تبلیغات
تور سفر گردشگری - مطالب استان یزد

تور سفر گردشگری

خاتم

یکشنبه 6 تیر 1389

شهرستان خاتم یکی از شهرستانهای استان یزد در مرکز ایران است. شهر هرات مرکز این شهرستان است.

جمعیت شهرستان خاتم در سال ۱۳۸۵، برابر با ۳۲٫۳۳۰ نفر بوده است .ازجاذبه‌های این شهرمی توان به سرچشمه ومناطق زیبای اطراف آن اشاره کردکه در 5 کیلومتری غربی شهر واقع است.این سرچشمه باعث جریان رودی دایمی در منطقه شده که تنها رود دایمی استان می‌باشدوموجب رونق بخش کشاورزی این ناحیه شده است.

fa.wikipedia.orgمنبع

  • نظرات() 
  • طبس

    یکشنبه 6 تیر 1389

    شهرستان طبس یکی از شهرستان‌های استان یزد در مرکز ایران است. شهر طبس مرکز این شهرستان است.
    جمعیت شهرستان طبس در سال ۱۳۸۵، برابر با ۶۳٫۰۴۷ نفر بوده‌است.

    شهرستان طبس تا تیرماه سال ۱۳۳۹، یکی از بخش‌های سه‌گانهٔ شهرستان فردوس بود که در این سال جدا شده و به صورت شهرستان درآمد.

    در فرهنگ جغرافیایی در مورد آن گفته شده: «طبس نام یکی از بخشهای سه‌گانه شهرستان فردوس، محدود است از شمال به بخش بردسکن و کویر نمک، از خاور به بخش بشرویه و بخش بجستان و خوسف و از باختر و جنوب به کویر لوت».[۳] همچنین در این فرهنگ، این بخش مشتمل بر هفت دهستان مرکزی، کریت، سنگردان، دیهوک، جوخواه، دستگردان، اصفهک و ۱۹۱ آبادی و ۲۷٬۷۸۶ نفر جمعیت نام برده شده‌است
    تا سال ۱۳۸۰، شهرستان طبس، یکی از شهرستان‌های استان خراسان بود که در این سال با تصویب هیأت دولت از استان خراسان جدا شده و به استان یزد ملحق شد.

    تقسیمات کشوری
    بخش مرکزی شهرستان طبس
    دهستان پیرحاجات
    دهستان گلشن
    دهستان منتظریه
    دهستان نخلستان
    شهر: طبس

    www.akairan.comمنبع

  • نظرات() 
  • صدوق

    یکشنبه 6 تیر 1389

    درباره صدوق شهرستان صدوق:

     شهرستان صدوق یکی از شهرستانهای استان یزد در مرکز ایران است. شهر صدوق مرکز این شهرستان است. شهرستان صدوق با وسعت 5486 كیلومتر مربع در شمال غربی استان قرار دارد. جمعیت این شهرستان در سال 1375 بالغ بر 27924 نفر بوده است. مركز این شهرستان اشكذر است و دارای دو بخش مركزی و خضرآباد و سه دهستان است.

    جغرافیا و اقلیم شهرستان صدوق:

    شهر اشکذر مركز بخش‌ اشكذر در 22 كیلومتری‌ شمال‌ یزد و در 8 كیلومتری‌ باختر جادة یزد - اردكان‌ واقع‌ شده‌ است‌. طول‌ جغرافیایى‌ آن‌ 54 و 13 و عرض‌ جغرافیایى‌ آن‌ 32 و ارتفاع‌ آن‌ از سطح‌ دریا 1175 متر است‌.
    ویژگیهای‌ طبیعی‌ اشکذر شبیه‌ مثلثی‌ است‌ که‌ یک‌ رأس‌ آن‌ متوجه‌ جنوب‌ است‌ و در ضلع‌ شمالی‌ آن‌ شهرستان‌ اردکان‌، در ضلع‌ شرقی‌ آن‌ بخش‌ مرکزی‌ و در ضلع‌‌غربی‌ آن‌ نیز بخش‌ خضرآباد همین‌ شهرستان‌ قرار گرفته‌ است و با مساحت ۴۵ کیلومتر مربع در ۲۰ کیلومتری شمال‌غربی شهرستان یزد قرار گرفته است و جمعاً ۱۳۴ آبادی‌ در خود جای‌ داده‌ است؛ شهرستان‌ اشکذر در دشت یزد - اردکان‌ واقع شده است‌. در سراسر این‌ دشت‌ برخانهای‌ (تپه‌های‌ شنی‌ هلالی‌ شکل‌) متعدد که‌ حاصل‌ فرسایش‌ بادی‌ است‌، به‌ چشم‌ می‌خورد. گفته‌ می‌شود که‌ منشأ این‌ شنهای‌ روان‌ ناحیة ندوشن‌ و باتلاق‌ گاوخونی‌ است‌. این منطقه فاقد کوهستان و در نتیجه دارای آب و هوای صحرایی با طوفان‌های توأم با شن و ماسه می‌باشد. تپه‌های هلالی شکل که یکی از پدیده‌های فرسایش بادی است در تمام مناطق مشاهده می‌گردد به همین علت از زمان‌های بسیار قدیم برای مصون بودن روستاها از طوفان‌های کویری، خانه‌ها و اماکن اصلی ده به صورت متمرکز و مزارع و باغات، مساکن را محاصره کرده‌اند.
    میانگین‌ حداکثر و حداقل‌ دما طی‌ یک‌ دورة کوتاه‌ مدت‌ ۶ ساله‌ ۱۳۵۷-۱۳۶۳ش‌ به‌ ترتیب‌ حدود 82 و ۱۰ درجة سانتی‌گراد برآورد
     شده‌ است‌. میانگین‌ بارش‌ سالانه‌ طی‌ همان‌ سالها ۶۸ میلی‌متر بوده‌ است‌. شهر اشکذر فاقد رودخانة دائمی‌ است‌ و تنها، رودخانة رحمت‌آباد که‌ از ارتفاعات‌ خونزا در شمال‌ باختر یزد سرچشمه‌ می‌گیرد، در فصل‌ بارندگی‌ دارای‌ جریان‌ آب‌ است‌. بروز طوفانهای‌ شن‌ و ماسه‌ و فرسایش‌ بادی‌ حاصل‌ از آن‌ از ویژگیهای‌ این‌ ناحیه‌ است‌ که‌ همراه‌ دیگر عوامل‌ نامساعد طبیعی‌ از جمله‌ کمی‌ ریزشهای‌ جوی‌ و کاهش‌ تدریجی‌ منابع‌ آب‌ زیرزمینی‌، موجب‌ فقدان‌ پوشش‌ گیاهی‌ شده‌ است‌. در این‌ دشت‌ جانورانی‌ مانند آهو، روباه‌، خرگوش‌ و گونه‌هایی‌ از پرندگان‌ مانند کبوتر و تیهو وجود دارند.

    وضعیت اجتماعی :

