تبلیغات
تور سفر گردشگری - مطالب استان اصفهان

تور سفر گردشگری

پنجشنبه 27 خرداد 1389

شهرستان شاهین شهر و میمه در شمال شهرستان اصفهان واقع گردیده است. این شهرستان شامل بخش مرکزی و بخش میمه می باشد . شهرهای این شهرستان  شامل شهرهای شاهین شهر ، گز ، گرگاب ، میمه ، وزوان و لایبید می باشد.
همچنین این شهرستان شامل دهستانهای برخوار غربی، مورچه خورت ، زرکان و ونداده می باشد
. شاهین شهر پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با اجرای طرحهای جدید شهرسازی، پذیرای مهاجران زیادی از مناطق مختلف كشور گردیده و همچنان درحال توسعه می باشد

وضعیت آب و هوا:

میزان تبخییر سالاین منطقه با توجه به فاصله ای كه از رودخانه زاینده رود دارد؛ دارای آب و هوائی خشك تر از اصفهان بوده و میزان بارندگی آن حدود 50 الی 200 میلیمتر طی ده سال متغییر بوده است. یانه نیز حدود 2000 میلیمتر گزارش شده و مقدار آب نفوذی كمتر خواهد بود. جهت باد بویژه بادهای غالب از سمت شمال بطرف جنوب و جزء بادهای خشك می باشد. این بادها پس از برخورد با اراضی بدون پوشش گیاهی یا با پوشش كافی با خود گرد و غبار و گاهی ذرات ماسه همراه آورده و در فرسایش زمینهای كشاورزی بی تاثیر نخواهد بود.


خاكشناسی منطقه:

خاكهای منطقه جزء خاكهای AZONAL و ZONAL(مقدار نمك در این خاكها زیاد) می باشد.
ساختمان فیزیكی ذرات خاك منشوری و مكعبی شكل است و تمركز كریستال گچ و آهك بصورت لكه در طبقات خاك است. این سری خاكها اكثرا اراضی نامرغوب را تشكیل داده و معمولا قابلیت نفوذ آب در خاكهای این زمینها بسیار كم و تبخیر زیاد سبب شده كه املاح موجود خاك در سطح زمین تراكم یافته و زمینهای بایر و لم یزرع را بوجود آورند.
مطالعات خاكشناسی در این مطقه نشان داده میزان املاح موجود درخاك بتدریج از شمال غرب به طرف جنوب شرق افزایش می یابد. قلیاییت این خاكها در حدود 8 میباشد و میزان شوری و قلیایی در طبقات فوقانی به چشم می خورد. از نظر بافت خاك با توجه به تغذیه و جابجایی ذرات؛ وضعیت دانه بندی تغییر كرده و باعث باقی گذاردن رسوبات در منافذ خاك می گردد،كه این امر موجب پایین آمدن خلل و فرج خاك و نهایتا كاهش نفوذ پذیری می گردد. در بعضی از نقاط لایه های گچی فراوان دیده می شود كه می توان جزء زمینهای گچی منظور نمود.
به طور كلی خاكشناسی منطقه اكثرا مخلوطی از رس با رگه های نازكی از شن و ماسه با قابلیت نفوذ پذیری خیلی كم همراه می باشد و آهك پراكنده و نا ظاهر در پروفیل خاك وجود دارد. در كل كلاس خاكهای این منطقه بیشتر 3 و 5 می باشد.

منبع  : www.isfahanportal.ir

  • نظرات() 
  • پنجشنبه 27 خرداد 1389

    كاشان یكی از مهمترین شهرهای استان اصفهان است كه در ارتفاع 1600 متری از سطح دریا، 240كیلومتری جنوب تهران و 220 كیلومتری شمال اصفهان واقع شده است و از طریق بزرگراه وراه آهن با تهران و اصفهان در ارتباط است. جمعیت تقریباً 400000 نفری شهر در مساحتی قریب به 2100 هكتار سكنی گزیده اند. كاشان افزون بر فرشهای مشهور و زبانزد جهانیان، ابریشم و كاشی معروفی هم دارد.این شهر بزرگ و زیبا در جاده كاشان-قم و در حاشیه غربی كویر قرار گرفته است. این شهر از دیر باز به خاطر منسوجات چرمی ،سرامیكك، ظروف مسی، گلاب و باغهای پرگل قمصر زبانزد بوده است. این شهر با سابقه 7000 ساله اش ازمهمترین مراكز باستان شناسی محسوب می شود. اكثر تاریخ نویسان و مسافرانی كه از این شهر بازدید داشته اند، از آن با عنوان دروازه تمدن جهانی نام برده اند. همچنین این شهر بعد از ورود اسلام به ایران در دوره سلجوقی و صفوی به اوج شكوفایی خود رسید. امروزه شاهد اثرهای متعدد هنرمندان كاشانی در موزه های معروف جهان هستیم. از آنجا كه كاشان، شهر مورد علاقه و محبوب شاه عباس اول صفوی بود، وی بدان توجه بسیار داشت و در عمران و آبادانی آن كوشید و دستور داد بعد از مرگ هم در مقبره یكی از اجدادش - قرن 13- دفن گردد.
    با پیاده روی در كوچه پس كوچه های آرام و ساكت شهر می توان شاهد ساخمانهایی بسیار قدیمی با دیوارهای خشت و گلی بود. شهری با بادگیر های متعدد و مناظری بدیع كه سابقاً در تابستانهای بسیار گرم، كار تسویه هوای ساكن را انجام می داده است.
    صنعت مدرن، موازی با پیشرفت اجتماعی، نقش مهمی در كاشان داشته است. به هرحال در بازار، تجارت فرش دستباف، قلاب دوزی و گلدوزی، گلاب، عطر، سفالگری و هنرهای دستی دیگر كماكان مثل سابق و با همان مهارت و زیبایی صورت می گیرد. با این مقدمه، سفرمان به كاشان را از بازار آغاز نموده و بعد شما را با چندین نمونه ازجذابیتهای توریستی و مكانهای تاریخی این شهر آشنا می كنیم.

    بازار کاشان

    بازاركاشان یكی از زیباترین بازارهای ایران است كه ساختمانهای جالب و زیبای بسیاری در آن وجود دارد كه می توان به موارد زیر اشاره نمود: مساجد (میرعماد، بالا بازار،تبریزیها و كفاشها) كاروانسراها (گمرك، نو، میر پنج، بروجردیها، زغالیها) آب انبارها (حاج حسین) آسیابها، سرای امین الدوله، حمامها (خانو گذر نو) و بازارچه های دیگر (بازار مسگرها، طلا فروشها، رنگرزها، گذر نو، پانخل، قیصریه، میانچال، مالك و سردار) جهت فروش فرشهای دستباف ابریشم و مخمل، گلاب وعطرهای دیگر و شیرینی.

    باغ فین

    باغ شاه در 6 كیلومتری جنوب غربی فین واقع شده و چه بسا بتوان از آن بعنوان شگفت انگیزترین و زیباترین نمونه باقی مانده در ایران نام برد. فین در میان مكانهای تاریخی، سابقه ای هزار ساله دارد كه برای شاه عباس اول طراحی و بنا شده بود.

    این باغ با استخرها وچشمه ها و فواره های لابلای درختان میوه اش دارای مناظر و فضایی بدیع و شگفت انگیز است. این فواره ها آب خود را از یك چشمه طبیعی می گیرند.

    تپه سیلك

    تپه سیلك بین باغ شاه و كاشان، تپه ای موسوم به تپه سیلك قرار دارد. این محل، خاستگاه فرهنگ ماقبل تاریخ است كه كاوشگران آن را به نیمه دوم هزاره 15 قبل از میلاد نسبت می دهند. اكتشافات بعدی نیزعمری 7000 ساله برای آن در نظر گرفته است.

    مسجدآقابزرگ

     نراقی واقع شده و متعلق به نیمه دوم قرن گذشته(دوران قاجاریه) می باشد. این مسجدآقابزرگ در خیابان فاضل  مجموعه كه یكی از زیباترین و باشكوه ترین بناهای اسلامی بشمار می رود، توسط حاج محمد تقی خانبان و به منظور برگزاری نمازهای جماعت، موعظه ها، سخنرانی ها، مراسم مذهبی و كلاسهای درس ملا مهدی نراقی كوچك معروف به آقابزرگ بنا گردید.

    مسجدجامع

     این مسجد با گنبدی آجری و ایوانی مرتفع، قدیمی ترین بنای به جا مانده از دوران سلجوقی میباشد (و به مسجد جمعه نیز مشهور است). گفته می شود كه قبل از گرایش مردم به اسلام، از بنای اولیه بعنوان آتشكده استفاده می شده است. ساختمان مسجد درخیابان باباافضل واقع گردیده است.

    مدرسه سلطانی

     این مدرسه سابقاً مدرسه شاه نامیده می شد و در حال حاضر به مدرسه امام خمینی معروف است. از این مكان، قبلاً برای اسكان طلاب استفاده می شد. بنای مدرسه در مجاورت بازار زرگرها واقع گردیده است.مدرسه در اوایل قرن 19 و به دستور فتحعلی شاه قاجار طی 9 سال ساخته شد.

