شهرستان فردوس به مرکزیت شهر فردوس، در شمال استان خراسان جنوبی و بین 39-32 درجه تا 42-43 درجه عرض شمالی و 5-75 تا 55-58 درجه طول شرقی واقع شده‌است. این شهرستان، از شمال به شهرستان‌های بردسکن و گناباد، از شرق به شهرستان‌های گناباد و سرایان و از جنوب و غرب به شهرستان طبس محدود می‌شود. مساحت شهرستان 13277 کیلومتر مربع است.

این شهرستان در سال 1329 پس از افزایش تعداد شهرستان‌های استان خراسان از 7 شهرستان به 11 شهرستان، همزمان با شهرستان‌های نیشابور، کاشمر و درگز تأسیس گردید. شهرستان فردوس در ابتدا مشتمل بر بخش‌های مرکزی، طبس و بشرویه بود که بعداً بخش سرایان نیز از بخش مرکزی جدا شد. در سال 1335، بخش طبس از شهرستان فردوس جدا شده و به صورت شهرستان درآمد. همچنین پس از تقسیم استان خراسان به سه استان در سال 1384، بخش سرایان از این شهرستان جدا شده، به شهرستان تبدیل شد و به استان خراسان جنوبی ملحق گردید. به این ترتیب اکنون شهرستان فردوس شامل بخش‌های مرکزی و بشرویه بوده و متعلق به استان خراسان رضوی می‌باشد. این شهرستان، تعداد 771 آبادی دارد که از این میان، 162 روستا دارای سکنه می‌باشند. جمعیت شهرستان بر طبق سرشماری سال 1375، 86،625 نفر می‌باشد. این شهرستان دارای 3 شهر فردوس، بشرویه و اسلامیه می‌باشد. شهرستان فردوس، از جمله شهرستان‌های تاریخی کشور است که از 180 اثر تاریخی شناسایی شده در آن، تاکنون 35 اثر به ثبت آثار ملی رسیده‌اند
.

[ ویژگی‌های اقلیمی

این شهرستان با توجه به موقعیت جغرافیایی و عدم وجود توده‌های مرطوب و کوهستان‌های مناسب و به علت مجاورت با دو کویر مرکزی و نمک دارای آب و هوای صحرایی، خشک و کم‌باران می‌باشد. میانگین میزان بارندگی این شهرستان در حدود 155 میلی‌متر در سال است. این شهرستان به لحاظ وسعت زیادش از نظر آب و هوایی دارای دو منطقه متفاوت است
:

-مناطق کوهپایه‌های شمالی که معمولاً دارای زمستان‌های بسیار سرد و تابستان‌های معتدل می‌باشد که شهرهای فردوس و اسلامیه تقریباً در این ناحیه قرار دارند و علت وجود این آب و هوا عمدتاً کوهستانی و مرتفع بودن آن است
.

-قسمت روستاهای داخل کویر بخش بشرویه، این منطقه دارای تابستان‌های فوق العاده گرم و خشک می‌باشد به طوری که در اغلب ساعات روز درجه حرارت در بخش بشرویه متجاوز از 40 درجه سانتی گراد می‌شود. متوسط بارندگی در این ناحیه 100 میلی متر در سال است. یکی از مشخصه‌های آب و هوایی منطقه کویری بشرویه اختلافات زیاد درجه حرارت بین روز و شب است که این اختلاف گاه به 23 درجه سانتی‌گراد می‌رسد
.

[ وضعیت کشاورزی

با توجه به میزان بارندگی کم در این شهرستان، عمده زمین‌های کشاورزی به صورت آبی می‌باشند. کل سطح زیر کشت این شهرستان در حدود 57000 هکتار می‌باشد که در حدود 27000 هکتار آن در بخش مرکزی و بقیه در بخش بشرویه واقع شده‌اند. از این میان، تنها نزدیک به 8000 هکتار که در بخش مرکزی واقع شده‌اند، به صورت دیم بوده و بقیه آبی می‌باشند. همچنین مهمترین محصولات باغی این شهرستان، انار و پسته هستند که میزان تولید انار و پسته در این شهرستان در سال 1384، به ترتیب 1610 و 1086 تن بوده است. به علاوه، در سال 1384، 11 تن زعفران خشک در این شهرستان تولید شده است
.

[ پوشش گیاهی

با توجه به میزان بارش کم، درجه حرارت بالا، جنس خاک و سایر شرایط طبیعی و جغرافیایی در شهرستان فردوس، پوشش گیاهی از نوع استپی است که بر حسب میزان رطوبت تغییر می‌کند و این پوشش در قسمت‌های شمالی و مرتفع انبوه بوده و تبدیل به مراتع می‌شود. مهمترین گیاهان استپی شهرستان عبارتند از: خارشتر، گون، گز، قیچ، تاغ، تریخ، اسپند و شورکده که اغلب از نوع گیاهان سازگار به شوری می‌باشند. ویژگی عمده تمامی این ناحیه تنک بودن پوشش گیاهی آن است که به ندرت بیش از یک سوم خاک را می‌پوشاند. در بین گیاهانی که به طور طبیعی رشد می‌کنند، گیاهانی که مصرف دارویی دارند در منطقه یافت می‌شوند که بعضی از این گیاهان عبارتند از ختمی، بادیان، ترنجبین، زرشک، زیره، خارخشت، شوید، کلپوره، کاسنی و بارهنگ .

www.adinehferdows.com منبع