اسلام‌آباد در حوزه تاریخی بسیار مهم باختر كشور و در مسیر شاخه اصلی راه ابریشم و در مصب حوزه بزرگ راه بین‌النهرین ، آسیای صغیر و دریای مدیترانه و تمدن بزرگ مصر و فلسطین قرار دارد. در دوره های باستانی و به‌ویژه در دوره ساسانی همدان،‌ كرمانشاه و تیسفون سه شهر بزرگ و شاخص بر سر راه ابریشم بوده‌اند و تیسفون كانون تلاقی تمدن‌های ایرانی و سامی ، یونانی و رومی بوده است. این منطقه و پس از آن كرمانشاه در كنار كانون قدرت حكومت‌های ایران بوده و علاوه بر اهمیت سیاسی و استراتژیك، حوزه مبادله‌فرهنگ و آثار تمدنی نیز محسوب می‌شده است. بر سر راه ابریشم تمام نقاط زیستی متأثر از نقش بین‌آلمللی این شاهراه ارتباطی بوده‌اند. یكی از مختصات مهم راه وجود منزلگاه‌های متعدد در فواصل منظم بود. در فاصله همدان تا كرمانشاه شهرهای اسدآباد ، كنگاور ، صحنه و بیستون همگی در فواصل شش فرسنگ یا یك منزلگاه از یك‌دیگر قرار دارند . بعد از كرمانشاه نیز ماهیدشت (كاروانسرای رباط) ، اسلام‌آباد ، كرند ، سر پل ذهاب و قصر شیرین فاصله‌ای نزدیك به یك منزلگاه دارند .اما دو منزلگاه یعنی دوازده فرسنگ نیز معنی خاصی دارد. چاپارها در یك روز دو منزل را طی می‌كرده‌اند. اسلام‌آباد دو منزل از كرمانشاه فاصله دارد بنابراین هم چاپارخانه‌ و هم محل توقف و منزلگاه بوده‌ است. شهرستان اسلام آباد غرب از وضع اقتصادی نسبتا خوبی برخوردار بوده و پایه های اقتصادی آن بر كشاورزی، باغ‌داری، پرورش دام و طیور استوار شده است. صنایع فلزی كرند اسلام آباد هم اكنون نیز اهمیت فراوان دارد. اسلحه شكاری، خودكار قفل و چاقو و تخت‌خواب و وسایل آشپزخانه از صنایع دستی مردم این منطقه به شمار می‌آیند. مكان‌های تایخی و دیدنی شهرستان اسلام آباد غرب را طاق گرا در جاده قدیمی ابریشم در شهر اسلام آباد، قلعه زرده در 12 كیلومتری شمال باختر ریجاب، قلعه ژیان رد اسلام آباد، قلعه یزدگردی در 12 كیلومتری شمال باختر ریجاب، كاروان‌سرای صفوی‌در 70 كیلومتری باختر كرمانشاه، مسجد ریجاب در ریجاب و مقبره ابودجاجه در ریجاب تشكیل می دهند.

مکان های دیدنی و تاریخی

مكان‌های تایخی و دیدنی شهرستان اسلام آباد غرب را طاق گرا در جاده قدیمی ابریشم در شهر اسلام آباد، قلعه زرده در 12 كیلومتری شمال باختر ریجاب، قلعه ژیان رد اسلام آباد، قلعه یزدگردی در 12 كیلومتری شمال باختر ریجاب، كاروان‌سرای صفوی‌در 70 كیلومتری باختر كرمانشاه، مسجد ریجاب در ریجاب و مقبره ابودجاجه در ریجاب تشكیل می دهند. 

صنایع و معادن

صنایع مشتمل بر صنایع دستی و صنایع كارخانه ای است و معادن سنگ مرمر، سنگ لاشه، مارن و دولومیت در شهرستان اسلام آباد مورد بهره برداری قرار می گیرد.  

