کهک یکی از بخشهای استان قم است که در جنوب این استان قرار دارد و فاصله ی مرکز بخش (کهک) تا قم 30 کیلومتر است. سابقه ی بخشداری کهک به بیش از 70 سال می رسد و از نظر جمعیت بعد از بخش مرکزی در مکان دوم قرار دارد. این بخش دارای دو دهستان کهک و فردو و 18 روستا است.

شهر کهک

شهر كهك ، مركز بخش كهك ، در 30 كیلومتری جنوب شرقی شهرستان قم قرار گرفته است، كه مساحت آن حدود 250 هكتار می‌باشد. این شهر از بخش شمال به روستای ورجان و سیرو و از جنوب به روستاهای قبادبزن و بید هند و از مغرب به اراضی مسیلهای فصلی بخش و از شرق به اراضی كشاورزی و اراضی میم محدود می‌باشد. در جنو ب شهر كهك مناطق خوش آب و هوایی ماننده وشنوه، میم، دستگرد نیز قرار دارند و بطور كلی شهر كهك را می‌توان مركز بخش ییلاقی قم نامید كه دارای آب و هوایی خنك تر از شهر قم می‌باشد.

لازم به ذكر است نام دیگر شهر كهك نوفل لوشاتو می‌باشد.

بناهای تاریخی:

در شهر كهك بناهای معروف تاریخی و امامزادگان مدفون قراردارند كه قدمت چند صد ساله دارند از جمله امامزادگان شهر كهك می‌توان امامزاده زینب خاتون (معروف به معصومه كهك) واقع در شمال غربی كهك و مقبره‌ی چهار امامزاده با اسامی عبدالله، یعقوب ، ناصر و محمد واقع در جنب قبرستان كهك و كنار جاده قدیم بیدهند نام برد. ولی این جهارتن تا سال 1308 قمری كه تاریخ قم نوشته مرحوم علی اكبر فیضی نگاشته شده است هنوز دارای نام مشخصی نبوده‌اند و این اسامی بعداً بر روی آنها نهاده شده است.

سایر بناهای تاریخی شهر عبارتند از خانه حكیم و فیلسوف بزرگ جهان اسلام، ملاصدرای شیرازی، از بناهای دوره صفوی و اُرسی خانه عربشاهی مربوط به دوره قاجار و نیز دو درخت چنار و یك سرو كهن سال كه قدمتی نزدیك به هزار سال دارند. همچنین بعضی از مساجد كه در شهر كهك وجود دارد (3 مسجد بزرگ و 8 مسجد كوچك و 5 تكیه و چند بقعه و گنبد) كه منسوب به شاه قاسم و امامزاده معصومه معروف به زینب خاتون و امامزاده عبداله و دو نفر دیگر كه بر اثر خواب پیرمردی پیدا شده و تا یك قرن پیش هنوز اسامی آنان مشخص نبود.

زبان ، دین ، مذهب :

زبان مردم شهر کهک فارسی می باشد .دین مردم این شهر تا قبل از اسلام زرتشت بوده و همگی دارای آئین توحیدی و یکتا پرستی بوده اند .بعد از حمله مسلمین به ایران و تسخیر شهر قم توسط ابوموسی اشعری در سال 23 هجری – مردم كم كم به دین اسلام در آمدند و در حال حاضر مسلمان هستند و مذهب آنان از قرن دوم و بخصوص ابتدای قرن سوم که مقارن است با آمدن حضرت معصومه (س)به قم شیعه می باشد .

آموزش و پرورش :  

در شهر کهک کلیه مقاطع تحصیلی از ابتدایی تا پیش دانشگاهی وجود دارند همچنین یک مدرسه و دبیرستان شبانه روزی نیز وجود دارد. علاوه بر آن دانشگاه پیام نور نیز در سال 1386 تاسیس و فعالیت می‌نماید.

مشاغل شهروندان شهر کهک :

شغل اصلی مردم کهک نیز مانند سایر روستاها کشاورزی و باغداری بوده است گرچه تعداد کسبه های شهر زیاد و تقریباً شاغلانی برای همه کسب‌ها اعم از فنی و خدماتی و فروشندگی و غیره دارد ولی سه شغل برای مردم کهک زبانزد است : تولید پوشاک و رانندگی وسایط نقلیه سنگین که دارای اتحادیه و شرکت تعاونی باربری در شهر قم می باشند .

طبابت در کهک :

سومین و قدیمی ترین شغل درشهر کهک طبابت و پزشکی بوده است . حاج میرزا رضا طبیب یکی از معروف ترین اطبای کهک بوده است آنچه که روشن است عزیمت ملا صدرا  (صدر المتألهین) فیلسوف بزرگ ایران از شیراز به كهك و سكونت او در این شهر باعث تشویق مردم به تحصیل بوده و با توجه به توانایی و پشتكار آنان، شهر كهك دارای علمای دینی و علمی فراوانی به خصوص در رشته‌های پزشكی و مهندسی شده است.

از میان علمای دینی بزرگ می‌توان به شیخ جلیل القدر میرسراج جد خانواده عبدالوهابی اشاره‌ای داشت كه بر اثر سیر و سلوك معنوی گوشه نشینی را برگزیده و در كهك به عبادت مشغول بوده است. و از میان پزشكان معروف كهك می‌توان به دكترها ملا علی اكبر طبیب و پسرش ملا محسن طبیب و فرزند او ملا محمد طبیب بزرگ خانواده عربشاهی كه مدتی پزشك مخصوص والی مكه بوده است و نیز حاج میرزا طبیب فرزند ملا محمد و دو فرزند حاج میرزا رضا به نامهای محمد حسن طبیب و میرزا ابراهیم طبیب كه او به مداوای ناصرالدین شاه كه در مسافرتی به قم مریض شده بود می‌پردازند و ناصر الدین شاه به محمد حسن لقب حافظ الصحّه و به میرزا ابراهیم لقب حكیم باشی می‌دهد كه اولی استاد مدرسه و دارالفنون و دومی پزشك دربار می‌شود.

دیگر از اطبای كهك میرزا تقی خان عربشاهی ، پسر ارشد میرزا ابراهیم حكیم باشی ، مؤسس بیمارستان سینای تهران ـ عبدالحسین خان عربشاهی ، میرزا آقا سعدالحكما، و در قرن اخیر به غلامرضا ، حسین و دكتر علی عربشاهی مكتشف لیزر جراحی آب مروارید چشم ،دكتر آذر تاش آذر نوش (از چهره‌های ماندگار) سیامك عربشاهی، محمد عربشاهی ، مسعود، اصغر، باهره عربشاهی و میرزا علی محمد است.

و از مهندسین: محمد تقی، آزاده، مسعود و سیف‌اله عربشاهی (طراح نقشه‌ خط آهن تهران ـ كاشان) و بسیاری دیگر را می‌توان نام برد.

qomseirkahak.blogfa.com منبع