مریوان مركز شهرستانی به همین نام است كه از شمال به شهرستان سقز، از شرق و جنوب شرقی به شهرستان سنندج، از جنوب به بخش نوسود از شهرستان پاوه و از غرب و شمال غربی به خاك عراق محدود است. شهر مریوان در 125 كیلومتری شمال غربی سنندج قرار دارد.

شهرستان مریوان با جمعیتی حدود 210787 نفر دارای چهاربخش است و با مساحت 5/3229 كیلومتر مربع، از نظر وسعت پنجمین شهرستان استان محسوب می شود. به جز شهر مریوان، شهرهای" سروآباد" و "چناره" در این شهرستان قرار دارند.

سابقه مریوان به پیش از اسلام باز می گردد. با توجه به آثار باستانی موجود، احتمالاً در دوره پارت و ساسانی ، این شهر از نقاط مهم ایران محسوب می شد. دریاچه زیبای زریوار نیز این نظر را مستند می سازد كه مریوان سابقه بسیار طولانی در تاریخ ایران دارد.

مریوان را در تاریخ و متون قدیم " مهروان"، متشكل از واژه " مهر" و "وان" به معنی جایگاه مهر، می دانند. این شهر به علت موقعیت میان راهی بین تیسفون و تخت سلیمان، مراغه و دینور از مراكز شهری بسیار كهن كردستان بود. در دوران اسلامی و در قرن سوم هـ. ق، این شهر به دلیل داشتن دو دژ به نام های "دژان" و "دزان" از شهرت بسیار برخوردار بود. برخی مریوان را منسوب به "مروان بن حكم عرب" می دانند.

قدمت فعلی شهر مریوان به حدود یك قرن پیش می رسد. درآن زمان، یكی از بزرگان قاجار به نام " فرهاد میرزا معتمدالدوله" كه در این منطقه حكومت می كرد به دستور ناصرالدین شاه قاجار در سال 1282هـ. ق قلعه ای مستحكم در این شهر ساخت كه به شاه آباد ( دژشاهپور) مشهور شد. بعدها دركنار همین قلعه نظامی، روستایی به نام قلعه "مریوان" نام گذاری شد. شهر مریوان تا سال 1344 رسماً "دژشاهپور" نامیده می شد.

مراكز دیدنی:قلعه هلوخان ( ایمام) از دوره صفوی، دریاچه زریوار، پل گاران، روستای دیدنی اورامانات تخت، روستای دركی، آبشار كویله، آبشار بل و مقبره پیر شالیار.

www.tebyan.net منبع