    خانه بروجردیها

    متعلق به تاجری است كه در قرن 19 می زیست. نقاشی های داخلی این بنای باشكوه از شاهكارهای نقاش معروف ایرانی، كمالالملك، می باشد. شهرت این خانه بدلیل بادگیرهای آن است، برجهایی كه به پایین نگهداشتن دما كمك می نموده و در نتیجه در هوای داغ مناطق بیابانی سودمند واقع می گردیده است. این خانه قدیمی توسط تاجر مشهوری موسوم به حاج سید جعفر نطنزی (ازخانواده بروجردی) ساخته شد. وی وارد كننده كالا از بروجرد در استان لرستان بود.

    خانه طباطبایی ها

     این خانه در خیابان علوی (قلعه جلالی) واقع گردیده و معماری آن در سال 1298 توسط استاد علی مریم صورت گرفت.

    تیمچه امین الدوله

     یكی از جالب ترین بناهای داخلی بازار میباشد كه توسط فرخ خان غفاری(امین الدوله) ساخته شد و معماری آن از سال 1280 الی 1285 توسط استاد علی مریم صورت گرفت.

    بقعه شاهزاده ابراهیم

     این بقعه در سنه 1894 بعد از میلاد ساخته شد و متعلق به دوران قاجاری است. بنیانگذار این عمارت یعنی خاله بگم كه تبعه فین بوده نیز در این بقعه مدفون است. بردرب ورودی این بنا كتیبه ای قرار دارد كه روی آن نام شاهزاده ابراهیم بن سلطان بن موسی بن جعفر و نیز نام سید مهدی بن حاج سید حسین بروجردی با تاریخ 1885بعد از میلاد حك گردیده است.

    كاشان به مثال مثنوی هفتاد من و داستانی بی پایان است. مكانهای توریستی و نیز جذاب دیگری در این شهر وجود دارد كه ما در اینجا تنها به ذكر نام آنها بسنده می كنیم:

    بقعه حبیب بن موسی
    بقعه پنجه شاه
    بقعه میر نشانه
    بقعه ابولؤلؤ
    بقعه هلال بن علی
    بقعه بابا افضل كاشانی
    بقعه سلطان علی بن محمد باقر مشهد اردهال
    بقعه امامزاده پیرداوود
    بقعه امامزاده محمد صانع و محمد اسماعیل
    مجموعه باباولی
    مجموعه خان
    مجموعه حاج سید حسین عطار
    قمصر
    خانه عامریها
    خانه عباسیان
    خانه صالح
    تیمچه ملك التجار
    قلعه جلالی
    مسجد میرعماد
    منار زین الدین
    مسجد تبریزیها
    بقعه خواجه تاج الدین
    بقعه شاه یلان
    بقعه سلطان میر احمد
    حمام سلطان میر احمد
    آتشكده نیاسر

     www.isfahanportal.ir  منبع

  • نظرات() 
  • پنجشنبه 27 خرداد 1389

    نَجَف‌آباد یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است.

    دیباچه شناخت نجف آباد

    این شهر در عهد صفویان یعنی حدود 400 سال قبل پایه ریزی شده. طراح و معمار این شهر، پیرفرزانه، معمار، ریاضی دان و دانشمند زمانه مرحوم شیخ بهایی علیه الرحمه بوده است که با معماری اصولی و مهندسی بسیار پیش رفته خیابانها و کوچه های شهر دارای بناهای معیشتی، باستانی مذهبی مختلفی از قبیل مسجد سقاخانه، عصارخانه، آسیاب آبی، کاروانسرا، برج کبوترخانه، حمام و ... می باشد.
    به گمان خیلی ها اماکن تاریخی و ارزشمند بایستی قدمت چندین هزار ساله داشته
    باشند، در غیر این صورت هیچ ارزشی ندارند.
    این مسئله را بعضی از شهروندان نیز تایید می کنند، به عنوان مثال اگر از آنها سئوال شود به نظر شما در شهر نجف آباد آثار ارزشمندی از پیشینیان می شناسید؟ نه تنها پاسخ منفی است که می گویند که می گویندمگر شهر ما تاریخی است !!! غافل از اینکه ملاک ارزشمند بودن چیزی تنها قدمت آن نیست واگر اینطور بود شهر تهران با قدمت 200 ساله اش که دارای منازل، کاخ ها، ابنیه و عمارتهای ارزشمند فراوانی می باشد، نبایستی اثر ارزشمندی به ثبت می رسید. خیلی از آثار به محض خلق، ارزشمند محسوب می شوند. به عنوان مثال تابلوهای نفیس استاد فرشچیان که به محض ابداع در ردیف آثار ارزشمند قرار گرفت و ثبت می گردد.
    در شهرستان نجف آباد نیز آثار ارزشمندی وجود داشته و دارد که تعدادی از آنها ویران گردیدهو به دست فراموشی سپرده شده است و چندی هم حفظ گردیده اند.
    شهرستان نجف آباد به لحاظ اینکه مردمی سخت کوش و فعال در عرصه اقتصادی داشته ابنیه تاریخی اش نیز در واقع به نوعی مربوط به مسائل معیشتی و اجتماعی می شده و در اصل هنرشان را صرف ساختاماکن تجملی و اشرافی ننموده اند. شاید یکی از دلایل آن عرق مذهبی و دلیل دیگر هم میتواند نه چندان خوب بودن وضعیت اقتصادی آنها بوده باشد.
    به جز منزل بسیار بسیار زیبا و ارزشمند که متعلّق به یکی از خوانین نجف آباد بوده است و تخریب شده آثار باشکوه و فوق العاده گزارش نشده است. در عوض اماکن زیبای معماری و
    در عین حال درآمد زایی فراوانی وجود داشته از قبیل:
    عصارخانه ها برجهای کبوترخانه آسیابهای آبی حمامهای عمومی که در بخشهای دیگر به طور کامل در مورد آنها بحث خواهد شد. 

    پیشینه

    مقدمه: در دوره صفوی شهر نجف آباد با طرح شیخ بهایی و به پیشنهاد او به عنوان یك شهر جدید احداث شده است انگیزه ایجاد شهر نجف آباد چه بوده است اظهار نظرات مختلف و ابهامات گوناگون وجود دارد و مشورترین این قول نزورات و عایدات موقوفات منطقه به وسیله كاروانی از اصفهان به سوی نجف اشرف می رفت كه پس از پیمودن 25 كیلومتر از حركت باز ایستاد و دیگر پیش نرفت شیخ بهایی چاره را در این دید كه با اذن شاه عباس محمولات شتران را هزینه بنای شهری كنند به نام نجف آباد وچنین شد كه این شهر متولد شد در حاشیه این تاریخچه قصه هایی است كه از آن می گذریم اما نام نجف آباد موید این نظریات و قول دیگر این است كه تولید و گسترش صنایع نظامی كه صنعت نجف آباد به تازگی توسط برادران شرلی به ایران آمده بود نیازمند موفقیت جغرافیایی خارج از شهر اصفهان بود و نجف آباد احداث شد تا صنعت گران اطراف آن كشور در این شهر گرد آیند و آمادگی دفاعی صفویان توسعه طلب را از طریق ساخت انواع سلاح های آتشین افزایش دهند سابقه صنایع دستی ریخته گری و فزونی صنایع ریخته گری نجف آباد در حال حاضر موید این قول است. (لغت نامه دهخدا / نشر سازمان لغت نامه ص 357)

    نقل قول: راجر سیوری در كتاب خود می نویسد: شاه عباس و طراح اصلی شیخ بهایی با ایجاد شبكه های كامل آبیاری و ارتباطی و بنیان نهادن شهر بازرگانی و پر رونق نجف آباد در 25 كیلومتری غرب اصفهان برای تهیه آذوقه شهر (اصفهان) زیر بنای زراعی استواری برای پایتخت جدید فراهم آورد سابقه تهیه مایحتاج خوراكی اصفهانی ها مانند: گوشت و میوه ولبنیات از نجف آباد كه اكنون نیز كم وبیش دیده می شود موید این نظریات. اگر قبول كنیم كه نجف آباد هر سه نظر فوق صحیح است پندار اشتباهی نیست یعنی از نجف آباد با پولها واجناس باز مانده از سفر نجف اشرف احداث شده و صنعت گران از روایای كشور در آن گرد آمده اند و شیخ بهایی با ایجاد یك قطب كشاورزی در اطراف مناطق مسكونی به شهر را قابل سكونت وخود كفا كرده است و یا این وصف كه بزرگترین قنات ایران در زمان شاه عباس به نام قنات زرین كمر به طول 9 فرسخ توسط ایشان 11 جوی بزرگ می شده كه این 11 جوی به فاصله چند صد متر از یكدیگر و بصورت موازی غرب تا شرق شهر را طی می كرد و باغهای محاط به شهر را ابیاری می كرد. لازم به تذكر است شمال و جنوب شهر نجف آباد در دو طرف جاده اصلی اصفهان و خوزستان به نام 5 جوبه و 6 جوبه نجف آباد نقشه معماری و شهر سازی پیشرفته ای دارد كه گفته می شود و نسخ اصلی آن كه توسط شیخ بهایی ترسیم شده است و در موزه شهر لیسبون پایتخت پرتغال نگهداری می شود. نویسنده كتاب شیخ بهایی در كتاب آینده عشق ذكر كرده كه طراحی و معماری و شیوه شهر سازی نجف اباد كه بوسیله شیخ بهایی صورت گرفت نه تنها در ان زمان بی نظیر بوده بلكه پس از گذشت قریب به 4 قرن همچنان مطلوب است. كوچه ها و محلات از شیوه و روش بسیار پشرفته علمی پیروی نموده به طوری كه هنوز هم رفت و امد در كوچه های عموماً شمالی / جنوبی و شرقی و غربی آن شهر به صورت ساده و راحت انجام می شود. محلات طوری طراحی شده كه مشكلات رایج در شهر های مشابه را ندارد و اصولاً در این شهر درگیری های قدیمی و محله ای وجود ندارد و طراحی و معماری شهر نجف اباد بیانگر قدرت و دانش بی نظیر شیخ در زمینه شهر سازی و معماری است. 