     اشكذر در اواسط نیمة نخست‌ سدة حاضر قصبة مركز بخش‌ اشكذرِ شهرستان‌ یزد به شمار مى‌آمده‌، و 2943 نفر جمعیت‌ داشته‌ است‌. در نخستین‌ سرشماری‌ عمومى‌ جمعیت‌ كشور در 1335ش‌، جمعیت‌ شهر اشكذر 2220 برآورد شده‌ است‌. سرشماری های‌ مربوط به‌ سالهای‌ 1355 و 1365ش‌ جمعیت‌ شهر را به‌ ترتیب‌ 1776 و 9637 نفر گزارش‌ كرده‌اند و آخرین‌ سرشماری‌ جمعیت‌ در 1370ش‌، گویای‌ جمعیتى‌ معادل‌ با 10558 نفر (2236خانوار) در شهر اشكذر است. بدین‌سان‌ درصد رشد جمعیت‌ بین‌ سالهای‌ 1355 تا 1365ش‌، 1/5% و بین‌ سالهای‌ 1365 تا 1370ش‌ 9/2% بوده‌ است‌. جمعیت‌ فعلى‌ شهر در مساحتى‌ بالغ‌ بر 1/18 كم 2 به‌ سر مى‌برند. آمار موجود نشان‌ مى‌دهد كه‌ در میان‌ افراد 6 ساله‌ و بالاتر ساكن‌ در اشكذر 4/67% با سواد بوده‌اند كه‌ این‌ نسبت‌ در بین‌ مردان‌ 6/74% و در بین‌ زنان‌ 3/59% بوده‌ است‌.
    ساكنان‌ شهر در گروههای‌ عمدة زیر دارای‌ فعالیت‌ اقتصادی‌ هستند: 8/17% در كشاورزی‌ و دامپروری‌ و 9/23% در صنعت‌، 8/23% در ساختمان‌ و بقیه‌ در سایر گروههای‌ عمده‌ اشتغال‌ داشته‌اند. در كنار فعالیتهای‌ عمدة اقتصادی‌، صنایع‌دستى‌ از قبیل‌ فرش‌بافى‌، زیلو بافى‌، پارچه‌بافى‌ و یك‌ كارخانة جوراب‌بافى‌ در این‌ شهر دایر است‌.
    بر اساس‌ آخرین‌ سرشماری‌ عمومى‌ نفوس‌ و مسكن‌ شهرستان‌ یزد از خانوارهای‌ معمولى‌ ساكن‌ این‌ شهر، 6/97% از برق‌ و 7/96% از آب‌ لوله‌كشى‌ و 7% از تلفن‌ در محل‌ سكونت‌ خود استفاده‌ مى‌كنند. آب‌ آشامیدنى‌ 8/97% از خانوارهای‌ شهر از مخزن‌ عمومى‌ تأمین‌ مى‌شود. سوخت‌ عمدة مصرفى‌ برای‌ پخت‌ و پز در 8/88% از خانوارهای‌ معمولى‌ ساكن‌، گاز و در 3/7% نفت‌ سفید بوده‌ است‌. سوخت‌ عمدة مصرفى‌ برای‌ ایجاد گرما در محل‌ زندگى‌ 5/95% از خانوارها نیز نفت‌ سفید بوده‌ است‌.

    سوابق و پیشینه تاریخی:

    نویسندگان کتب تاریخی، بنای اولیه شهر اشکذر را از زمان اشکانیان می‌دانند. با این توضیح،اشکذر در زمان اشکانیان به وجود آمده است و قدمت آن به حدود ۲۰۰۰ هزار سال می‌رسد. عده‌ای اشکذر را خیلی قدیمی‌تر می‌دانستند و معتقدند که بنای اولیه اشکذر به علت حمله شنهای روان در زیر خاک مدفون گشته‌است. بنای موجود اشکذر، با احداث قنات کویر به دست اشک بن زال که منشأ آن در نزدیکی صفاییه کنونی در یزد است، آغاز و شروع به رشد نموده است و مردم در کمال خوشی و آبادانی به کشاورزی می‌پرداخته‌اند. این قنات از زمان احداث حدود ۱۲۰ قفیز آب داشته و اراضی بسیاری را به زیر کشت می‌برده است. لیکن به‌طور قطع‌، اشكذر در دورة اسلامى‌ در ابتدای‌ سدة 8ق‌ وجود داشته‌ است‌، چه‌ بناهایى‌ متعدد مربوط به‌ آن‌ دوره‌ در این‌ شهر برپا بوده‌ است‌. نخستین‌ آنها خانقاهى‌ بوده‌ كه‌ شیخى‌ صاحب‌ كرامت‌، به‌نام‌ شیخ‌ تقى‌الدین‌ دادا آن‌ را ساخته‌ بوده‌ است‌. دیگری‌ خانقاهى‌ است‌ منسوب‌ به‌ امیر ركن‌الدین‌ محمد قاضى‌ (د 732ق‌) از اعیان‌ یزد. در این‌ مكانها نیازمندان‌ اطعام‌ مى‌شده‌اند. بسیاری‌ از املاك‌ و قناتهای‌ اشكذر نیز به‌صورت‌ وقف‌ اداره‌ مى‌شده‌، و عایدات‌ حاصل‌ از آنها به‌ مصرف‌ درماندگان‌ و نیازمندان‌ مى‌رسیده‌ است‌.

    وجه تسمیه:

    در تاریخ جدید یزد آمده است که بنای اشکذر به دست اشکین زال (اشک بن زال) که از ملوک الطوایف زمان اشکانیان بوده، بنیانگذاری شده است که اهالی نیز این موضوع را تأیید می‌کنند و لذا پیشوند «اشک» دقیقاً به همین علت می‌باشد در مورد پسوند «ذر» به دلیل نبودن منبع تاریخی اطلاع دقیقی در دست نیست، ولی به گفته اهالی اشک بن زال زنی داشته به نام «آذر» که به گفته آنها پسوند «ذر» مخفف همان نام آذر در لهجه بومی بوده‌است.

    fanbazar.ystp.ac.irمنبع

  • نظرات() 
  • تفت

    یکشنبه 6 تیر 1389

    شهرستان تفت با وسعت شش هزار كیلومتر مربع در هیجده كیلومتری جنوب غربی مرکز استان یزد قرار دارد و یكی از مناطق خوش آب و هوای این استان است. این شهرستان دارای دو بخش و نه دهستان است. مساحت عمومی این شهر بیش از پانزده كیلومتر مربع است و بیشتر فضاهای آن را، به ویژه محلات قدیمی، باغ ها تشكیل می دهند. بافت كلی و قدیمی شهر، باغ - محله و خانه- باغ است. در تاریخ یزد، همواره آب تفت زبانزد عام و خاص بوده و اكنون نیز كوچه ای بنام (آب تفت) در شهرستان یزد وجود دارد كه نشانه ای از توجه به طراوت شهرستان تفت است. اكثر جهانگردان در سفرنامه های خود از تفت به عنوان جایگاهی سرسبز و زیبا با باغهایی پر از درختان میوه و انار و گلهای خوشبو یاد نموده اند برخی از روستاهای این شهرستان مانند توران پشت قدمتی بیش از ظهور اسلام دارند كه به دستور توراندخت ساسانی بنا گردیده است.  

    شهر تفت:

     تفت شهری نسبتا بزرگ است که با کوه های سنگی در اطراف احاطه شده است. چشم انداز باغ های این شهر به خصوص باغ های انار بسیار دیدنی است. شهر تفت در جنوب غربی استان یزد و در فاصله 22 کیلومتری شهر یزد واقع شده و به دلیل قرار گرفتن در دامنه های شیرکوه از آب و هوایی خنک نسبت به دیگر شهرهای استان برخوردار است. شهر تفت به طور کلی از دو بخش تشکیل می شود؛ بخش شمالی و بخش جنوبی که به ترتیب گرمسیر و سردسیر نامیده میشود. شهر كنونی تفت دارای 24 محله كوچك و بزرگ است.  از مکان های دیدنی تفت می توان به مسجد شاه ولی مربوط به عصر صفویه، باغ و خانه بازسازی شده نمیر، آبشار دره گاهان، قلعه قدیمی گرمسیر، آسیاب آبی و قدمگاه اشاره کرد. شهرت تفت به محصول اصلی کشاورزی آن، انار، و کانالهای آب زیرزمینی آن (قنات)، بر میگردد. دکتر محمد ابراهیم باستانی پاریزی تاریخ شناس معاصر و نویسنده سرشناس تاریخ که اکثر نوشته‌هایش در باره تاریخ کویر ایران است، نام شهر تفت را منسوب به گرمای کویری آن می‌داند، جالب است بدانید هوای این شهر در تابستان بسیار مطبوع و خنك می باشد.

    جغرافیا و اقلیم شهرستان تفت:

    شهرستان تفت، در كنار راه یزد – شیراز در باختر استان قرار دارد. این شهرستان از سوی شمال به شهرستان یزد، از باختر به شهرستان های یزد و ابركوه، از جنوب به شهرستان های ابركوه و مهریز و از خاور به شهرستان مهریز محدود می‌شود. بلندی مركز شهرستان تفت از سطح دریا، 1560 متر است. این شهرستان ناحیه ای كوهستانی است و بیش از 60 درصد روستاهای آن، در دامنه كوه ها قرار دارند. آب و هوای تفت نیمه بیابانی است، كه به دلیل قرار گرفتن در دامنه شیركوه نسبت به یزد، دارای تابستانهای ملایم تر و بارندگی بیشتری است. بیشترین درجه حرارت، در تابستان 34 و كمترین آن در زمستان 12 درجه سانتی‌گراد است. رطوبت در تابستان 15 درصد و در زمستان 30 درصد بوده و میانگین بارندگی سالیانه برف 70 سانتی‌متر و باران تا 60 سانتی‌متر است. مسیرهای ارتباطی این منطقه به اطراف عبارتند از: -   راه تفت – یزد به سوی شمال خاوری و به درازای 20 کیلومتر -  - راه تفت – ده نو – ده شیر به سوی باختر و سپس به سوی جنوب -  - راه تفت – ترزجان به درازای 24 کیلومتر -  - راه تفت – منشاد – ده بالا -  - راه تفت – ابرکوه به درازای 150 کیلومتر -  فاصله هوایی شهر تفت تا تهران، 520 كیلومتر است.

