های‌ عین‌اللطف‌، مهنان‌ و چرمغان‌ كه‌ همگى‌ از دامن‌ آلاداغ‌ سرازیر مى‌شوند، حوالى‌ بجنورد را مشروب‌ مى‌سازند (اعتمادالسلطنه‌، مطلع‌، 1/127- 128؛ لغت‌نامه‌... ).
    آثار تاریخى‌: عمارتها، باغها، مساجد، آرامگاهها، برجها، قلعه‌ها، سنگ‌نگاره‌ها، رباطها و كاروانسراهای‌ بسیاری‌ در داخل‌ شهر بجنورد و اطراف‌ آن‌ هنوز وجود دارد كه‌ عصر كنونى‌ را سده‌ به‌ سده‌ با دوران‌ باستان‌ پیوند مى‌دهد (سیدی‌زاده‌، 24 بب)، اما از این‌ میان‌ عمارت‌ حكومتى‌ سردار مفخم‌ بجنوردی‌ كه‌ به‌ آینه‌ خانه‌ مشهور است‌ و اكنون‌ در محوطة بیمارستان‌ امام‌ رضا(ع‌) قرار گرفته‌ است‌ و نیز تپه‌ها و قلعه‌های‌ باستانى‌ نارین‌ قلعه‌، چرمغان‌، بیژن‌ یورت‌ و هم‌ بنای‌ مزار معصوم‌زاده‌، ساختمان‌ِ قجری‌ بش‌ قارداش‌ (5 برادر)، مقبرة میدان‌ سرخ‌، امام‌زاده‌ اسفیدان‌، مسجد جامع‌ شهر و عمارت‌ خسروخان‌ توجه‌ گردشگران‌ را بیشتر به‌ خود جلب‌ مى‌كند (اعتمادالسلطنه‌، همان‌، 1/129-130؛ سیدی‌زاده‌، 63، 69، 160، 170، جم؛ جغرافیا، 1/621 - 622؛ شریعتى‌، 187- 188).
    از بزرگان‌ این‌ سرزمین‌ اسماعیل‌ بجنوردی‌ فیلسوف‌ و عارف‌ (د ح‌ 1293ق‌)، محمدتقى‌ بجنوردی‌، فقیه‌ (د 1314ق‌) و سیدحسن‌ بجنوردی‌ (1316- 1395ق‌)، فقیه‌، اصولى‌، فیلسوف‌ و ادیب‌، از مراجع‌ تشیع‌ و صاحب‌ آثار متعدد چون‌ القواعد الفقهیه‌ و منتهى‌ الاصول‌ را مى‌توان‌ نام‌ برد. عبدالحسین‌ تیمورتاش‌ (1258-1312ش‌)، رجل‌ سیاسى‌ و وزیر دربار مقتدر رضاخان‌ پهلوی‌ نیز منسوب‌ به‌ این‌ شهر است‌ (بامداد، 2/239-243).

     منبع www.cgie.org.ir

  • نظرات() 
  • مود

    سه شنبه 26 مرداد 1389

    مود شهری است در استان خراسان جنوبی. این شهر در بخش مود از توابع شهرستان سربیشه قرار دارد.

    جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵ برابر ۲٬۴۵۱ نفر گزارش شده است .

    fa.wikipedia.org منبع

  • نظرات() 
  • سه شنبه 26 مرداد 1389

    قاین قدمتی بس طولانی داشته ، از زندگی غارنشینی در غار خونیك كه آثارش هنوز باقی است تا به دوران ساسانیان كه ولایتی آباد و سرزمینی زرخیز با مردمانی با استعداد و سلحشور بوده است.
    نجیرخان فرمانده لشكر خراسان در جنگ قادسیه از خطه قهستان بود. تا سنه 29 هجری كه " عامربن كریز " از سرداران عرب، این منطقه را فتح و مردم از آیین زرتشتی به اسلام گرویدند .
    قاین كه در اصل "كاین" بوده نام شهری است كه " كی لهراسب " پدر" گشتاسب" ساخت و در لغت به معنای آهنگر ، برادر زن و برادر شوهر آمده است .
    از این شهر كهن و بسیار قدیمی بزرگان و نویسندگانی شهیری نظیر خواجه نصیرالدین طوسی، ابوسعید ابوالخیر، ناصر خسرو قبادیانی و ماركوپولو به بزرگی یاد كرده و قاین را شهری بزرگ و آباد با مردمی با شهامت، سرسخت، میهمان نواز و شیفته حضرت علی (ع) توصیف كرده اند .
    در بیش از 960 سال پیش در قرن پنجم ، ناصر خسرو قبادیانی در باره قاین نوشته :
    « در خراسان بزرگتر از آن ندیدم »
    قهستان با مركزیت قاین در قرن پنجم هجری مركز فعالیت شیعیان اسماعیلی بوده كه در آن زمان با حكام سلجوقی و خوارزمشاهی و نیز خلفای بغداد مبارزه میكردند .
    قاضی حسین قاینی كه از دوستان نزدیك حسن صباح بود در تسلط اسماعیلیان بر قهستان نقش تعیین كننده ای داشت وی در یكی از پایگاههای اسماعیلیان بنام قلعه كوه (( ارتاگوانا)) حكمرانی داشته و خواجه نصیرالدین طوسی را سالها در آنجا میزبانی كه ایشان تعدادی از كتب ارزشمند خود را از جمله كتاب " اخلاق ناصری " را در این مكان تالیف نمود .
    در این زمان ناصرالدین محتشم قهستانی در شهر قاین حكومت میكرد . ایالت قهستان با مركزیت قاین تا دوره نادری برقرار بود تا اینكه در این زمان ؛ محدود به قاینات كنونی گردید .
    قاین قدمتش به 18 قرن می رسد كه مهد بزرگان و آثار تاریخی فاخری مانند بوذرجمهر قاینی در عهد سبكتكین ، شیخ ابو المفاخر وزیر امیر تیمور گوركانی و همینطور مسجد جامع كه ناصر خسرو زمان بنای آنرا قبل از نیمه نخست قرن پنجم ذكر كرده است .
    مركز قاینات شهرستان "قاین" است كه دارای بخشهایی به نامهای مركزی ، نیمبلوك و زیركوه و 8 دهستان بالغ بر 373 روستا را تحت پوشش دارد .
    این شهرستان با دارابودن هوای معتدل در تابستان ؛ جمعیتی بالغ بر یكصد وبیست هزار نفر جمعیت با مردمی غالبا" شیعه و اكثرا" كشاورز ، محصولات كشاورزی متنوعی دارد ازجمله زرشك و زعفران كه عنوان دار پایتخت زعفران كیفی جهان است.

    www.ghaen.com منبع

  • نظرات() 
  • سه شنبه 26 مرداد 1389

    طبس مسینا، شهری است در بخش گزیک از شهرستان درمیان، واقع در استان خراسان جنوبی. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، جمعیت این شهر بالغ بر ۳٬۷۷۶ نفر بوده است که از این تعداد ۲۶۰۰ نفر باسواد بوده‌اند .

    طبس مسینا، تا آذرماه سال ۱۳۸۷ مرکز دهستان طبس مسینا از بخش گزیک بود که در این تاریخ به شهر ارتقا یافت.

    fa.wikipedia.org منبع

  • نظرات() 
    • تعداد صفحات :19
    • 1  
    • 2  
    • 3  
    • 4  
    • 5  
    • 6  
    • 7  
    • ...  

    آخرین پست ها


    نویسندگان



    آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد نویسندگان :
    • تعداد کل پست ها :
    • آخرین بازدید :
    • آخرین بروز رسانی :

    اَبر برچسبها