شهرستان دَرمیان به مرکزیت شهر اسدیه، یکی از شهرستان‌های استان خراسان جنوبی در ایران است.

این شهرستان درشرق شهرستان بیرجند،جنوب شهرستان قائن و شمال شهرستان سربیشه واقع است و در حال حاضر دارای سه بخش مرکزی، قهستان و گزیک، ۶ دهستان و ۱ نقطه شهری می‏باشد. شهرستان درمیان،تا سال ۱۳۸۴ یکی از بخش‌های شهرستان بیرجند بود که در این سال و پس از تشکیل استان خراسان جنوبی، جدا شده و به شهرستان تبدیل شد.

بر اساس تقسیمات کشوری شهرستان درمیان دارای سه بخش به شرح ذیل می باشد:

  • بخش مرکزی با جمعیت ۲۱،۴۰۹ نفر
    • دهستان درمیان
    • دهستان میاندشت (درمیان)

شهرها: اسدیه

  • بخش قهستان با جمعیت ۱۵،۲۹۵ نفر
    • دهستان فخررود
    • دهستان قهستان

شهرها: قهستان

  • بخش گزیک با جمعیت ۱۵،۰۸۹ نفر
    • دهستان طبس مسینا
    • دهستان گزیک

شهرها: طبس مسینا

 شهرستان درمیان از طریق دهستانهای طبس مسینا و گزیك با افغانستان مرز مشترک دارد

از دشت های عمده درمیان می توان از دشت درمیان – گزیك به وسعت 5380  كیلومتر مربع  و  نیز از دشت  اسدآباد  و طبس مسینا به  وسعت 855 كیلومتر مربع نام برد.حداقل 30% از اراضی درمیان مستعد كشاورزی هستند. در  برخی  از نقاط  دشت های  مذكور ، خاك  در عمق  شور است  و  چنانچه گیاهانی كه  نیاز  بیشتری  به آب دارند  مثل چغندر قند ، دراین زمین ها كشت شوند، املاح  خاك از عمق  به  سطح  زمین  نزدیك می گردد. بنابراین در این زمین ها گیاهانی باید كشت شوند، كه آبیاری  كمتری می خواهند و با  مناطق

شور سازگاری  دارند و ثانیاً  سعی شود كه آبها در مسیر خود  شور نشوند، نوع كشت دراین منطقه اغلب آبی است. منابع ابیاری دراین شهرستان عبارتند از: قنات ، رودخانه های فصلی ، چشمه و در دشت ها چاه عمیق

از وحوش و پرندگان این شهرستان می توان از : بزكوهی ،  قوچ ، گرگ ، روباه، شغال ، خرگوش ، كبك ، تیهو و سینه سیاه نام برد.

در این شهرستان رودخانه های فصلی زیادی وجود دارد كه مهم ترین آنها«رود درمیان »  می باشد . ضمناً  سر چشمه رود  شور بیرجند  از این  شهرستان می باشد كه قبل از اینكه به شهربیرجند برسد قسمتی از نواحی غربی درمیان را مشروب می سازد.

اقتصاد  شهرستان  درمیان  صرف  نظر از كشاورزی و دامداری ار طریق قالیبافی و مرغداری (دهستان طبس مسینا و درمیان ) می باشد.

آثار فرهنگی  و تاریخی شهرستان درمیان 

شهرستان درمیان از لحاظ وجود آثارفرهنگی و تاریخی از غنی ‌ترین شهرستانهای خراسان جنوبی  بشمار می رود . وجود تعداد تپه‌ها و محوطه‌های باستانی پراكنده در منطقه قلعه‌های اسماعیلی، آسبادها، مساجد و .... نشان دهنده سابقه تمدنی با عظمت آن است روستای طبس مسینا و مناطق اطراف آن در فاصله حدود 30 كیلومتری شرق شهر اسدیه از لحاظ تاریخی و باستان شناسی منطقه بسیار غنی میباشد .

مسجد جامع هندوالان

مسجد جامع هندوالان از بناهای دوره تیموری و از مهمترین و باشكوه‌ترین بناهای تاریخی اسدیه می‌باشد. و از ویژگیهای معماری آن می‌توان به سردروردی، گنبدخانه ، صحن وشبستان ستوندار اشاره نمود. جالب‌ترین ومهمترین بخش بنا گنبدخانه و گنبد آن است كه با مهارت برروی فضای چهارضلعی قرار گرفته است شبستان ستوندار در دو طرف گنبدخانه قرار گرفته و سبك پوشش و روشنایی آن از ویژگیهای ممتاز بنا است .

darmiyan.blogfa.com منبع