    وضعیت اجتماعی شهرستان تفت:

     بر اساس آخرین نتایج سرشماری سال ۱۳۸۵ که توسط مرکز آمار ایران منتشر شده است جمعیت شهرستان تفت ۴۵۳۵۷ نفر می باشد که از سال ۱۳۷۵ تاکنون ۸/۱۹ درصد کاهش داشته است و بیشتر به علت مهاجرت می باشد مطابق این نتایج نرخ باسوادی شهرستان ۷۰ درصد میباشد. مردم این شهرستان مسلمان شیعه و آریایی نژادند و به زبان فارسی و لهجه شیرین محلی یزدی سخن میگویند. زرتشتیان ساکن در این شهر با گویش ویژه خودشان سخنی می گویند. تفتی ها، مردمی پاك اندیش، سخت كوش، درستكار، ‌متدین و مهمان نواز هستند.  65% جمعیت این شهرستان به كشاورزی و باغ‌داری اشتغال دارند. شهرستان تفت یكی از بزرگترین مراكز پرورش كرم ابریشم و تولید انار در استان است. با توجه به استعداد ناحیه؛ بیشتر مردم تفت كشاورز و باغ‌دار هستند. از فرآورده‌های کشاورزی این منطقه می توان گندم، جو، بنشن، تره بار، انار، هلو، زردآلو، گوجه و گردو را نام برد كه انار تفت فراوان و از کیفیت خوبی برخوردار بوده و به نقاط دیگر صادر میشود.  مردم این شهرستان همراه كشت به دام‌داری نیز می پردازند. مهم‌ترین صنایع دستی این شهرستان را گیوه دوزی و قالی بافی تشكیل می‌دهد. قالی‌های این منطقه با طرح كاشانی بافته می‌شوند. زنان روستایی با ابزار ساده رویه گیوه را می بافند و یا به قول خودشان می چینند. ماده اولیه گیوه نخ پنبه ای است پس از مرحله بافت؛ بایستی رویه به تخت دوخته شود. كار تهیه تخت و دوخت به وسیله مردان انجام می‌شود. گیوه های این منطقه از شهرت زیادی در استان برخوردار هستند.

    سوابق و پیشینه تاریخی شهرستان تفت:

    تفت منطقه‌ای باستانی با پیشینه‌ای دراز است. این شهر از هر لحاظ با یزد پیوند تاریخی داشته و نامش همیشه با آن، همراه بوده است.

     وجه تسمیه شهر تفت:

    واژه تفت، در اوستا «تفته» به معنی «گرم شده»است. مردم تفت بر این باورند که به دو دلیل این شهر تفت نامیده می‌شود. یکی به دلیل وجود تفته كوه در جنوب شهر، كه هنگام تابش خورشید، بسیار داغ و سوزان شده و به اصطلاح محل تفتیده می شود و دیگر سبد و طبق میوه که در گویش محلی به آن ها «تفت» می گویند، که هر دو مورد درست بوده و كاربرد دارند. در دیگر فرهنگ ها تفت به معنی قهر و غضب، خرام و خرامان، گیاه دارویی كه خوردن بیخ آن مانند تاتوله جنون آورد، نیز آمده است. شهر تفت را، كه زادگاه علامه تفتازانی است، به دلیل وجود چشمه «نصیری» در پای «چنار سرده»، «تفت نصیری» نیز نامیده اند.  تفت، در فرهنگ معین به معنی گرم شدن، حرارت، گرم یا به معنای سبدی چوبین كه در آن میوه جای دهند، آمده است. نام تفت در منابع تاریخی و عرفانی از قرن نهم هجری به بعد همراه با نام شاه نعمت‌الله ولی آورده شده است.  در برخی منابع این شهر به دراز شهر معروف است زیرا تمام خانه ها و ساختمانهای آن اطراف یك خیابان طولانی واقع شده است و یك رودخانه در طول شهر وجود دارد كه سالهاست چشم مردم بدنبال قطره آبی می گردد.  

    sabtyazd.gov.ir منبع

  • نظرات() 
  • بافق

    یکشنبه 6 تیر 1389

    بافق :

    این شهرستان با مركزیت شهر بافق، در فاصله یكصد و بیست كیلومتری جنوب شرقی یزد و در ارتفاع 927 متر از سطح دریا قرار دارد. وسعت این شهرستان 15298 كیلومتر مربع و از دو بخش و شش دهستان تشكیل شده است. ساكنان اولیه بافق در محلی به نام قاضی میر جعفر زندگی می كرده ان.برخورداری و بهره برداری منطقه از معادن غنی سنگ آهن، سرب، روی، فسفات بافق را به قطب معدنی كشور تبدیل كرده است در حال حاضر با بهره برداری كامل از راه آهن بندرعباس به بافق و بافق به مشهد و سرخس، شبكه ریلی این شهرستان حد رابط دنیای اقتصاد نوین است و در پویایی اقتصادی قرار دارد. آب‌ و هوای‌ بافق‌ در تابستان‌ها گرم‌ و خشك‌ و در زمستان‌ها ملایم‌تر از سایر مناطق‌ استان‌ می‌باشد. اگر چه شهرستان بافق در منطقه  خشك و كم آب قرار گرفته است اما سختكوشی مردم و مبارزه با قهر طبیعت ، حفر قنوات ، این شهرستان را به منطقه ای كشاورزی تبدیل كرده است.به علت وجود درختان خرما در این منطقه، صنایع دستی وابسته به نخل در این شهرستان رونق فراوان دارد. همچنین این شهرستان به لحاظ وجود معادن غنی بسیار حایز اهمیت بوده و شغل بسیاری از مردم آن معدن كاری است.

    درباره بافق
    جغرافیا و اقلیم:

    شهرستان بافق از شرق با شهرستان طبس و از جنوب با استان كرمان هم جوار است. بزرگترین شوره زار استان یزد که بر اثر شورابهای رودخانه شور ایجاد شده است، کویر درانجیر نام دارد که در شمال غربی بافق قرار دارد. رشته‌ كوههای‌ موازی‌ با جهت‌ شمال‌ غربی‌ - جنوب‌ شرقی‌ كشیده‌ كه‌ مرتفع‌ترین‌ آن‌ها كوه‌ بن‌ لخت‌ با ارتفاع‌ 3002 متر در جنوب‌ بهاباد می‌باشند در شرق‌ شهرستان‌ بافق‌ قرار دارند لذا مناطق شرق بافق آب و هوای ملایمتر و كوهستانی دارد و مناطق غربی كه قسمتی در كویر انجیر است آب و هوای بیابانی و گرم و خشك دارد. مهمترین رودخانه بافق رودخانه شور است كه از ماهان كرمان شروع شده و در كویر در انجیر به گل مینشیند.شهر بافق‌ در بخش‌ مركزی‌ شهرستان‌ بافق‌ در 55 و 24 طول‌ شرقى‌ و 31 و 35 عرض‌ شمالى‌ قرار دارد. هوای‌ بافق‌ گرم‌ است‌ و آب‌ آن‌ كه‌ از قناتهای‌ قدیمى‌ و چشمه‌ها تهیه مى‌شود، قدری‌ شورمزه است‌.

    وضعیت اجتماعی :

    جمعیت شهرستان در سال 1385 برابر با 52888 هزار نفر بوده كه 17000 نفر در بهاباد و دهستانهای اطراف و مابقی در بخش مركزی سكونت دارند.از نظر آمار حدود 5/48% از كل جمعیت مرد و 5/51% را زنان تشكیل می دهند و جمعاً 9800 خانوار در این شهرستان زندگی می كند. ساختار سنی جمعیت این شهرستان باسوادند. تعداد 19230 نفر مشغول به تحصیل می باشند. از آمار تقریبی 9350 نفر شاغل 82% مرد و تنها 18 درصد زن میباشند. مهم‌ترین صنعت‌ رایج‌ در شهرستان‌ بافق‌ قالیبافی‌ است‌ و فعالیت‌ معدنی‌ از عوامل‌ مهّم‌ جذب‌ جمعیت‌ به‌ شهرستان‌ بافق می‌باشد.