کشاورزی و دام داری

آب كشاورزی شهرستان از رودها و چاه‌ها فراهم می شود و گوناگونی محصولاتی چون گندم، جو، بنشن، گیاهان‌علوفه‌ای، تره بار، سیب، گلابی، به، انار، انجیر،‌ انگور، زردآلو، و بادام نشان از رونق كشاورزی در منطقه دارد. كشاورزی در شهرستان اسلام آباد سنتی و نوع كشتی آبی و دیمی است. باغ‌داری نیز رواج زیادی داشته و محصولات آن از جمله صادرات این شهرستان محسوب می‌شود. دام‌داری با شیوه سنتی در این شهرستان رواج دارد و شامل پرورش بیش ازنیم میلیون راس دام و فرآورده های آن به مقدار قابل ملاحظه ای صادرمی‌شود. پرورش طیور به دو روش صنعتی به میزان 70 درصد و سنتی به میزان 30 درصد صورت می گیرد كه بیش تر به مصارف داخلی می رسد. صادرات اسلام آباد غرب شامل محصولاتی چون گندم، جو، بنشن، تره بار، گردو، بادام و فرآورده های دامی و قالی می‌شود.  

مشخصات جغرافیایی

شهرستان اسلام آباد غرب از شمال به شهرستان جوانرود، از خاور به شهرستان كرمانشاه، از جنوب به شهرستان شیروان و از باختر به شهرستان های سر پل ذهاب و گیلان غرب محدود می‌شود. رودخانه‌های كرند و زیمكان از مهم ترین رودخانه‌های این شهرستان می باشند. اسلام آباد غرب در درازای جغرافیایی 46 درجه و 31 دقیقه و در پهنای جغرافیایی 34 درجه و 6 دقیقه و در بلندی 1335 متری از سطح دریا، در 65 كیلومتری جنوب باختری كرمانشاه و در مسیر راه كرمانشاه – خسروی قرار دارد. رود دایمی راوند از میان شهر اسلام آباد غرب می گذرد. آب و هوای این شهرستان معتدل و نیمه خشك و بارندگی سالانه به طور متوسط 441 میلی‌متر است. در سرشماری سال 1375 شهرستان اسلام آباد غرب 215392 نفر و شهر اسلام آباد غرب 81614 نفر جمعیت داشته است.مسیرهای دسترسی به‌این منطقه عبارت است از:
- راه اصلی به سوی شمال خاوری تا شهر كرمانشاه به درازای 65 كیلومتر
- راهی تا مركز شهرستان ایلام به درازای 130 كیلومتر
- راهی تا پل دختر به درازای 148 كیلومتر
- راهی تا قصر شیرین به درازای 112 كیلومتر
اسلام آباد به علت‌‌قرار داشتن بر سر راه اصلی مركز ایران، مرز عراق، و مسیر ارتباطی كرمانشاه – قصر شیرین – خسروی (در كنار مرز) از اهمیتی ویژه ای برخوردار است. 

وجه تسمیه و پیشینه تاریخی

اسلام آباد غرب نخست «مندلی» نامیده می شد که پس از حمله عرب ها، یكی از سرداران عرب به عمران و آبادی آن پرداخت و به مرور زمان به شهر «هارون آباد» شهره گردید. در سال 1309 هجری شمسی نام شهر به «شاه آباد غرب» و در سال 1357 به «اسلام آباد غرب» تغییر داده شد. این شهر در روزگار صفویه به ویژه در زمان شاه عباس رونق یافت و كاروان سراهای بسیاری برای اقامت تجار، مسافران و زایران عتبات عالیات در آن احداث شد. بخش ماهیدشت در دوره اشكانی ها به «نیستاه» معروف و به دلیل آب و هوا و مرتع خوب، محل پرورش اسب جنگاوران اشكانی بوده است. این ناحیه در زمان صفویه «ماهیدشت» نامیده شده و كاوران‌سرای شاه عباسی در آن بنا می‌شود. بخش كرند نیز از پیشینه کهنی برخوردار است. مورخان، از ذوق فراوان صنعتگران و‌ آهنگران كرندی درعهد داریوش هخامنشی نیز یاد كرده‌اند. اسلام آباد غرب و پیرامون آن، به ‌واسطه مجاورت با تمدن‌های باستانی عیلامی، كاسی و بابلی، آثاری از بقایای این تمدن ها را، در خود جای داده است. 

www.akairan.com منبع