    موقعیت حوضه جغرافیایی نجف آباد:

    منطقه نجف آباد بین طول جغرافیایی 60ً 10َ 50 و 34ً 4َ 50 و عرض جغرافیایی 46ً 7َ 32 و 21ً 16َ 32 قرار گرفته است. این منطقه از ارتفاعات دالان كوه با ارتفاعی بالغ بر 3450 متر واقع در جنوب غربی حوضه و یا در 25/10 كیلومتری جنوب شرقی دامنه شروع شده و با جهتی شرقی به طول 81 كیلومتر تا حدود 5/21 كیلومتری غرب شهر اصفهان ادامه پیدا می كند. شهرنجف آباد از شمال به زیر حوضه علویجه , دهق و از شرق به فلاورجان، خمینی شهر و اصفهان و از غرب زیر حوضه فریدن و – داران و از جنوب زیر حوضه لنجانات محدود می گردد و بین دو رشته كوههای شمالی و شمال غربی و جنوب و جنوب غربی محدود است. وسعت منطقه 4163 كیلومتر مربع است.
    شهرستان نجف آباد بر گستره دشتی در محصوره فرسایش یافته پیش كوههای داخلی زاگرس كه متعلق به دوران سوم زمین شناسی می باشد. در جنوب خوانسار و میمه، شمال لنجان، شرق فریدن و غرب اصفهان واقع شده است. از نظر طول و عرض جغرافیایی در51 درجه و 21دقیقه طول شرقی و 38 دقیقه و 32 درجه عرض از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. ارتفاع متوسط آن از سطح دریا در حدود 1655 متر می باشد كه 82 متر از سطح اصفهان بلند تر است و حدود 635 متر از سطح كوهستانی فریدن پایین تر است.


    هواشناسی نجف آباد:


    هواشناسی نجف آباد بر اساس آمار 17 ساله ایستگاه در دوره 1992-2002 متوسط بارندگی سالیانه 6/150 میلیمتر و متوسط درجه حرارت سالیانه 9/14 درجه سانتی گراد است. سردترین ماه سال دی ماه و گرمترین آن تیرماه است. معمولاً بارندگی از اواخر مهر ماه شروع و تا اواخر اردیبهشت ماه تقریباً ماه تقریباً بمدت 7 ماه ادامه می یابد. وقوع بارندگی در سایر ماههای سال كاملاً تصادفی و اتفاقی است. بطور متوسط سالیانه حدود 96 روز احتمال وقوع یخبندان وجود دارد و روزهای یخبندان معمولاً از آبانماه شروع و تا اواخر اسفند ماه ادامه دارد و بدین ترتیب حدود7 ماه از سال احتمال وقوع یخبندان وجود دارد. 

    ویژگی های طبیعی،  آب و هوا:

    بر اساس تقسیم بندی گوسن منطقه نجف آباد در اقلیم بندی نیمه بیابانی شدید قرار گرفته كه هر چه بطرف غرب پیش برویم به اقلیم نیمه بیابانی ضعیف تغییر می یابد. تقسیم بندی اقلیمی نجف آباد را درمنطقه خشك بسیار گرم با تابستانهای خشك قرار داده است كه بتدریج و با حركت به سمت غرب به اقلیم نیمه خشك گرم با تابستانهای خشك قرار می گیرد. دو رشته كوهی كه حوضه مورد نظر را در بر گرفته است جز پیش كوههای داخلی زاگرس می باشد و اكثر ارتفاعات حوضه را تشكیلات آهكی كه تا سه پوشانیده است كه بطور نسبی قابلیت نفوذ پزی دارد. اما در منطقه شمال غربی حوضه تشكیلات آهكی آن بدلیل شدت تكنونیزاسیون دارای قابلیت نفوذ پزیری مناسب تری نسبت به تشكیلات آهكی اطراف نجف آباد دارد مرتفع ترین نقطه ارتفاعی این حوضه كوه دالان كوه با 3450 متر و پست ترین این منطقه ارتفاعی 1610 متر در نجف آباد می باشد. 

    منابع آب شهرستان نجف آباد:

    شامل منابع آب سطحی و منابع آب زیر زمینی است عمده ترین منابع آب سطحی شهرستان رودخانه چشمه مرغاب، رودخانه خشك رود و دریاچه سد زاینده رود بوده و مهمترین منابع آب زیر زمینی آن نیز چاهها، قناتها و چشمه ها می باشند.


    منابع اراضی:

    مطالعات خاك شناسی انجام شده در شهرستان نجف اباد و نیز ارزیابی های منطقه را از نظر زمین شناسی تشكیلات منطقه را عمدتاً از سنگهای آهكی زورایك و كرتاسه و تشكیلات شیب زوراسیك می داند كه بخش عمده ای از این منطقه را می پوشاند. 

    آبهای سطحی:

    در منطقه نجف آباد كرون تنها یك رودخانه بنام مرغاب وجود دارد كه اصولاًدر فصل پر آبی دارای آب می باشد و آب چشمه مرغاب نیز به آن اضافه می گردد . چشمه مرغاب از منابع مهم آبی دشت كرون كه آب رودخانه مرغاب نیز از آن تامین می شود چشمه مرغاب از جنوب روستای قلعه ناظر از تشكیلات كارنیك سر چشمه می گیرد و به سمت جنوب شرقی جریان می یابد حداكثر دبی این چشمه در سال 69 حدود 1375 نیز در ثانیه در ماه فروردین وحداقل آن 150 لیتر در ثانیه و مربوط به ماه آبان است مقدار آب چشمه مرغاب در سال 1359 معادل 36789120 متر مكعب و در سال 61-1360 معادل 19673380 متر مكعب بوده است كه این آب به صورت بین روستاهای پایین دست تقسیم می گردد نظر به اینكه رودخانه مرغاب نقش حیاتی در منطقه دارد تاثیر آن برمنابع مجاور اغلب مورد سوال بوده و بی مناسبت نیست كه مختصری راجع به اثر رودخانه مرغاب بر ذخائر آبهای زیر زمینی گفته شود رودخانه مرغاب ضمن تغذیه سفره آب زیر زمینی بدلیل قابلیت نفوذ بسترش تاثیر مستقیمی بر روی قنوات موجود درحریم و حواشی رودخانه داشته و از همین جهت رودخانه مذكور شرایط تشكیل پر آب ترین قنوات دشت را فراهم كرده است كه از جمله می توان قنات زرین نجف آباد و قنات علی آباد سوران و قنات شاه رانام برد. این رودخانه ازمحله چشمه تا شرق قریه هومان در واقعی كه آب در آن وجود داشته باشد باعث تغذیه سفره آب زیر زمینی شده و ازاین محل به دلیل بالا بودن سنگ و ضخامت كم آبرفت رودخانه زهكش را انجام می دهد و این سلسله در نزدیكی خمیران به وضوح دیده می شود. 

    آبهای زیر زمینی:

    وضع ذخیره آب زیر زمینی و هچنین ضخامت آبرفت در منطقه نجف آباد در نقاط مختلف متفاوت بوده و از لحاظ ابدهی حفره اب زیر زمینی تغییرات فاحشی دارد. بیشتر منطقه نجف اباد را مارفهای الیگو سیوسن و در بعضی نقاط شیب های كرتاسه فوقانی تشكیل داده است و آبرفتی كه بر روی این تشكیلات قرار گرفته است از نظر ضخامت و نسبت به نفوذ پذیری در نقاط مختلف شهرستان كاملاً متفاوت است. از شهر نجف اباد بطرف غرب تا حدود ملك آباد و جلال آبادضخامت آبرفت نسبتاً كم و در حدود 50 متر است. دانه ریز بودن و وجود رس فراوان در ابرفت این منطقه باعث كمبود اب گردیده است ولی حاشیه شمالی كوه
    جلال اباد، آبرفتهای دانه درشت بصورت نوارباریكی در اثر رسوبگذاری سیلهای قدیمی بوجود آمده است دارای آبرفتی نسبتاً خوب است و از لحاظ كیفیت شیمیایی آب این منطقه برای شرب و كشاورزی مناسب می باشد. در تیران و نواحی اطراف آن ضخامت آبرفت زیاد بوده و طبق گزارش ژئو فیزیك در حدود 20 متر می باشد این آبرفت نیز از شن و رس متراكم و كم تشكیل شده است فقط در بعضی نقاط كه ابرفتها بوسیله سیلابهای قدیمی شسته شده و رسوبگذاری بود. این سیلابها در ناور نازكی از جنوب تیران بطرف شرق تشكیل لایه ای نسبتاً آبداری را داده اند كه وضع بادهی این لایه ها نسبت به اطراف مناسب تر است و هر قدر از دره به طرف غرب پیش روی نمائیم به ضخامت آبرفت افزوده می گردد وضع سفره آبدار مناسب تر می شود. بر اساس آمار امور مطالعات آبهای زیر زمینی سازمان منطقه اصفهان در سال 1381 در دشت نجف آباد تعداد 140 رشته قنات وجود داشته است كه حداكثر آبدهی آنها برابر 25 لیتر در ثانیه و حداقل آن برابر با كمتر از یك لیتر در ثانیه است در این دشت نجف آباد برداشتهای بی رویه از چاهای زیر زمینی و حفر چاههای غیر مجازموجب كمبود شدید ابهای زیر زمینی گردیده و خصوصاً از سال 59 به بعد هر سال به شدت با افت سطح آبهای زیر زمینی مواجه بوده است در حال حاضر به دلیل وضعیت هیدرولوژیكی منطقه هیچگونه راه حل درون حوضه ای وجود ندارد. علی رغم افت شدید سطح آب زیر زمینی در سالهای پیشین آمار سالهای 81-80
    نشان می دهد كه تغییرات سطح آب زیر زمینی این دشت مثبت و در حدود یك تا دو متر بوده است میزان كل تخلیه از قناتهای این دشت در سال 81-80 برابر 83677 هزار متر مكعب بوده است تعداد كل چاههای عمیق دشت نجف اباد 854 حلقه است كه میزان كل تخلیه سالانه آب از انها در حدود 242250 هزار متر مكعب در سال از چاهای زیر زمینی را تخلیه می كنند. این دشت یك دهنه چشمه مهم (چشمه مرغاب)و 9 دهنه چشمه دیگر است كه سالانه بر روی هم حدود 49360هزار متر مكعب آبدهی دارند. 

    آب و هوا و فعالیتهای انسانی:

    بین عوامل طبیعی آب و هوا نقش بسیار مهمی در فعالیتهای انسانی در زمین دارد بطوریكه هیچ نژاد, دسته و گروهی را امكان گریز از تاثیرات شگرف و عمیق آن نیست و همواره در خشكی و دریا در جلگه و كوهستان میان مردم اثر ژرف و دیر پایی دارد. می دانیم كه شرایط آب و هوایی، عوامل موثر در زیست گیاهی را كاملاً در اختیار خود گرفته است و در مقیاس جهانی و سیاره ای بررسی و مطالعه تاثیرات آب و هوا نمایشگر این واقعیت
    است كه انسان كدام نواحی را باید جهت تولید محصولات زراعی و زندگی خویش انتخاب كند و چه شرایطی را برای ادامه حیات فراهم كند و به كشت و بهره برداری چه نوع محصولاتی بپردازد. چه نوع غذاهایی را از راه كشاورزی تولید و به مصرف برساند و اینكه شبكه راههای محیط جغرافیایی او چه مشخصاتی باید داشته باشد. اصولاً عامل آب و هوا تاثیر مستقیم در بنیان عوامل سازنده محیطهای جغرافیایی دارد بطوریكه تنها در انواع خاك، پوشش گیاهی، پوسته زمین، آبهای ساكن و روان موثر واقع می شود بلكه ساخت پاره ای از چهره های طبیعی زمین را نیز بر عهده دارد و جالب اینجاست كه در هر نقطه از سیاره زمین چهار عامل طبیعی یعنی آب و هوا ، پوشش گیاهی، نوع خاك، پوشش گیاهی و منابع آب آن را مشخصاتی جدا از سایر نواحی می بخشد و وحدت وتجانس ناحیه ای را به دقت تنظیم می نماید. گاهی خشونت آب و هوا میلیونها سال است تلاش و كوشش كشاورزان و دسته هایی انسانی را در
    نتیجه سیلابها و خشكیها و سرما به كلی نابود می كند و اوضاع اقتصادی را فسخ مینماید و در چندین سال گذشته (حدوداً از 10 الی12 سال قبل) نجف آباد را نیز خشكسالی فرا گرفته است و كشاورزان منطقه خسارات جبران ناپذیری از عامل طبیعی خشكسالی متحمل شده اند. 

    پوشش گیاهی:

    دو نوع پوشش گیاهی با توجه به عوامل طبیعی در این شهرستان می توان یافت:

    1- پوشش گیاهی بیابانی:

    این نوع پوشش در مناطق مختلف متفاوت است و بدین شرح می باشد: شمال، جاز سفید، چرخك، تیغ شتری، كپ، كنگر، تیغ شكری، كرك، چرخار، قلم قو، پرز

    2-پوشش گیاهی كه در جوار آبها می باشد:

    مانند گیاهان كنار شهر مثل: مُرغ و چمن و همچنین قابل ذكر است منطقه بین علویجه و دهق دارای پوشش گیاهی ضعیف بوده كه حدود 5 تا 7 درصد از سطح خاك را پوشانده است و از گونه های مهم آن می توان از آرتیمزیا نام برد. وجود پوشش گیاهی ضعیف در سطح شهرستان نجف آباد از جهت بارندگی كم و در برخی از مناطق نیز به علت محدودیت
    خاك می باشد. رستنی های منطقه نجف آباد از نوع رستنی هایی می باشد كه مخصوص اقیلمهای سنگی یا ریگی می باشد و دارای هوای خشك بوده و در ارتفاع بین 2500-1500 متر قرار دارد نمونه این رستنی ها گیاهان ساقه كوتاه قارچی شكل هستند. كه دارای خار می باشند بنام چوبك و ژیپسسوفیلا، ترئید و اسپرس بوته ای و چندین نوع گون كتیرائی كه دارای انواع گون و گون مشهدی و گون سرخ وبوته های خاردار و دیگر از تیره پروانه داران و اشناس هم در مقیاس پراكنده كم می باشد. 

    حیات وحش شهرستان نجف آباد:

    منطقه حفاظت شده قمشلو منطقه‌ای است كه از شمال شهر شروع و تا شمال غرب شهرستان نجف‌آباد (شهر دهق) ادامه دارد. این منطقه زیستگاه گونه‌های مختلفی از حیوانات وحشی ازجمله آهو، قوچ، میش، كل، گرگ، كفتار، گونه‌هایی از مارهای سمی و افعی همچنین پرندگانی جون كبك، تیهو، عقاب و كركس می‌باشد. این درحالی است كه حدودا تا اوایل دهه 1360 پلنگ نیز در منطقه می‌زیسته اما از آن تاریخ به بعد مشاهده نشده است. 

    عمده محصولات كشاورزی شهرستان نجف آباد:

    1-بادام:

     این محصولات بیشترین سطح زیر كشت را به خود اختصاص داده است كه حدود 1500 هكتار در انواع مختلف آن می باشد.

    2- گردو:

    كه این محصولات معمولاً كنار آبراهه ها كشت می شود و انواع مختلفی دارد.

    3- انگور:


    این نوع محصول دارای انواع مختلف بوده است و اكثر كشاورزان منطقه نسبت به تولید و پرورش آن چه در مزارع و چه در منازل خود اقداماتی بعمل آورده اند. محصول انگور در انواع مختلف خود زمان برداشت آن معمولاً فصل پائیز بوده كه از شیرینی و لطافت خاصی برخوردار می باشد.

    4- انار:


    كه انواعی دارد. درخت انار بیشتر در مكانهایی كشت و نگهداری می شود كه از آب نسبتاً خوبی برخوردار می باشند.

    5- زردآلو:


    این میوه نیز در همه مزارع شهرستان كشت نمی شود زیرا نیاز به آب كافی بوده و دربرابر عدم آب استقامتی نداشته و درخت زردآلو همچون بقیه درختان نیاز به آب كافی دارد.

    از دیگر محصولات كشاورزی شهرستان نجف آباد می توان هلو و انواع مختلف آن مانند بلخی و سفید، آلوچه، آلبالو، گیلاس، گلابی، سیب، خرمالو، و به و انجیر و .... رانام برد. كشتهای جالیزی شهرستان نجف آباد مردم شهرستان نجف آباد به غیر از درختان میوه كه از آنها نامبرده شد به كشت محصولات جالیزی نیز همت می كرده و در انواع مختلف آن مانند: سیب زمینی و هویچ، زردآلو و چغندر، خیار، هندوانه، خربزه، كمبوزه، دستنبو، بادمجان، كدو، گوجه و گیاهان علفی مانند سیب ترش مخصوص ترشی، شنبلیله، ریحان، نعناع، ترخان، مرزه، گشنیز، تره، شاهی، تربچه و پیاز و حبوبات از قبیل گندم، جو، عدس، ماش، نخود، باقلا، لوبیا و برنج فعالیت داشته و ذوق و تلاش مردم در پرورش و كشت انواع رستنی ها قابل توجه است و از همین رهگذر می باشد كه علیرغم بعضی از ناراستیها می توان انواع كشتها را در آن یافت.