    سوابق و پیشینه تاریخی :

    مورخین گذشته های بسیار دور سرزمینی که در آن بافق بنا شده است را به وجود دریایی کم عمق و بسته متصل کرده اند و وجود آثاری که در برخی از کوههای اطراف بافق مشاهده می شود این حس را بیشتر به یقین تبدیل میکند که از جمله دریا بارهایی که در کوههای باجگان و... دیده می شود از دریا بودن بافق در دوران دور حکایت میکند و جهانگردان و سیاحانی نظیر سون هدین، ستوان استوار، ادوارد استارک، مارکوپولو، کلنل سی ام مک کرگر و لسترنج که به ایران سفر کرده اند نیز در شرح مشاهدات خود از کویر بافق و یا دریا بودن این مناطق در دوران گذشته سخنی به میان آورده اند به هر حال باید گفت که بافق از شهرهای پیشین و تاریخی استان یزد است که به دلیل جایگاه طبیعی و جغرافیایی ارتباطی و استراتژیک خود در طول تاریخ بارها مورد هجوم یاغیان و کشور گشایان قرار گرفته است.بعضی بافق را از بناهای دوره اسلامی میدانند، چرا که بافق به حروف ابجد 183 میباشد و به همین دلیل تاریخ تأسیس این شهر را با سال 183 هجری قمری ذکر میکنند. بعضی از مورخین نیز بافق را یکی از شهرهای قبل از اسلام می دانند که در روزگار ساسانیان معمور و آباد شد است و از جایگاه ویژه ای برخوردار گردیده است.در نیمة دوم‌ سدة 6ق‌/12م‌ در دورة حكومت‌ ملك‌ ارسلان‌ سلجوقى‌ بر كرمان‌، ولایت‌ بافق‌ به‌ همراه‌ بهاباد و داور و كوبنان‌ به‌ اتابك‌ یزد سپرده‌ شد. این‌ شهر در دورة تیموری‌ محل‌ زد و خورد برخى‌ از امرا و شاهزادگان‌ بوده‌، و در دورة صفوی‌ از مهارت‌ و شجاعت‌ تفنگچیان‌ بافق‌ و بهاباد یاد شده‌ است‌. بافق‌ در این‌ دوره‌ قصبه‌ای‌ بیش‌ نبوده‌، و مستوفى‌ بافقى‌ مورخ‌ سدة 11ق‌ از آن‌ با عنوان‌ «قصبة طیبه‌« و «دارالشجاعه‌« یاد كرده‌ است‌.منطقه بافق در زمان خلیفه سوم (عثمان) توسط مسلمانان فتح شد و در نیمه دوم سده سوم هـ.ق یعقوب لیث بر این منطقه دست یافت و در دوره دیلمیان فخرالدوله دیلمی نیز برای مدتی بر این ناحیه حکومت می‌کرد. از 536 تا 718 هـ.ق اتابکان یزد بر این ناحیه حکمرانی می‌کردند و نماینده‌ای به بافق می فرستادند در روزگار آل مظفر، حاکمان دوره تیموری و صفویان بافق رونق خاصی گرفت در حمله افغان ها به ایران به مردم منطقه یزد بخصوص بافق خسارات وارد شد و این شهر در قلمرو محمود و اشرف افغان بود در دوره نادر شاه افشار و جانشینانش نیز بافق در دست حکام بود و عاقبت محمد تقی خان بافقی و بازماندگانش نیز بر این ناحیه حکمرانی داشتند. این نکته نیز لازم به ذکر است که بافق از دوره صفویه به دلیل مردمان و صاحب منصبان شجاع و دلیر به دارالشجاعه مشهور شد و این لقب در چند مورد ازکتب مورخین از جمله جامع المفیدی ذکر شده است بافق به قصبه طیبه نیز مشهر بوده است.بافق‌ در گذشته‌ از توابع‌ كرمان‌ به‌ شمار مى‌رفت‌، اما از حدود سال‌ 1188ق‌ به‌ ولایت‌ یزد پیوست‌. در تقسیمات‌ كشوری‌ 1332ش‌ بافق‌ یكى‌ از بخشهای‌ شهرستان‌ یزد در استان‌ اصفهان‌ بود؛ اما پس‌ از تشكیل‌ استان‌ یزد و اهمیت‌ یافتن‌ منطقه‌ به‌ واسطة كشف‌ و استخراج‌ معادن‌ كه‌ موجب‌ افزایش‌ جمعیت‌ آن‌ نیز گردید، به‌ صورت‌ شهرستان‌ درآمد.

    www.dadgostariyazd.comمنبع

  • نظرات() 
  • اردكان

    یکشنبه 6 تیر 1389

     هر چند از تاریخ اردكان فارس اطلاعات كامل وكافی در گذشته های دور در دست نداریم و باید از اطلاعات پراكنده موجود تصویری قانع كننده بوجود آورد اما نام اردكان راهگشای ما به دور دستهای تاریخ آن است .زیرا نام اردكان هم گویای سابقه ای كهن برای آن بشمار می آید و هم آنكه از استمرار یك فرهنگ قدیمی سخن میگوید .

    در بررسی نام اردكان و ریشه های این واژه قبل از هر چیز باید به اردكان یزد توجه كرد . نام اردكان فارس با اردكان یزد یكی است .اردكان یزد یكی از آخرین نواحی ایران بوده كه فرهنگ باستانی را در خود نگه داشت . بدین جهت در آن نواحی هنوز عده ای از زرتشتیان زندگی میكند . تعداد قابل توجهی از مراكز دینی زرتشتیان نیز هنوز در آنجاست .

    همچنین در بررسی واژه اردكان باید توجه داشت كه ج‍ز اول «ارد»ard درنام بعضی از مكانها باقی مانده است مانند اردبیل و اردستان . حتی در نام بعضی از اشخاص نیزدیده می شود مانند اردشیر و اردوان .

    بدین ترتیب و در وهله نخست می توان نام اردكان را صورت صحیح و اصلی این واژه دانست و اصالت وقدمت آن را مورد تائید قرارداد . این امر از آن جهت اهمیت دارد كه در نام بسیاری از شهرها و روستا اسامی دچار تفسیر و تبدیل شده، صورتی دیگر یافته اند در نتیجه صورت اصلی و اولیه نام آنها برما پوشیده مانده است واین امر شناخت صورت اصلی و واقعی یك نام را مشكل می سازد .در چنین مواردی معانی ومفاهیم عامیانه ای كه حتی گاه صورت علمی وادبی به خود می گیرد در اطراف یك نام موجب سردر گمی و اشتباه بیشتری میگردد. بعنوان مثال صورت اصلی نام تهران محل بحث است .لذا بر اساس مستندات متون ضبط های نیران – تیرا ن- تهران ومانند آنها وسرانجام خود تهران محل مورد بررسی قرار می گیرد اما در مورد نام اردكان چنین مشكلی در كار نیست .ضبط این نام درمنابع قدیم تاكنون همواره بصورت اردكان بوده واز نظر معنی ومفهوم نیز مشخص است اسامی معادل ومشابه آن نیز جهت،قدمت واصالت آن تائید می كند .

    قسمت دوم واژه كان   kanپسوند مكان ساز است و معنی جا و محل را می دهد . كه در فارسی معنی معدن را نیز در خود دارد بیانگر فراوانی و غلبه چیزی در یك محل است آنچنان كه آن محل به آن صفت باز شناخته شود،بر همین اساس و با توجه به این كه ارد به معنای مقدس است معنای اردكان محل مقدس خواهد بود یا معنائی قریب به آن و مرتبط با آن را خواهد داشت.

    نتیجه ای كه برای تاریخ و فرهنگ اردكان از این بحث مقدماتی می توان بدست آورد آن است كه نام اردكان مربوط به فارسی میانه یعنی پهلوی ساسانی است.نیز این محل به جائی مقدس ویا اهمیت مذهبی داشته می شده است سرانجام آنكه این محل برای دوره ای قابل توجه پس از ساسانیان بصورت بسته ومجزا درآمده است و لذا نام آن بدون تغییر و تبدیل باقی مانده و به دست ما رسیده است .

