شهر اسدیه شامل پنج دهستان بوده و از لحاظ وجود آثار فرهنگی و تاریخی از غنی ترین شهر های جنوب خراسان جنوبی به شمار می رود. وجود تعداد زیادی تپه ها و محوطه های باستانی پراكنده در منطقه قلعه های اسماعیلی ، آسبادها ،مساجد و... نشان دهنده سابقه تمدنی با عظمت آن است روستای طبس مسینا و مناطق اطراف آن در فاصله حدود 30 كیلومتری شرق شهر اسدیه ، از لحاظ تاریخی وباستان شناسی منطقه ای بسیار غنی می باشد.

مسجد جامع هندوالان

مسجد جامع هندوالان از بنا های دوره تیموری و از مهم ترین وبا شكوه ترین بنا های تاریخی اسدیه می باشد.واز ویژگی های معماری آن می توان به سردر ورودی، گنبد،خانه صحن و شبستان ستون دار اشاره كرد. جالب ترین و مهم ترین بخش بنا گنبد خانه وگنبد آن است كه با مهارت بر روی فضای چهار ضلعی قرار گرفته است شبستان ستون دار در دو طرف گنبد خانه قرار گرفته و سبك پوشش و روشنایی آن از ویژگی های ممتاز بنا است.

قلعه فورك

قلعه فورك در 10 كیلومتری جنوب شهر اسدیه واقع شده است این قلعه تاریخی از بنا های دوره افشاریه می باشد كه در زمان نادر شاه به وسیله میرزا رفیع خان حاكم محل احداث گردید.فضاهای داخلی قلعه از شرق به غرب شامل سه قسمت تعدادی از آنها باقی مانده است. مصالح به كار رفته در ساخت قلعه بیشتر سنگ ، آجر وخشت می باشد.

آرامگاه سلطان ابراهیم رضا(ع)

بنای تاریخی آرامگاه سلطان ابراهیم رضا)ع(در روستای آبگرم گزیك قرار دارد. از مهمترین ویژگیهای معماری بنا ، طاقنماهایی در چهار طرف بنا همچنین، گنبد وگنبدخانه ودرب های آن می باشد.درب های چوبی بنا آثار ارزشمندی از هنر منبت را در خود دارند بر سطح دیوارهای گنبد خانه تا ارتفاع 5/1 متری آثار جالبی از هنر خوش نویسی دیده می شود. بعضی از این خطوط دارای تاریخ نگارش می باشند كه تاریخ تعداد زیادی از آنان به دوران صفویه برمی گردد.

مسجد جامع درخش

بنای مسجد جامع درخش در داخل روستای درخش، شامل ایوانی رفیع ودو ایوانچه در دو طرف و یك صحن می باشد.ایوان این بنا اكنون دارای طاق هلالی است كه به احتمال زیاد در گذشته این طاق جناقی بوده وپس از فرو ریختن به این سبك اجرا شده است دو ایوانچه دارای طاق جناقی می باشند عمده تزئینات بنا شامل رسمی بندی، وتزئینات چلیپایی می باشند.این بنا در سال 921 ﻫ. ق بنا شده است.

قلعه كل حسن صباح

این قلعه مهم ترین مركز فدائیان اسماعیلی در منطقه كوهستان و اولین مركز عمده اسماعیلیان در ایران به شمار می آید این قلعه كه در منابع تاریخی از آن به نام قلعه مؤمن آباد یاد شده بر فراز كوهی مشرف به جلگه طبس مسینا واقع شده است وجود تعداد زیادی آجرهای منقوش پراكنده در سطح قلعه ، نشاندهنده ارجعیت این قلعه و حالت مركزیت آن نسبت به سایر قلاع می باشد.

آسبادهای طبس مسینا

شرایط دشوار طبیعی مناطق كویری و بیابانی ایران باعث شده تا مردم كویر نشین از ابتكار وخلاقیت خود استفاده وبا حداكثر بهره گیری از عوامل و شرایط طبیعی، آن را در اختیار خود در آورند.آسباد های طبس مسینا از جمله این ابتكارات است. این آسباد های در بخش های مختلف بافت روستا به صورت ردیفی قرار دارند. تعداد آسباد هادر هر ردیف حدود 10عدد می باشد كه به صورت شرقی غربی واقع شده اند. آسبادها از لحاظ معماری دارای دو طبقه می باشد طبقه فوقانی محل قرار گرفتن و چرخش پره ها و طبقه تحتانی محل ذخیره گندم و آرد نمودن گندم است

قلعه طبس مسینا

این بنای عظیم خشت و گلی قلعه ای است مدور وبه برج های متعدد وبزرگ كه دورتادور آن را خندقی فرا گرفته است. قلعه تاریخی طبس با پلكان مدور دارای حدود 150 متر قطر می باشد در قسمت ورودی این قلعه برجی بزرگ به ارتفاعی حدود 11 متر و قطر 15 متر وجود دارد. در سطح خارجی این برج تعداد زیادی روزنه دیده بانی و تیركش دیده می شود. این بنا از آثار دوران اسلامی به شمار می رود.

قلعه دختر نوغاب

از ویژگی های معماری این قلعه برجها،حصار،آب انبار، راهروهای ارتباطی، تالار ها و اطاق های متعدد می باشد.این بنا نیز مانند سایر قلعه ها یاسماعیلی به تبعیت از شكل و وضعیت توپوگرافی وشیب كوه بنا شده است.به گونه ای كه بخش های مختلف آن در شیب كوه و بصورت پلكانی بنا شده است.این بنا از قلعه های دفاعی فدائیان اسماعیلی به شمار می رودو با توجه به نام قلعه شاید بقایایی از دوران ساسانی در خود داشته باشد.

قلعه های مسلمانان و كافران

برفراز قله های دو طرف كوههای واقع در مشرق روستای گسك دو قلعه عظیم در مقابل یكدیگر قد بر افراشته اند. این قلعه ها كه یكی بنام قلعه مسلمانان و دیگری بنام قلعه كافران مشهور است از قلعه های عظیم سنگی دوران اسماعیلی و دوران قبل از اسلام به شمار می روند. قلعه مسلمانان دارای حصار، برج، آب انبار، اطاقها وراهروهای متعدد، مسیر ورود سواره نظام به داخل قلعه،كوره پخت آجر، و سد ذخیره آب می باشدو قلعه كافران دارای بخشهای كمتری می باشد. مهمترین بخش آن دروازه ورودی آن است كه بقایای آن قابل مشاهده است.

 

www.sk-portal.ir منبع