    آثار دیدنی شهرستان نجف آباد:

    آثار دیدنی شهرستان نجف‌آباد از جهت آثار باستانی از ابنیه قابل ملاحظه‌ای برخوردار نیست. آثار تاریخی عمدتاً منحصر به ساختمانهایی از دوره قاجاریه می‌باشد كه از ارزش یك ابنیة قابل حفاظت نیز برخوردار نیستند. با این وجود از آثار زیر كه بعضی حتی از بین رفته و اثری از آنها باقی نیست می‌توان نام برد. 

    1- مزرعة بلمچه:

    این مزرعه قدیمی ترین واحد كشاورزی شهر بوده كه اكنون بصورت نیمه بایری درآمده و ته‌ چینه‌هایی با مقداری درخت و قناتی تنك آب كه از دامنه كوههای شمالی سرچشمه گرفته از آن باقی است. 

    2- حمام كهنه:

    این حمام متعلق به عصر صفویه بوده در سالهای اخیر به كلی ویران و به جای آن حمام نیمه تمامی بنا گردیده است. 

    3 حصار قدیمی شهر نجف‌آباد

    كه از اقدامات مهم شخ بهائی محسوب می‌گردد و اكنون از آن اثری نیست. 

    4- قنات نجف‌آباد

    به طول 54 كیلومتر كه آنرا نیز از كارهای شیخ بهائی محسوب می‌دارند. 

    5- قنات كهریز یا «سندل‌گبر»:

    كه سابقه آنرا به پیش از بنای شهر نجف‌آباد می‌رسانند. 

    6- كاروانسرای حسنیجه:

    این كاروانسرا در كنار روستای حسنیجه به ابعاد 03/50*30/58 بنا گردیده است كه امروز به حالت نیمه ویرانه‌ای درآمده و صورت آغل احشام بخود گرفته است. 

    7- قلعه سنگی علویجه:

    این قلعه در دامنه گردنه‌ای به ارتفاع 1900 متر بنا شده است با ابعادی كه برابر 5/44*5/42 متر می‌باشد. ورودی این قلعه در قسمت جنوبی قرار دارد. با سردری كه دهانه طاق 90/4 متر و دو جرز بزرگ آن به قطر 195 سانتیمتر و عمق 210 سانتی‌متر می‌باشد. در سه سوی قلعه ایوانها و اطاقهای مختلفی است كه بوسیله سالنهائی به دیوار خارجی قلعه به قطر 90 سانتیمتر ارتباط دارند. به علت اینكه طاقها نسبت به دهانه‌ها كشیده می‌باشد و ملاطها از گچ و رس هستند و ترك برداشته و ریزش برف در افزایش تركها مؤثر بوده، خرابی هایی ببار آورده است. 

    8- مسجد جامع دهق:

    این مسجد در حدود 800 متر مساحت دارد كه بنایش را به عهد سلجوقیان نسبت می‌دهند. 

    9- مسجد جامع جوزدان:

    در ضلع جنوب غربی مسجد، در یكی از اتاقها قبور تنی چند واقع شده از جمله قبر شیخ صفی‌الدین شیخ ملكشاه متوفی هشتم جمادی‌الثانی 1101 هـ.ق فارغ از آثار فوق به بناها و آثاری در بعضی نقاط مانند علویجه برمی‌خوریم كه منسوب به زردشتیان می‌باشد. همچنین ابنیه‌ای كه از معماری ویژه عهد قاجاری برخوردار است از آن جمله ساختمانی در باغ حاجی‌آباد و قمشلو كرون را می‌توان نام برد. 

    10- برجهای هفتگانه جوی خارون:

    « ارگ شیخ بهایی » این برجها جزء آثار نادر کشور میباشد و همانند این برجها را تنها در شهر تبریز میتوان دید و خوشبختانه این اثر با همت شهرداری و تنی چند از میراث دوستان شهرمان مورد عنایت قرار گرفته است و طرحهای جالبی برای احیا این برجها در دست اجرا می باشد.

    گذشته از ابنیه تاریخی مذكور، زیارتگاههای گوناگونی در این ناحیه قرار دارد. از آن جمله:

    الف) امامزاده احمد ابن حنفیه در شهر تیران.

    ب) امامزاده ساره مریم معروف به چهل دختران در روستای جوزدان.

    پ) امامزاده فاطمیه در روستای محمدیه كرون.

    ت) امامزاده واقع در روستای چشمه احمدرضا كه بهمین نام شهرت دارد.

    ث) امامزاده‌ای در ارتفاعات جنوب غربی علویجه بنام شمس‌الدین محمد

    ح) امامزاده سراءالدین معروف به «بابا لنگر» در كوهپایه‌های شمالی روستای عسگران و بقعة پیر محمد در اراضی نزدیك امامزاده جوزدان كه تاریخ آن متعلق به سال 958 هـ.ق می‌باشد.

    چ) امامزاده عبدالله در شاهدان

    ح) امامزاده در اسفیدواجان

    ح
    ) امامزاده در افجان

    خ) قدمگاه كه بنای اولیه آن به زمان بنیان شهر نجف‌آباد باز می‌گردد، در سال 1302 قسمتی از آن توسط معارف و اوقاف اصفهان به مدرسه اختصاص داده شد و در سال 1312 بكلی ویران و در تعریض فلكه و خیابان از بین رفت.

    نویسنده «سفری به دربار سلطان صاحبقران» می‌نویسد: «... به حیاط یك محوطة زیارتگاه مانند رفتیم كه جلوی در ورودی بزرگ آن زنجیرهایی آویخته بودند كه نشان می‌دهد كه از آنجا، بست و محل تحصن است ... ما را در برابر سنگ گرانیت صیقلی شده‌ای بردند كه جای پایی روی آن دیده می‌شد و خطوطی هم به زبان فارسی در آن حك شده بود این محل «قدمگاه» نامیده می‌شد و جای پای روی سنگ را متعلق به یكی
    از شخصیتهای مقدس می‌دانستند.