    واژه ارد در فارسی میانه یا زبان پهلوی به معنای مقدس است. چنانكه اردوان به معنای نگاهبان مقدس یا مدافع این را دارد . نیز اردشیر به معنای شیر مقدس  دانسته می شود .از آنجا كه مقدس دانسته شدن مستلزم ایستادگی در برابر گناه و اهریمن دانسته میشده است لذا ارد معنی شجاع نیز خواهد داشت و اردشیر به معنای شیرشجاع  خواهد بود این امر امكان می دهد كه اردكان را به معنای سرزمین شجاعان نیز بدانیم هر چند حضور كوه نشینان دلیر مؤید این معناست اما لازم است توجه داشته با شیم كه ارد به معنای شجاع مفهومی مجازی و معنوی خواهد داشت .

    اما معنای جایگاه مقدس برای نام اردكان چند استدلال دارد.اول آنكه نام مشابه و معادل یعنی اردكان یزد گویای همین معناست. دوم آنكه اردكان فارس سرزمینی كوهستانی است و در فرهنگ ایران باستان كوهستان مكانی مقدس و محل سكونت اهل دین دانسته می شده است .

    بعلاوه در كوهستانهای اردكان گفته شده كه آثاری از هاونهای سنگی دیده شده كه مربوط به دوران باستان است. اهمیت این امر از آن رو است كه در دین ایرانیان قدیم بدست آوردن شیره ی گیاهی به نام  هوم یكی از عبادات مهم به شمار می آمد. این عمل آسیا كردن و فشردن در زبانهای متاخر فارسی به صورت اردن AR_DAN و هردن HAR_DAN در آمده كه صورت كنونی آن ارده AHR_DEH است یعنی محصولی كه از فشردن كنجد بدست می آید.

    واژه ارد در فارسی میانه (پهلوی) برگرفته از ارتART در فارسی باستان است و صورت اوستائی  آن آرتا ARTA دانسته می شود.ارت در فارسی باستان به معنای راستی است و در شكل قدیمتر نامهای اردشیر و اردوان بصورت ارتخشیر و ارته بان دیده می شود.در فرهنگ زبان فارسی باستان واژه ارت به معنای راستی متضاد با دروج (دروغ)دانسته میشود به همین نحو درزبان اوستایی آرتا معادل با اشا ASHAاست كه معنای حقیقت وشریعت را دارد . واژه آرتا در زبان اوستای هم ریشه با واژه ریتا RITAدر زبان سانسكریت است . درآنجا نیز ریتا به معنای حقیقت وشریعت رادارد منتهی در فرهنگ هندباستان ریتا بیشتر به معنای نظم آسمانی به كا میرود همه صورومعانی «ارد»در فارسی باستان اوستایی وسانسكریت تاكید بر مفهوم مقدس وحقیقت دارد لذا بیشترین استنادات و استدلال ها برای نام اردكان  جای مقدس خواهد بود . سیری درتحولات تاریخی ناحیه اردكان نیز این معنی را تایید خواهد كرد .

    قبل از هر چیزی باید توجه داشت كه اردكان و نواحی مجاورآن در پایان منطقه كوهستانی واقع شده اند كه ناحیه سراسر كوهستانی فارس رابه دشتهای مركزی آن متصل می سازد منظور از فارس در اینجا فارس قدیم است كه شامل چهار استان كنونی بوشهر و هرمزگان كهگیلویه بود .در شمال فارس قدیم ناحیه های سراسر كوهستانی قرار دارد كه اكنون استان كهكلویه و بویر احمد را می سازد از اینجا هم امواج انسانی به سوی نواحی داخلی فارس سرازیر شده وسلسله های معروف تاریخ ایران مانند ساسانیان را ساخته و هم از اینجا سرچشمه بسیاری از آبهای جاری فارس قرار دارد كه نقش مهمی در آبادانی نواحی داخلی فارس دارد برای شناخت تمدنهای ایلامی هخامنشی و ساسانی تحلیل  شرایط جغرافیائی این منطقه حد فاصل فارس مركزی و شمالی  اهمیت خاصی دارد .

    با ورود اسلام به ایران و آغاز روند اسلامی شدن این سرزمین ،فارس نیز به تصرف مسلمانان درآمد اما مسیر لشكر كشی ها و استقرار نبردها چنان بود كه اراضی حد فاصل اردكان و بیضاء تا حدود یاسوج كنونی به سرعت فتح نشد زیرا نبردهای مسلمانان  پس از ورود به خوزستان از یك سو با تصرف شوشتر خود را به اصفهان رساندند و از سوی دیگر با تصرف دژ سید در ممسنی از طریق دشمن زیاری به سمت بیضاء رفته و در آنجا مستقر شدند آنها از طریق بیضاء به شهر استخر در مجاورت تخت جمشید كنونی رسیدند.پس از فتح استخر و تأسیس شیراز از اواخر قرن اول هجری مسیر قلعه سفید (ممسنی) به دشمن زیاری بیشتر به سمت غرب كشیده شده و به شیراز منتهی گردید. در همان حال راهی نیز از خوزستان به سیستان ادامه یافت كه به سمیرم و اصفهان می پیوست بدین ترتیب چه در مسیر اولیه لشكر كشی ها و چه  در مرحله بعد كه مسیر راهها تا حدودی عوض شد ناحیه اردكان و ناحیه مجاور آن خارج از مسیر اصلی نیروهای فاتح و محل استقرار آنها بود در اینجا كوه نشینان كه در منابع تاریخی دوره اسلامی از آنها با نام كردان یاد می شود همچنان به مقاومت خود ادامه می دادند اردكان و نواحی اطراف آن كه جزء كوره استخر بود بدین ترتیب تا مدتها موقعیت خود را حفظ كرد این امر موجب تداوم فرهنگ كهن در آن گردید و امكان داد كه نام اصل و قدیمی آن محفوظ و مستمر بماند.

    تحولات تاریخ فارس بعد از اسلام موجب نشد تا فتح این نواحی به آسانی ممكن گردد . چنانكه بخشی از عملیات  نظامی صفاریان هر چند در این ناحیه بود اما نتوانست به عمق نواحی كوهستانی كشیده شود.اما با به قدرت رسیدن آل بویه و استقرار آنها در فارس اوضاء تغییر كلی كرد. نیروهای كوه نشین نواحی شمال فارس این بار نقشه مهمتری در تحولات سیاسی و نظامی این ایالت یافتند.منابع این دوران برای گزارش اخبار اردكان و نواحی اطراف آن از شیر مردان تیر مردانی ها  نام برده اند پس از این تحولات است كه این نواحی را با تحول كامل فرهنگی و دینی می بینیم.مهمترین سند این تحول را در محوطه ی آرامگاهی سید نورالدین علوی در شهر اردكان میتوان یافت سید نورالدین كه لقب غازی دارد خود در سال 451 ه.ق در گذشته است .اما گویا در محوطه قبر وی می توان آثاری از قرن دوم تا  قرن پنجم را بر اساس سنگ قبرها در یافت این امر نشان می دهد كه روند اسلام  پذیری در این ناحیه در چه دوره ای  صورت گرفته است و  چگونه فرهنگ قدیمی توانسته است تا مدتها ادامه یابد.در نتیجه نام اردكان نیز به عنوان میراثی از دوره باستانی عینا به دوره اسلامی رسیده است .

     

    www.sepidan.org منبع

  • نظرات() 
  • ابركوه

    یکشنبه 6 تیر 1389

    ابرکوه:

    ابرکوه یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است که در مرکز ایران و در محدوده استان یزد واقع می‌باشد. هم اکنون آثار باستانی بسیار زیادی از روزگاران گذشته در این مکان بجای مانده‌است که نشان از وجود تمدنی بیاد ماندنی و قدیمی دارد. اولین اثری که اگر آنرا از عجایب بدانیم اغراق نکرده‌ایم وجود یک درخت سرو کهن سال و بلند است که بر پایه ارزیابی متخصصین فن و از جمله یک دانشمند مشهور روسی عمر آن به بیش از 4000سال بالغ می‌شود. این درخت مشهور که هنوز نیز سر سبز و با صلابت در مرکز این شهر خودنمایی می‌کند دارای ارتفاعی بالغ بر ۲۸متر می‌باشد.

