شهرستان جاجرم در جنوب غربی استان خراسان شمالی قرار گرفته است و از شمال به شهرستان مانه و سملقان از شمال غرب به استان گلستان ازجنوب غرب و جنوب به استان سمنان ، از جنوب شرق به استان خراسان زضوی ، از شرق به شهرستان اسفراین و از شمال شرق به شهرستان بجنورد محدود می شود. این شهرستان با مساحت 5954 کیلومتر دارای 5 شهر، 3 بخش ، 6 دهستان و 55 آبادی است. جمعیت شهرستان جاجرم در سال 1383 بالغ بر 73900 نفر برآورد گردیده است.

جغرافیای طبیعی شهرستان جاجرم:

شهرستان جاجرم به طور کلی با توجه به میزان بارندگی های سالانه جزو مناطق خشک قلمداد می شود و اقلیم بیابانی و نیمه بیابانی دارد ارتفاعات واقع در شمال شهرستان که از شرق به غرب در حاشیه شمال شهرستان امتداد دارد. در مواردی بیش از 2000 متر ارتفاع دارند و به طور کلی باعث ایجاد آبو هوای ملایم تری در این منطقه شده است. ارتفاعات منفرد جنوب شرقی شهرستان شامل بخشی از کوهای جغتای است. رودخانه دائمی ، کم آب و بسیار شور کال شور با جهت شرقی-غربی در جنوب شهرستان جریان دارد و به دشت کویر در جنوب شهرستان می ریزد. بخش قابل ملاحظه ای از اقلیم این منطقه کویری و استپی است. بلند ترین قله شهرستان کوه سالوک حدود 2659 متر ارتفاع دارد که همراه با ارتفاعات شمل شهرستان به رشته کوههای آلاداغ متصل است.

پیشینه تاریخی جاجرم

شهرستان جاجرم به لطف موقعیت راهبردی خود بر سر راه های کاروانرو همواره مورد توجه قرار داشته و از دوران پیش از تاریخ تا ادوار متاخر اسلامی به طور پیوسته نقش بارزی را در تکامل فرهنگ خطه خراسان ایفا کرده است. وجود محوطه های بزرگ از دوره های نوسنگی ، مس-سنگی ، و عصر مفرغ از قبیل تپه پهلوان ، حیدران و  محوطه وسیع چلو در پهنه شهرستان جاجرم آن را به یکی از قدیمی ترین استقرار گاههای بشری در خراسان شمالی بدل کرده است. پراکندگی زیاد محوطه های باستانی مربوط به دوره اشکانی یا ساسانی در این شهرستان ،از شکوفایی این خطه در دوره تاریخی با بهره گیری از موقعیت مناسب آن بر سر راه ابریشم و معادلات سیاسی و تجاری آ« دوران حکایت دارد بررسی گزارشهای مورخان و جغرافیدانان دوره اسلامی نشان از رونق این منطقه در سراسر دوره اسلامی دارد. ضرب مسکوکات مختلف به ویژه سکه های طلا در جاجرم طی دوره ایلخانی و ایجاد کاروانسرا و رباط های مختلف در بخش های مختلف آ« به بهترین وجهی شکوفایی منطقه در سده های میانی اسلامی را باز گو می کند. این منطقه تا اواخر دوره قاجار اهمیت خود را حفظ نمود تا اینکه با ورود تجهیزات حمل و نقل مدرن ، احداث راههای ترانزیتی و در پی آن حذف شبکه راههای قدیم و متروک ماندن راههای کاروانرو و کاروانسراها به تدریج از اهمیت آن کاسته شد و به سرعت افول کرد.

jajarmcity.persianblog.ir منبع