    آداب و رسوم


    1) مراسم ازدواج

    ازدواجها اكثراً درون‌خویشی و در نهایت درون‌محلی می‌باشد. از این نقطه نظر معمولاً از پیوند با غریبه‌ها خودداری نموده و بر مبنای درون‌خویشی معتقدند كه عقد دخترعمو و پسرعمو در آسمان بسته شده است. به این لحاظ كودكان عمو، دائی، عمه و خاله را از كودكی برای هم انتخاب می‌نمایند تا وقتی كه به سن بلوغ رسیدند ازدواج نمایند. شیوة معمول ازدواج تك‌همسری بوده و رویه چندهمسری بسیار اندك و اصولاً چندهمسران از شخصیت مطلوبی برخوردار نیستند. شیوة مرسوم در مراسم ازدواج بدین گونه است كه پس از آنكه نزدیكان داماد ـ معمولاً مادر، خواهر، خاله و عمه ـ از طریق دلاله دختری را در نظر
    گرفته و پسندیدند ـ دلاله به زنی گفته می‌شود كه از دختران دم بخت خانه‌ها اطلاع دارد و چنانچه دختری را مناسب پسری یافت،‌ آن را به خانوادة پسر معرفی می‌كند. یا خانوادة پسر به او سفارش می‌نمایند كه دختری مناسب پسرشان پیدا كند. دلاله پس از مراجعة مكرر به خانة پسر و دختر و حصول مقصود دستمزد و شیرینی دریافت می‌نماید ـ به بهانه‌ای به منزل دختر می‌روند ـ اصطلاحاً به دلالگی می‌روند ـ تا از نزدیك با او آشنا شوند. در اولین مراحل و برای آگاهی از تمایل خانواده عروس، صحبت را به گونه‌ای آغاز می‌كنند. مثلاً از مادر دختر می‌پرسند كه «ما یك مرغ داشته‌ایم به منزل شما نیامده» و مادر دختر چنانچه آشنائی قبلی داشته و یا تمایلی به این پیوند داشته باشد می‌گوید: «چرا، یك مرغ هست نمی‌دانم مال شماست یا كس دیگری.» یا خانواده پسر می‌گویند: ما آمده‌ایم كه پسرمان را به غلامی قبول كنید» چنانچه خانواده دختر با وصلت موافق بودند در جواب یك شاخه نبات به خواستگاران داده كه به عنوان «بله گرفتن» تلقی می‌گردد. بعد از خواستگاری و شیرینی و بله گرفتن از طرف خانواده عروس، از طرف خانواده داماد یك شاخه نبات و یك تكه پارچه به خانة عروس فرستاده می‌شود. همچنین از طرف خانواده عروس یك شاخه نبات، یك تكه پارچه یا پیراهن و مقداری آجیل به خانة داماد فرستاده می‌شود. پس از دیدارهای اولیه ریش‌سفیدان و مردان فامیل، جهت آشنایی و گفتگو و قرارهای مقدماتی رسماً به منزل عروس رفته و مراسم «شیرینی خورون» را انجام می‌دهند و با تعیین ساعت خوب جهت «قباله برون» كه معمولاً با بگو و مگو و چانه‌زدنهای مرسوم همراه است، زمان انجام عقد را تعیین می‌كنند. این مراسم با مراسم ویژه عقد كلاً در منزل عروس انجام می‌گیرد. قبل از مراسم عقد، مراسم قباله برون می‌باشد كه قباله عروس از طرف خانواده داماد داده می‌شود، مثلاً دو دانگ خانه، نیم‌جریب باغ، پنج مثقال طلای ساخته و پرداخته شده، دو من پشم و پنبه و یك جلد كلام‌الله مجید. در شب عقد سفره‌ای انداخته می‌شود حاوی وسایلی از قبیل، حنا، صابون، گل، آیینه و شمعدان، عسل و روغن، خرماخرك، كَئله‌كُله ـ یك داروی گیاهی كه برای خنثی كردن طلسم و جادو نیز بكار می‌رود. ابریشم و سایر وسایلی كه برای عروس و داماد خریداری شده است. در شب عقد برای بله گرفتن از عروس، پدر داماد یا خود داماد یا یكی از نزدیكان سكه طلائی به عروس می‌دهد كه به آن «سكه زیر زبون» می‌گویند. پس از انجام عقد، خانواده عروس، نزدیكان و خویشان داماد را به مهمانی می‌خواند كه به آن «تیكه پشت آره» می‌گویند. چند شب پس از عقد از طرف عروس برای داماد «جاخون» می‌برند. جاخون كه به آن «خوانچه» نیز می‌گویند طبق بزرگی است كه در آن مواد خوراكی و پوشاك از قبیل چند سینی آجیل، اگردك ـ نوعی شیرینی خانگی ـ حنا، صابون، آیینه و شمعدان، لباس و وسایل دیگر گذاشته می‌شود. مراسم عروسی كه معمولاً شب‌های جمعه برپا می‌گردد، به طور مجزا در دو خانواده عروس و داماد انجام می‌شود. روز قبل از عروسی، حدود 10 نفر زن در حالیكه در یك مجمعه ـ سینی بزرگ ـ وسایلی از قبیل دو بشقاب صابون، چهار كیسه حنا، یك بشقاب نقل و یك بشقاب مایحتاج دیگر و یك شمع‌سوز كه در آن شمعی روشن باشد گذاشته و پارچه‌ای سبز روی آن انداخته‌اند و شخصی آنرا روی سر حمل می‌كند عروس را به حمام می‌برند. خانواده داماد قبلاً به حمام رفته، مقدمات را آماده نموده چایی دَم می‌كنند. پس از «حموم‌برون» عروس را به خانه برده، از آن طرف داماد را نیز به حمام می‌برند. از طرف خانة عروس یك دست لباس كامل همراه با یك شاخة نبات در مجمعه‌ای گذاشته دستمال سبزی روی آن می‌اندازند، دلاك دستمال و نبات را خود برداشته و لباس را به داماد می‌پوشاند. در شب عروسی، ریش‌سفیدان خانواده داماد، عقدنامه یا قباله را همراه با یك كله‌قند به خانه عروس می‌برند و تحویل آدم معتبری كه معمولاً پدر دختر می‌باشد می‌دهند و از وی اجازه بردن عروس را می‌گیرند. این كله قند بعداً همراه با سیسمونی اولین نوزاد عروس به خانه وی برده می‌شود. پدر عروس هنگام بردن وی، مقداری وجه نقد به عنوان «مایه كیسه» به او می‌دهد. و سفره‌ای نان و پنیر به كمر دختر بسته و او را دعا می‌كند كه: نانت گرم و آبت سرد، خانه‌دار هزارساله باشی.» عروس را به طرف خانة داماد حركت می‌دهند. قبل از رسیدن به خانة داماد باید به پیشباز عروس بیاید وگرنه عروس را برمی‌گردانند. صبح فردای عروسی از طرف خانواده عروس غذائی را كه به آن «گداخته» می‌گویند و از آرد خرماخرك و نارگیل و روغن‌حیوانی و شكر و زیره پخته شده است برای داماد می‌آورند و همچنین ظهر آن روز چند سیخ كباب نیز آورده می‌شود. فردای عروسی هر یك از خویشان به قدر توانائی هدیه‌ای به عنوان «درحنجلگی» به عروس و داماد می‌دهند. تا سه روز داماد در خانه می‌ماند و پس از آن همسالان و دوستان وی او را به محل كارش می‌برند. بعد از عروسی هر یك از خویشان عروس و داماد را به مهمانی می‌خوانند كه به آن «پاگشا» می‌گویند. پدر عروس نیز داماد و خویشان وی را دعوت می‌كند در این مجلس داماد از خوردن خودداری می‌كند و ساكت می‌نشیند. پدر عروس هدیه‌ای از قبیل گوسفند یا چند كرت زمین یا درخت مشخصی مانند گردو به داماد می‌دهد كه به آن «رنج دندان» می‌گویند. بازیهای مختلفی در مراسم عروسی انجام می‌گیرد. مثلاً بازی چوپان و گله كه زنی در حالیكه لباس چوپانان را پوشیده است و چوبی به رسم آنان بر شانه و پشت سر نهاده، چند بچه را بعنوان گوسفند جلو انداخته و مرتب و آهسته چوب را به آنان زده و این اشعار را می‌خواند.
    نمی‌چــرونم ای گله را ای بـــز شاخ شیکسه را ای میش تــوله مرده را بره پا شیـــكـــســه را ارواح پدر صاحب گله فــردا می‌رم به حنجله

    2) مراسم عزا:

     در هنگام احتضار شخص محتضر را رو به قبله می‌خوابانند ـ پس از فوت چانة متوفی را با دستمال بسته و پلك‌های او را روی هم می‌گذارند ـ قبل از حمل جنازه به گورستان حلوائی كه «حلوای پیش‌جنازه» معروف است پخته و در هنگام حمل در جلو تابوت تا گورستان می‌برند. پس از غسل و كفن مرده را دفن كرده و حلوای مذكور را روی قبر می‌گذارند و معتقدند هر كس كه از این حلوا بخورد، شب خواب میت را دیده و از وضعیت آن دنیائی او با خبر می‌گردد. پس از دفن از یك شب تا سه شب بر سر او قرآن‌خوانی می‌كنند. صبح روز بعد
    از دفن، قبل از آفتاب، چند تن از بستگان متوفی بر سر قبر او حاضر شده و به اصطلاح به وی «مژدگانی» می‌دهند كه شب اول قبرش صبح شده است. اصولاً مهر و تسبیح وی را نیز زیر سرش گذاشته و همراه با او به خاك می‌سپارند كه شهادت بر عبادت و تقوای او بدهند. همچنین وقتی كه مرده را برای شستن به غسالخانه می‌برند، در جیب او مقداری پول یا شیرینی گذاشته و بر این باورند كه «مرده پیش مرده‌شورش رودربایستی دارد.» و قبل از حمل جنازه كسانی كه برای تشییع می‌آیند مبالغی را زیر تشك متوفی می‌گذارند. پس از انجام مراسم خاك‌سپاری، مراسم فاتحه، هفته و چهلم و سال كه معمولاً در مساجد یا سر قبر انجام می‌گیرد، برپا می‌شود.

    3) بازی های بومی:

    بازیهای گوناگون در این منطقه رواج داشت كه بعضاً با ورود و هجوم ورزشهای وارداتی كارائی خود را از دست داده است كه در اینجا به بعضی از رایجترین آنها اشاره می‌نمائیم. 1- گاوجفتی 2- پل‌چفتك 3- شاه‌وزیری 4- مچولاس 5- زلبند 6- قایم جورك 7- چرس‌چرسی 8- الك دولك 9- شاه ابولی 10- كفش كفشی 11- نان بیار كباب ببر 12- گاگوجتل بته 13- اردك شوردك 14- یه قل دو قل 15- سنگ‌بری یك 16- كلاغ پر گاو جفتی: این بازی در محوطه میدان یا محل وسیعی كه از اطراف محدود شده باشد ـ محدود به صورت قراردادی ـ انجام می‌شود. هر دو نفر با هم یارگیری می‌كنند. سپس دو نفر كه به حكم قرعه یا به اصطلاح
    «ور» گاو شده‌اند دست همدیگر را گرفته در محوطه به دنبال سایرین می‌دوند و سعی می‌كنند یكی از افراد را بگیرند. شخص دستگیر شده گاو محسوب می‌شود و می‌بایست با یار خویش بازی را ادامه دهد. بازیكنان قبلی حق دارند تا آمدن یار گاو جدید او را مورد ضرب و شتم قرار دهند. پل چفتك: این بازی هم بصورت جمعی و هم بصورت انفرادی صورت می‌گیرد. بدین ترتیب كه دو قطعه چوب یكی به طول حدود 20 سانتی‌متر بنام «پل» و دیگری به طول پنجاه سانتی‌متر بنام «چفتك» تهیه می‌نمایند. پل را روی دو قطعه سنگ می‌گذارند به گونه‌ای كه بتوان چفتك را زیر آن قرار داد. آنگاه با چفتك، پل را به هوا پرت كرده و با همان چفتك به آن ضربه می‌زنند تا دورترها به زمین بیفتد. آنگاه زننده، چفتك را كنار سنگ‌ها به زمین می‌گذارد تا بازیكن یا بازیكنان دیگر پل را به آن نشانه‌گیری كنند. اگر به چفتك اصابت كرد، زننده اولی به «اصطلاح» سوخته است و باید جایش را با بازیكن دیگر عوض كند. در بازیهای جمعی نیز به این صورت است كه چنانچه پل به چفتك اصابت كرد بار دیگر زننده كه قبلاً سوخته است «زنده» می‌شود و حق دارد كه چنانچه در موارد دیگر همان بازی پل به چفتك خورد به جای یارش به بازی ادامه دهد.
     