    درباره ابركوه:

    جغرافیا و اقلیم:
    ابركوه در جنوب غربی شهرستان تفت و استان یزد واقع شده است. این شهرستان از شمال به شهرستان صدوقِ استان یزد و شهرستان شهرضا استان اصفهان، از شرق به شهرستان خاتمِ یزد و از غرب و جنوب به شهرستان آبادهِ استان فارس حدود است.وسعت ابركوه 5641 كیلومترمربعمیباشد و در مختصات جغرافیایی 52 درجه و 58 دقیقه شرقی و 30 درجه و 46 دقیقه شمالی و با 1550 متر ارتفاع از سطح دریای آزاد واقع شده است. از نظر توپوگرافی، دشت ابركوه جزئی از فلات خشك مركزی ایران است كه رشته كوههای زاگرس چون حصاری انتهای این دشت را در جهت غرب و جنوب در بر می گیرد و كَفه ( كویر) ابركوه با كمتر از 1450 متر پست ترین محل این حوزه است.ابركوه دارای اقلیم گرم و خشك بیابانی می باشد. آب و هوای شهر در مقیاس عمومی ، ویژگیهای اقلیمی مناطق كویری درون فلاتی ایران را داراست و از مشخصات آن، كمیِ بارندگی ، دامنه نوسان حرارتی كم و بیش زیاد و خشكی می باشد.بیشترین درجه حرارت متوسط مربوط به ماههای خرداد، تیر، مرداد و شهریور بوده و به صورت نسبی این 4 ماه از سال از نظر دما متمایز از سایر ماههای سال هستند. همچنین ماههای آذر ،دی ، بهمن ، بطور نسبی خنك ترین ماههای سال هستند. بیشترین درجه حرارت، 1/39 درجه مربوط به مردادماه و حداقل آن مربوط به بهمن و اسفندماه با 4/0 درجه سانتیگراد ثبت گردیده است. بیشترین میزان بارندگی ماهیانه مربوط به ماههای بهمن و فروردین و بین 5/15 – 12 میلی متر می باشد. جهت وزش باد غالب در استان، شمال غربی ـ جنوب شرقی می باشد. بیشترین سرعت وزش باد در این شهر از اواسط ماه اسفند تا اواسط ماه مهر بین 8 تا 10 نات می باشد.

    وضعیت اجتماعی:

    بر اساس آخرین سرشماری در سال 1375 جمعیت خانوارهای ساكن شهر ابركوه، 19164 نفر و بر اساس آمار كلی ،جمعیت شهرستان در حدود 43500 نفر می باشد. دین مردم این شهرستان اسلام و مذهب ایشان شیعه است.
    در زمینه كشاورزی، عمده ترین سطح زیر كشت ابركوه مربوط به گندم، و پسته دومین محصول عمده ابركوه است. از محصولات باغی ابركوه می توان زردآلو ، انار و انگور را نام برد.
    از كل جمعیت شاغل ابركوه در بخشهای عمده فعالیت، 8/12 درصد در بخش كشاورزی، 2/29 درصد صنعت ، و 58 درصد در بخش خدمات مشغول فعالیتند.

     سوابق و پیشینه تاریخی:

    از نظر تقسیمات كشوری ابركوه قبلاً جزئی از شهرستان یزد از استان اصفهان بوده (تا سال 1332) و سپس در سال 1332 به استان فارس (شهرستان آباده) ضمیمه گردید. درسال 1367 این شهر به عنوان بخشی از شهرستان تفت از استان یزد درآمد و در سال 1373 طبق آخرین تقسیمات كشوری مستقلاً یكی از شهرستانهای یزد با مركزیت ابركوه گردید.

    www.dadgostariyazd.com منبع


     

  • نظرات() 
  • میبد

    یکشنبه 6 تیر 1389

    میبد شهری است در مرکز ایران با پیشینه ای چندین هزار ساله. این شهر دومین مركز شهری و تجاری استان یزد محسوب  میشود و به واسطه بافت تاریخی ارزشمند خود تمام شهر در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است. این شهر مرکز زیلوبافی و سفال دست‌ساز ایرانی و پایگاه عمده تولید کاشی میباشد. شهرستان میبد شامل یك بخش مركزی و دو دهستان بفروئیه و شهیدیه است.

    جغرافیا و اقلیم شهرستان میبد:
    مخوف‌ترین كویرهای جهان در داخل لگن بزرگ و بسته فلات ایران واقع شده‌اند، كه دشت رسوبی و پر دامنه یزد، یكی از حوضه‌های شاخص جغرافیایی آن است. گستره این دشت از دامنه‌های شیركوه در جنوب آغاز می‌شود و با شیب ملایمی تا كویر سیاه‌كوه در شمال، در مسافتی بیش از یكصد كیلومتر ادامه می‌یابد. شهر میبد در بخش میانی این دشت واقع است. به طور كلی رشته كوههایی كه دور تا دور فلات مركزی را در برگرفته است سبب شده كه دامنه‌های خارجی فلات، از رطوبت بیشتری برخوردار بوده و دامنه‌های داخلی آن خشك باشد. بنابراین كمبود نزولات جوی و آفتاب داغ آسمان صاف ایران، زندگی تب‌آلودی را در حاشیه كویر به وجود آورده است.
    میبد در 10 درجه و 2 دقیقه و 54 ثانیه طول جغرافیایی و 4 درجه و 14 دقیقه و 32 ثانیه عرض جغرافیایی واقع بوده و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا 1234 متر می‌باشد. شهر میبد در شمال غرب شهر یزد، کنار جاده تهران - بندرعباس و راه‌‌آهن تهران - کرمان و در حاشیه كویر مركزی ایران قرار دارد. اراضی خاوری آن دشت و هموار است و از سوی غرب به كوهپایه و ارتفاعات جنوبی عقدا منتهی می‌گردد. شهرهای یزد، صدوق و اردكان به ترتیب همسایگان جنوب شرق، جنوب و شمال این شهرستان هستند.
    مساحت كل شهر میبد بر اساس طرح هادی، 5/19 كیلومتر مربع (1952هكتار) می‌باشد كه از این اراضی بخش‌های كشاورزی و باغات 282 هكتار، اراضی مسكونی 262 هكتار، موات و بایر 452 هكتار است.
    بررسی میبد و نحوه استقرار آن نشان می‌دهد كه توپوگرافی، آبهای تحت‌الارضی و استخراج آب (قنات) در شكل‌گیری شهر
    نقش مهمی داشته است. میبد در كنار مسیل رودخانه‌های قدیمی و در جوار راه قدیمی ری – كرمان به صورت مجتمع‌های زیستی اولیه شكل گرفته است. این شهر بر روی شیب طبیعی كه از جنوب به شمال بوده قرار دارد. این شیب به صورتی است كه روستای ركن‌آباد در جنوب شهر حدود 20 متر بلندتر از روستای عشرت‌آباد در شمال شهر است.

    وضعیت اجتماعی شهرستان میبد:
    این شهرستان به لحاظ تراكم نسبی جمعیت، بعد از یزد قرار دارد. در حال حاضر جمعیت این شهرستان بالغ بر 62286 هزار نفر است. شهرستان میبد بر پایه تقسیمات کشوری  که توسط دفتر تقسیمات کشوری وزارت کشور انجام گرفته شامل یک بخش مرکزی شهر میبد و دو دهستان: بفروئیه و شهیدیه و 97 آبادی است.
    کشاورزی میبد رونق دارد و از دیرباز کشاورزی از کارهای مهم آن بوده است و هنوز بخش بزرگی از زمین‌های پیرامون شهر در محله‌ها به کشت یا به باغ انار اختصاص دارند. در زمین‌های خارج از محدوده‌ی شهری نیز کشت گندم، صیفی، یونجه، پسته، پنبه و دیگر فرآورده‌های کشاورزی رواج دارد. در گذشته کشت‌زارهای پنبه در این ناحیه زیاد بوده است، ولی امروزه به دلیل کمی درآمد اقتصادی آن و کم شدن آب میبد جای خود را به باغ‌های انار و... داده است. مهمترین نقاط دامپروری میبد، آبادی‌های کوهپایه‌ای باختر و روستای حسن آباد است. همچنین شماری مرغداری نیز در میبد وجو دارد که علاوه بر تأمین نیاز ناحیه به دیگر نقاط نیز مرغ صادر می‌شود.
    صنایع دستی مردم این دیار زیلوبافی، سرامیک‌سازی، سفال‌سازی، کرباس‌بافی، فرش‌بافی و موتابی است که از گذشته دور در این ناحیه رواج داشته است. همه ساله زیلوهای بافت میبد و فرآورده‌های سرامیک‌سازی آن به دیگر شهرهای استان یزد و سایر نقاط ایران صادر می‌شود.
    دانشگاه آزاد میبد با بیش از 4000 دانشجو در رشته های کارشناسی سرامیک، عمران، حقوق، مترجمی زبان انگلیسی، زراعت، مرتع و آبخیز داری، کامپیوتر و... فعالیت دارد

    سوابق و پیشینه تاریخی میبد:

    بر اساس شواهد موجود و یافته‌های بررسی‌ها، بنیاد اولیه شهر میبد متعلق به ادوار كهن تاریخ ایران است. بر اساس یک افسانه، میبد در روزگار «کیومرث» بنیانگذارى شد و نخستین ساکنان این سرزمین یعنى اهالى فیروزآباد، مهرجرد، بیده، میبد و بارجین در دهانه رودخانه‌هاى قدیمى میبد یا به فاصله‌اى نزدیک از مصب آن‌ها استقرار یافته و از راه آب و دریا به این سرزمین پا گذاشتند. به دلیل آنکه‌ امکان تأمین نیازهاى اولیه از جویبارهاى دائمى یا فصلى بستر این رودخانه میسر بود. ولى پس از تغییرات اقلیمى و کاهش آب‌هاى سطحى منطقه، اهالى آن به فنون‌ آب‌یابى و کاریزکنى دست یافتند. «میبد» یکى از نمونه‌هاى نادر شهرهاى باستانى ایران به شمار مى‌رود، هرچند که بافت سنتى آن گزندهاى فراوان دیده است، امّا هنوز بسیارى از پدیده‌ها و عناصر شهرى قدیم، مانند راه‌هاى باستانى، بناها و تشکیلات وابسته به آن، کهن‌‌دژ، شارستان، بیرونه‌ها و آثار گسترش شهرى و بازمانده بناهاى کهن را مى‌توان در آن تشخیص داد. کهن‌ترین سند هویت تاریخى و آغاز شهرسازى در سرزمین یزد، «نارین قلعه» میبد است. این کهن دژ همچون پیرى خسته و خاموش سرگذشت سالیان درازِ رنج و آسایش مردمان این دیار را به یاد دارد. گسترش شهر بر اساس طرح و نقشه سنجیده‌ای صورت گرفت كه در آن زمان برای پی‌ریزی یا توسعه شهرها به كار می‌بردند و در همه جای ایران كم و بیش همانند بود. نقشه منظم شهرهای ساسانی بیشتر بصورت شبكه مستطیل مانند با محورهای اصلی متقاطع و فرم چلیپایی بودند كه خندق و حصاری محكم آن را فرا می‌گرفت. ابتدا و انتهای محورهای اصلی (شاهراه‌ها - شاهكوچه‌ها) به چهار دروازه می‌رسید.
    در این دوره، بر اساس یك باور ایرانی بر آن بودند كه جهان چهار بخش دارد و شهرها را باید طوری بسازند كه درهای آن به چهارسوی جهان گشوده باشد. این چهار سو را "چهاركوستیك" می‌خوانند. طرح گسترش شهر میبد در زمان ساسانیان دارای همین ویژگی‌هاست، تقریباً تمامی شالوده دیوارهای گرداگرد شهر و بخش قابل توجهی از خندق‌ها و دروازه‌های چهارگانه آن هنوز باقی است و با گذشت قرن‌ها و تغییرات گوناگون كه غالباً تدریجی و گهگاه سریع و توسط فرمانروایان صورت گرفته است، شبكه اساسی شهر در محدوده "شارستان" هنوز آشكارا قابل شناسایی است.
    سكه‌های به جای مانده از دوران پوراندخت ساسانی كه در این شهرستان ضرب می‌شد، از جمله اسناد تاریخی است كه اهمیت سیاسی و مدنیت شهرستان میبد را در دوران ساسانی نشان می‌دهد.

    وجه تسمیه میبد:
    در تاریخ محلی یزد شهر ساسانی میبد به عهد چند تن از شاهان این خاندان از جمله یزدگرد، قباد و انوشیروان نسبت داده اند و به نام یكی از سرداران و یا فرزندان شاه می خوانند از جمله آنكه یكی از سرهنگهای یزدگرد را بانی شهر دانسته اند اما احمد كاتب روایتی دارد كه بنای مدینه میبد به عهد پادشاهی قباد نسبت داده است. بنای مدینه میبد به واسطه شاه موبد شد و چون شاه موبد مدینه میبد تمام كرد او را «موبدگرد» نام نهاد و به مرور ایام (گرد) را محذوف كردند و موبد را میبد گفتند.
    به طوركلی نام میبد (میبذ) به نوبه خود مهر و نشانی از دوره ساسانی است، به روایتی دیگر به دلیل مساعد بودن آب و هوای این شهر یكی از سرهنگان یزدگرد همان مهبود از سپهبدان نامدار عهد قباد و انوشیروان در این شهر سكنی گزیده و نام این شهر در گذر زمان بعد از دگرگونی میبد تغییر یافته است. البته دیدگاه دیگری بر این باور است که این سرهنگ لقب میبدار را به واسطه فرماندهی این ناحیه بدست آورده است نه اینکه میبد بواسطه این سرهنگ.

    میبد در کتب:
    احمدبن‌حسین‌بن‌علی كاتب در كتاب تاریخ جدید یزد می‌نویسد سه سرهنگ یزدگرد به نامهای بیدار و عقدار و میبدار، در سه منطقه سه دیه به نامهای بیده و عقدا و میبد ساختند.
    سید عبدالعظیم پویا در كتاب سیمای باستانی شهر میبد می‌گوید نام میبد نیز خود مهر و نشان ساسانی دارد تا آنجا كه می‌دانیم نام میبد (میبذ ) كه از واژه‌های فارسی میانه است در دوره ساسانی به این شهر اطلاق گردیده است.
    ابن اثیر مورخ قرن 6 در گزارش جنگهای داخلی آل‌سلجوق آورده است. هنگام محاصره اصفهان توسط بركیارق، خطیر الملك میبدی وزیر سلطان محمد بن ملكشاه از دروازه‌ای كه به او سپرده شده بود اصفهان را ترك و به زادگاه خود، میبد رفت .

    fanbazar.ystp.ac.ir منبع

  • نظرات() 
  • مهریز

    یکشنبه 6 تیر 1389

    شهرستان مهریز با وسعت 6717 كیلومتر مربع در جنوب و جنوب غربی استان یزد واقع گردیده است. این شهرستان دارای یك بخش مركزی و پنج دهستان می باشد. تاریخ بنای مهریز و اطراف آن مربوط به پیش از اسلام است. بنای مهریز را به مهرنگار دختر انوشیروان نسبت داده اند. آب و هوای شهرستان معتدل و بیابانی بوده و از یك بخش مركزی و پنج دهستان تشكیل شده است. این شهر به علت دارا بودن مواهب طبیعی به «باغ شهر یزد» ‌معروف شده است.

    درباره مهریز

    جغرافیا و اقلیم
     

    شهرستان مهریز در 30 كیلومتری جنوب شهریزد، و در همسایگی تفت، بافق، ابركوه و خاتم قراردارد و ادامه ارتفاعات شیركوه در بخش غربی این شهرستان موجب تشكیل سفره های غنی آب زیرزمینی و تعدیل هوای آن نسبت به دیگر نقاط استان یزد شده است. این شهرستان دارای یك بخش مركزی و پنج دهستان به اسامی: ارنان، بهادران، تنگ چنار، میانكوه و خورمیز است. این شهرستان با شرایط خاص جغرافیایی موقعیت طبیعی (دارابودن سراب ها، قله های برف گیر و آب و هوای معتدل كوهستانی) در حاشیه كویر، از مهریز گذشته برای كاروانهای تجاری و افواج نظامی (یزد - فارس و یزد - شرق ایران) شاهرایی حیاتی ساخته است و هم اكنون نیز با قابلیتهای تفریحی - گردشگری از جمله چشمه پرآب و زیبای غربال بیز، منطقه تفریحی كوه ریگ و آثار باشكوه تاریخی خشتی و غیره... همواره پذیرای خیل كثیری از گردشگران داخلی و خارجی میباشد.شهرستان مهریز با داشتن آب و هوای مناسب شرایط بسیار خوبی را برای كشت انواع محصولات باغی و زراعی از قبیل : پسته، گردو، بادام، انجیر، آلو، زردآلو، گندم و جو فراهم آورده است ضمن اینكه این شهرستان یكی از مهمترین مراكز كشت پسته با بیشترین میزان در استان تلقی میشود.