    مشاهیر

    شهید محمد منتظری (شهادت هفتم تیر)
    شهید دکتر آیت
    محمود حجتی (وزیر سابق جهاد و راه و ترابری)
    شهید سرلشکر احمد کاظمی فرمانده نیروی زمینی سپاه
    مصطفی معین وزیر سابق علوم، تحقیقات، و فناوری و نامزد ریاست جمهوری
    مرحوم آیت الله سیدعلی نجف آبادی
    مرحوم آیت الله شیخ احمد حججی
    مرحوم آیت الله شیخ عباس ایزدی
    کیومرث پوراحمد کارگردان سینما و تلوزیون
    ابوالقاسم پاینده مترجم قران مجید، تاریخ طبری ، نهج الفصاحه
    بهرام صادقی نویسنده نامدار معاصر

    قربانعلی دری نجف‌آبادی وزیر سابق اطلاعات و امام جمعه شهر ری
    آیت الله غیوری نجف آبادی
    آیت الله ابراهیم امینی (نایب رییس مجلس خبرگان)

    منبع : www.isfahanportal.ir

  • نظرات() 
  • پنجشنبه 27 خرداد 1389

    نَطَنز از شهرهای تاریخی و مرکزی ایران است،که در استان اصفهان واقع و در میانه راه کاشان اصفهان و در دامنه رشته کوه کرکس می باشد.

    شهرستان نطنز از توابع استان اصفهان و در فاصله 120 کیلومتری مرکز استان اصفهان قرار گرفته است. این شهرستان با وسعتی بالغ بر 3397 کیلومتر مربع، بین شهرستان های آران و بیدگل و کاشان از شمال، و اصفهان از جنوب قرار دارد. ارتفاع شهرستان از سطح دریا 1600 متر و در مجاورت کویر مرکزی ایران قرار گرفته است. قدمت این منطقه به دوره پیش از اسلام بر می گردد.
    مهمترین یادگارهای این شهر؛ مسجد جامع، خانقاه و آرامگاه شیخ عبدالصمد هستند. این شهرستان به لحاظ قرار گرفتن در مسیر کاشان به اصفهان می تواند گردشگران بسیاری را
    جذب نماید. از برجسته ترین امتیازات این شهرستان؛ آب و هوای لطیف و پاک آن است که نطنز را به صورت مرواریدی سبز و پناهگاهی در برابر بیابان های گرم و سوزان کویر درآورده است. این لطافت در اکثر مناطق آن به خصوص در منطقه کوهستانی که با پوششی از سبزه زاران و چشمه سارها و بیشه ها احاطه شده بیشتر به چشم می خورد. کوه کرکس که از جمله کوه های مرکزی ایران است که با ارتفاع 3895 متر در این شهرستان واقع شده است.
    نطنز در سالهای اخیر به دلیل احداث تاسیسات غنی سازی اورانیوم در آن علاوه بر اینکه در سطح کشور بسیار معروف تر شده است؛ برای جهانیان؛ خاصه کسانی که به مسائل انرژی هسته ای ایران علاقه مند هستند به نامی آشنا تبدیل گشته است.

    این شهرستان در موقعیت جغرافیایی 51 درجه و 54 دقیقه و 30 ثانیه طول جغرافیایی و 33 درجه و 32 دقیقه و 30 ثانیه عرض جغرافیایی از سمت شمال به شهرستان آران و بیدگل و کاشان و از جنوب به شهرستان اصفهان از مشرق به شهرستان اردستان و از مغرب به شهرستان برخوار و میمه محدود است.

    شهرستان نطنز با مجموعه ای کم نظیر از آثار باستانی و زیبائیهای طبیعی یکی از شهرهای سرسبز و دیدنی ایران محسوب میشود که همه ساله مورد بازدید گردشگران داخلی و خارجی قرار می گیرد.
    شهرستان نطنز چون مرواریدی سبز در ساحل کویر مرکزی ایران چون نگینی می درخشد و به لحاظ سرسبز و کوهستانی بودن، مرکز شهرستان و بخش مرکزی به باغ شهر معروف می باشد و به همین دلیل سالیان دراز مامن امن کاروانیانی بوده که به عزم سیاحت و زیارت و تجارت از این شهر عبور کرده و از نعمتهای خدادادی آن متنعم گردیده اند.
    چشمه سارهای جاری و آب و هوای مطبوع و مطلوب آن به همراه مهمان نوازی و خونگرمی مردم این خطه که خصیصه مشترک مردم ایران زمین میباشد موجبات آسایش خاطر و آرامش سیاحان و گردشگران را فراهم نموده است.
    از خصوصیات بارز مردم این شهرستان ایمان و اعتقاد قلبی و عمیق و سخت کوشی می باشد که آثار به جا مانده از پیشینیان گویای این مطلب می باشد
    .

    شهرستان نطنز با توجه به موقعیت خاص جغرافیایی دارای سه نوع آب و هوا می باشد.
    کوهستانی، معتدل و گرم و خشک که این خصوصیت شهرستان را از دیگر شهرهای مجاور متمایز نموده است. در منطقه کوهپایه ای شامل دهستانهای کرکس، طرقرود و برزرود به دلیل قرار گرفتن در ذامنه های کوه کرکس دارای آب و هوائی کوهستانی و دلنشین و با دره های سرسبز و باصفا و انواع میوه های سردرختی که گلابی آن شهره آفاق می باشد و به تحفه نطنز معروف است.
    شهر نطنز دارای آب و هوائی معتدل و فرح بخش می باشد که به دلیل وجود باغات متعدد و فضای سبز به باغ شهر معروف است.
    مناطق بادرود و دو دهستان امامزاده و خالدآباد که در حاشیه مرکزی ایران قرار گرفته دارای آب و هوائی گرم و خشک می باشد که انواع صیفی جات شامل خیار، خربزه، هندوانه، طالبی، گرمک و محصولات کشاورزی شامل گندم، جو، حبوبات و پسته می باشد. از مهمترین محصولات درختی منطقه بادرود انار می باشد که به یاقوت سرخ معروف است و
    شهرت جهانی داشته و به تعدادی از کشورهای حوزه خلیج فارس و اروپا صادر می شود.
    وجود امامزادگان واجب التعظیم، محمد و آقا علی عباس (ع) از فرزندان امام موسی کاظم (ع) که همچون گوهری درخشان در قلب کویر می درخشد زیبایی و لطافت خاصی به منطقه کویری بادرود بخشیده است و شهرت کشوری یافته و از اقصی نقاط میهن اسلامی زائرین و گردشگران و ارادتمندان به ائمه اطهار (ع) سراسیمه به زیارت این بزرگواران آمده و از فیض وجود این بزرگواران بهره مند می گردند.
    شهرستان نطنز در سال 1336 شمسی دارای فرمانداری مستقل گردیده و در حال حاضر شهرستان از دو بخش تشکیل گردیده بخش مرکزی شامل شهر نطنز و سه دهستان به نامهای کرکس، طرقرود و برزرود و بخش امامزاده شامل شهرهای بادرود و خالدآباد و دو دهستان به نامهای دهستان امامزاده و خالدآباد.
    جمعیت شهرستان نطنز در سال 1310، 68000 نفر بوده و در حال حاضر بیش از 40000 نفر جمعیت دارد که به دلیل وجود خشکسالی های متعدد چند سال گذشته باعث مهاجرت بی رویه به شهر های بزرگ از جمله تهران شده است. این معضل با دور اندیشی و برنامه ریزی های انجام شده در چند سال اخیر به محوریت فرمانداری و ایجاد دو شهرک صنعتی در جوار شهر نطنز و دو ناحیه صنعتی در منطقه بادرود و یک منطقه صنعتی در طرقرود باعث جذب سرمایه و ایجاد کارگاههای صنعتی بزرگ و کوچک نه تنها روند مهاجرت را کند نموده بلکه مهاجرت متوقف گردیده و بعضا تعدادی از مهاجرین به شهرستان برگشته و مشغول فعالیت گردیده اند.
    از برجسته ترین امتیازات این شهرستان آب و هوای لطیف و پاک آن است که نطنز را به صورت مرواریدی سبز و پناهگاهی در برابر بیابانهای گرم و سوزان کویر درآورده است. این لطافت در اکثر مناطق آن بلاخص در منطقه کوهستانی که با پوششی از سبزه زاران و چشمه سارها و بیشه ها احاطه شده بیشتر به چشم می خورد. کوه کرکس که از جمله کوههای مرکزی ایران است که با ارتفاع 3895 متر در این شهرستان واقع شده است.