    وضعیت اجتماعی 

    این شهرستان با وسعت 14684 كیلومتر مربع، بر طبق آمار سال 85 دارای جمعیت معادل ۴۴۳۹۱ نفر بوده است. از شمال به شهرستان یزد، از جنوب به استان كرمان و فارس و از شرق به قسمتی از استان كرمان و از غرب به بخش مركزی نفت و استان فارس محدود می‌شود. مركز این شهرستان، شهر مهریز است كه در 35 كیلومتری جنوب شهر یزد قرار دارد.به دلیل حاصل‌خیزی اراضی این شهرستان، بیشتر مردم این منطقه به كار كشاورزی اشتغال دارند. یكی از چشمه‌های پر آبی كه بخش عمده آب كشاورزی منطقه مهریز و یزد را تأمین می‌كند، چشمه زیبا و تماشایی «غربالبیز» در نزدیكی روستای «مذوار» است. مردم این منطقه در كنار كشاورزی و دام‌داری به صنایع دستی نیز اشتغال دارند. از مهم‌ترین صنایع دستی این شهرستان می توان از قالی بافی نام برد. نقشه‌های اصیل فرش مهریز با طرح‌های یزد و كرمان بافته و به بازار عرضه می شود. از دیگر صنایع دستی این شهرستان می توان آهنگری، سریشم، گیوه بافی، سبدبافی و چاقوسازی را نام برد.

    سوابق و پیشینه تاریخی

    ها و...) سیاسی– نظامی (عمارات اربابی، قلاع روستایی عظیم و...) مذهبی (مساجد، قدمگاه ها، حسینیه ها و...) تدافعی - دیده بانی (برج های دیده بانی) و سازه های عظیم خشتی - آجری زیادی كه درسطح این شهرستان پراكنده اند، خود گواهی است بر عمران و آبادانی این منطقه در گذشته. متون تاریخی و نسخ خطی، بنای شهر مهریز را كه هسته اولیه آن مهرپادین میباشد، به «مهرنگار» - دختر انوشیروان ساسانی- نسبت می دهند. اما آنچه مهم است با توجه به نقش نگاره هایی كه بر سنگهای كوه ارنان منقش شده است این شهر قدمتی بیش از 5 هزار سال دارد و نیز پدیدار شدن آثار كهن، با معماری عالی توسط كاوشگران بیانگر این ادعاست. وجود بناهای تاریخی كه سیر تحول و دوره های معماری را در این شهرستان معرفی می كند، همه و همه دالّ بر غنای فرهنگی و پیشینه آباد تاریخی این منطقه است (بناهای باستانی محوطه غربال بیز اشكانی، قلعه خورمیز ساسانی، قلّاع و كاروانسراهای دوره های مختلف معماری اسلامی). 

    www.dadgostariyazd.comمنبع
     

     

  • نظرات() 
  • یزد

    یکشنبه 6 تیر 1389

     استان یزد با حدود 131575 كیلومتر مربع وسعت، چهارمین استان وسیع كشور است كه درقسمت مركزی فلات ایران در حاشیه ی دشت های كویر لوت قراردارد وبین عرض های 29 درجه و52 دقیقه تا 33 درجه و27 دقیقه شمالی وطول 52 درجه و55 دقیقه تا 56 درجه و37 دقیقه شرقی واقع شده است.

         استان یزد دارای 10شهرستان (یزد، ابركوه، اردكان، بافق، تفت، خاتم، صدوق، طبس، مهریز و میبد)، 23 شهر ، 20 بخش و51 دهستان بوده با استان های سمنان از شمال غرب، اصفهان از غرب، فارس از جنوب غرب، خراسان جنوبی از شرق، خراسان رضوی از شمال شرق وكرمان از شرق وجنوب شرق همسایه است.

    آب انبارها، بادگیرها، كوچه های آشتی كنان و آسیاب هااز مشخصه های این استان است.

    از كوه های شاخص این استان می توان به شیركوه، خرانق، هدش، سیاه كوه، معراجی، ساغند، هرات ومروست، ندوشن وبوستان اشاره كرد.

    بهره برداری از سفره آب زیرزمینی از طریق قنات صورت می گیرد.ازقنوات مهم استان، می توان به قنات اهرستان، دولت آباد، غیاث آباد وزارچ اشاره كرد.

    متوسط بارندگی در سطح استان 108 میلی متر ، میانگین درجه حرارت حداقل 20- و حداكثر 47+ درجه سانتیگراد می باشد.

    وجه تسمیه یزد

         «یزد» واژه ای باستانی است كه ریشه در «یشت» یا «یزت» و« یسن» به معنای ستایش، نیایش، پرستش، ایزد و... دارد. به اعتقاد تعدادی از تاریخ نویسان ، دردوره ساسانیان، به فرمان یزد گرد اول در این محل، شهری به نام «یزدان گرد» بنا گردیده است. نام یزد از همین عنوان گرفته شده وبه معنای مقدس، فرخنده ودرخور آفرین است.

           مورّخان یونانی، شهر كهن وباستانی را «ایساتیس» خوانده اند كه احتمالاً بعد از ایجاد شهر كهن         «كثه » پدید آمده است. پس از ظهور اسلام و گرایش مردم ایران به این آیین، به یزد لقب «دارالعباده» داده شد.

    جمعیت، نژاد، زبان، دین

           جمعیت استان یزد براساس سرشماری سال 1385، تعداد 983052 نفر است كه از این تعداد، 785213نفر را جمعیت شهری و 197839نفر راجمعیت روستایی تشكیل میدهد.

           مردم استان یزد، ایرانی اصیل واز نژاد آریایی هستند وبه دلیل موقعیت جغرافیایی وسوابق تاریخی استان، كمتر با نژادهای غیرایرانی آمیخته اند. زبان مردم، فارسی با لهجه یزدی است.

           دین مردم استان یزد، اسلام ومذهبشان شیعه جعفری است، اما اقلیّت های مذهبی هم در این استان زندگی می كنند كه می توان از زرتشتیان، یهودیان ومسیحیان نام برد.

    صنایع دستی استان یزد

            پیشینه یزد كه به دوران یزدگرد ساسانی می رسد، آكنده از تلاش پی گیر مردمانی پارسا وسخت كوش است كه به رغم طبیعت گرم وخشك این دیار، كمرهمّت بسته اند تا به بركت پشتكار، خلاقیّت وذوق هنری خدادادی، نام شهر ودیار خودرابلند آوازه گردانند.

    تعدادی از صنایع دستی بومی استان ازاین قبیل است:

    ترمه – دارایی – سفال وسرامیك- كاشی سازی – گلیم وزیلو – آهنگری (چلنگری)

    شهرستان یزد

         شهرستان یزد دومین «شهرخشت خام » و «تاریخی» جهان است. وسعت این شهرستان كه مركز استان است 2491 كیلومتر مربع وشامل 2 بخش «مركزی» و«زارچ» با شهرهای یزد، حمیدیا، شاهدیه، زارچ ودهستان های فجر ،فهرج، اله آباد ومحمّد آباد است.

         جمعیت شهرستان یزد 523192 نفر بوده كه از این تعداد، 481479 نفر آن جمعیت شهری و41713 نفر جمعیت روستایی است قدمت یزد به 8 تا 12 هزار سال می رسد. نامهای قدیم یزد، ایساتیس و كثه بوده و به «شهر بادگیرها» ، «شهر دوچرخه ها» و «دارالعباده» معروف است.

         بافت تاریخی یزد با مساحت عرصه 743 ومساحت حریم 5000 هكتار وبیش از 6500 فضای قدیمی در ثبت آثار ملی قرار گرفته است.در این بافت، خانه های دوره ایلخانی همچون گذشته، مسكونی هستند واز این نظر این بافت تاریخی ،منحصر بفرد است.

         شهر یزد دربین ایرانیان ، به شهر بادگیرها معروف است كه در واقع ، بادگیرها سیستم تنفسی شهر محسوب می شوند ودر فضاهای مسكونی وقدیمی دیده می شوند.بادگیرها از چهار قسمت بدنه، قفسه، تیغه ها وسقف تشكیل شده اند.

         از بناهای تاریخی یزد می توان به مسجد جامع كبیر، بقعه سیدركن الدین، مسجدفُرط، مجموعه امیرچخماق، مسجد حظیره، مسجدملااسماعیل، شاهزاده فاضل، باغ دولت آباد، حمام خان، آتشكده، آب انبار شش بادگیری، خانه محمودی، خانه لاری ها، بازار و... اشاره كرد.

    www.yazd100.ir منبع

  • نظرات() 

  • آخرین پست ها


    نویسندگان



    آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد نویسندگان :
    • تعداد کل پست ها :
    • آخرین بازدید :
    • آخرین بروز رسانی :

    اَبر برچسبها