    جغرافیا

    آبادیهای(روستاهای)نطنز در پنج بلوک تشکیل یافته که این بلوکات یا همان رودخانه ها همگی تامین حوزه آبریزی خود را از مجموع کوه های کرکس بدست آورده که بشرح ذیل می باشد:

    بـرز رود:

    از روستای معروف ابیانه آغاز و بترتیب طره، برز، کمجان، یارند، هنجن

    چیمه رود:

    شامل روستاهای بیدهند(بیدتند)، فریزهند(فریزند)، تکیه سادات، چیمه، ولوگرد، هنجن

    طرق رود:

    شامل روستاهای کشه، طار، یحیی آباد، طرق، مزده، نیه، ربط سنگ، رحمت آباد، حسن آباد، تاج آباد، ابیازن، میلاجرد، اسپدان، نسران

    باد رود:

    متین آباد، فمی، ده آباد، خالدآباد، آقاعلی عباس، باد، اریسمان، خداوندآباد، قلعه گوشه

    بلوک مرکزی:

    از دو روستای اوره و طامه سرچشمه گرفته و به قصبه مرکزی وارد شده که از آنجا روستاهای پیرامون قصبه مرکزی به دو مسیر منتهی گشته یک مسیر به سمت بادرود شامل روستاهای جاریان،خفر، کندز،دستجرد،جزن،حل آباد و مسیر دیگر که امروزه پیوسته بهمان خیابان اصلی و قدیمی نطنز می باشد شامل روستاهای رهن، وشوشاد، افوشته، ویشته، مزیدآباد، سرشک ریسه میباشد که هرکدام از این محلها دارای ابنیه تاریخی بوده که در
    قسمت جاذبه های تاریخی بدان پرداخته می شود.
    همچنین رودخانه ای در بخش شمالی کوه های کرکس میباشد بنام "لاکژ" که روستای صالح آباد(نی نی) و مزارع لاکژ و عباس آباد و احمد آباد و همچنین کالیجان مشرب از آن می باشند.

    توضیحات:

    بخش غربی کوه های کرکس دارای رودخانه ای بنام سٌه رود میباشد که شامل روستاهای: سٌه، بیدشک، دهلر، کلهرود می بوده که بعلت بٌعد مسافت با مرکز اداری نطنز به شهرستان میمه ضمیمه گردیده.


    آب وهوا

    مناطق نطنز بعلت ساختار اقلیمی دارای چندین نوع وضعیت آب و هوائیست، یعنی شامل معتدل کوهستانی و کوهپایه ای و دشت و کویری می باشد، که در نتیجه روستاهای مشرف به دامنه قله های کرکس دارای آب و هوای خنک و معتدل کوهستانی است. خود مرکز شهرستان نطنز دارای آب وهوای معتدل کوهپایه ایست و روستاهای واقع در بخشهای بادرود دارای آب و هوای خشک و گرم می باشد، بطوری که با کشت باصطلاح زمستانه اولین میوه های نوبرانه به بازار تهران روانه میشود، مانند سیفیجات یعنی میوه های بوته ای، همچنین در قسمتی از این نواحی درخت نخل خرما نیز قابل حصول بوده،حوزه بخش کویری نطنز همین منطقه بادرود می باشد، و اما روستاهای واقع در دامنه قله مرتفع کرکس که به ارتفاع حدوداً 4000 متر میباشد آب و هوای سردی داشته مانند روستای بیتند(بیدهند) و تامه، چرا که در قسمتهای از قله کرکس تا فصل تابستان برف موجود بوده، تامین آب دو روستای یاد شده از برف زمستانی میباشد، سایر روستاهای واقع در قسمتهای کوهستانی کرکس دارای آب وهوای معتدل کوهستانی است، گیاهان طبیعی در این قسمت مانند زیره و حتی زرشک کوهی می باشد. گیاه "گون" که کتیرا حاصله از این گیاه می باشد به فراوانی یافت میگردد، "اسپندانه" یکی از بوته های است که در کوهپایه و دشتها بفراوانی یافت شده، به غیر از بو دادن اسپند در مراسم ، اهالی روستاها از قدیم با آن شمایلی خاص درست کرده که طبق رسوم گذشتگان در اغلب خانه های روستائیان بر سر در و دیوار اتاقها موجود است ،این شمایلها ساخته شده بسته به ذوق و هنروری دارای طرحهای زیبائی بوده. کشتهای اهم گندم، سیقیجات، پنبه، و پرورش میوه های درختی می باشد که از گذشته دیر مردان نطنزی در باغ داری و پرورش گل شهرت می داشتند، گلابی نطنز یکی از تفحه های آن دیار است، ابریشم کشی یا نوغان یکی از کارهای موجود در نطنز میبود که وجود ساختمان قدیمی نوغان نطنز موید این موضوع می باشد، تاسیس ادره نوغان نطنز مربوط به سال 1312 شمسی است.

    مردم و فرهنگ

    نطنز هفتاد روستا دارد. به قول اورانسكی زبان شناس روس، در روستاهای طا، طرق، كشه و چیمه مردم هنوز به زبان راجی (گویشی از فارسی قدیم) حرف می‌‌زنند. مردم نطنز، همیشه در پرورش گل و باغ سازی، مشهور بوده اند. به علت ارتفاع زیاد و نزدیك بودن به كوی، هوای نطنز بسیار تمیز و نفس كشیدنی است. در كوه های اطراف نطنز(کرکس)، قلعه ای هست به نام قلعه وشاق كه پناهگاه اسماعیلیه بوده است. این قلعه بالای صخره قرار گرفته و دسترسی به آن برای افراد معمولی غیر ممکن می بوده که به نقل قولها آمده رفتن به بالای آن بتوسط غٌل و زنجیر بوده.

    زبان:

    زبان مردم نطنز یکی از گویشهای قدیمی زبان پارسی میبوده، که در بخشهایی دیگر استان اصفهان مانند خوانسار و ... بدان تکلم می شود و اگر از سوی بخش کویری نطنز بدان سوی دشت کویر یعنی سمنان برویم باز این زبان با گویش و لهجه ای متشابه رایج میباشد، و چنانچه اگر کتابت صحیح را معیار زبان شناسی قرار داده باشیم گویش شمیرانی و همچنین مازندارانی و...با کمی تغییرات بهمین منوال بوده، ولیکن طریقه تلفظ کلمات از سوی روستائیان تا به امروز موجب گشته که از لحاظ ظاهر و سریع الهجه بودن(مانند مازنی ها)پنداشته شود که گویی فرقی بین این زبانها است، بهمانصورت که اگر سری به روستاهای نطنز بزنیم در بخشهای مختلف آن شاهد خواهیم بود که مردم در تلفظ کلمات و بیان جملات هر کدام بنحوی کش و قوس های خاصی در تلفظ کلمات داده، بطور مثال: کلمه "کوی" که در پارسی قدیم بمعنای منزل و سرای یا خانه میبوده هر کدام از روستاهای نطنز به شیوه ای آنرا تلفظ نموده در ابیانه به آن "کیا" گفته میشود در کشه "کیه" تلفظ میشود و در بیتند(بیدهند)"کی ی" و در کالیجان "کویه"، در چیمه"کی یه" این تفاوت موجب شده تا هرکدام از اهالی روستاهای نطنز در صحبت با زبان ولایتی با یکدیگر به محل و روستای هم پی برده ! .

    مراسم ها:

    پنجشنبه بازار که از اعصار گذشته در قصبه مرکزی نطنز برگذار میگشته، محلی بوده برای دادوستد که این سنت تا به امروز کماکان ادامه داشته ، که میتوان زیبائی خاصی را از حضور روستائیان مشاهده نمود.دیگر مراسم مرسوم در نطنز همان مراسمهای رایج در ایران بوده منتها با یک ویژه گیهای خاص مثلاً بیشتر در گذشتها که مراسم عروسی در روستاها برگزار می گردید با یک شوروحال خاصی بود بطوریکه چند روز طول میکشید مانند مراسم حنابندان،طبقکشی و... ، مراسم مذهبی مانند بلندکردن نخل در روز عاشورا و دور چرخاندن آن میباشد که همچو دیگر نقاط است و از دیگر مراسم رفتن به زیارت امامزادگان و اهل قبور در شبهای "برات" است که به شب نیمه شعبان گفته میشود یعنی در بعدازظهر روز چهاردهم ماه شعبان اهالی بر سر قبور رفتگان خود خیرات و نذورات گذاشته.

    لباس:

    در مورد لباس مردم نطنز باید گفت که امروزه بجز ابیانه(آخرین روستای واقع در رودخانه برزرود)که بخش عمده ای از فرهنگ گذشته خود را هنوز حفظ داشته، دیگر نقاط به صورت معمول بوده، البته بغیر از لباس از دیگر نکات که هنوز در ابیانه حفظ مانده خانه ها با دروپنجره های قدیمی آن است، بطورکلی مردم ابیانه بنا به هر عللی تا امروز در حفظ آنچه که مربوط به فرهنگ گذشته است از دیگر نقاط سرآمد داشته بطوریکه ما در گویش زبانی نیز این اختلاف را شاهدیم تا جایی که گویش فارس قدیم در ابیانه هنوز رایج بوده که به گفتهً بعضی زرتشتیان یزد آن را فهم کرده.

    صنایع دستی:

    یکی از صنایع موجود در مرکز نطنز چینی آن است که هنوز بروش دستی تولید می گردد، همچنین یکی دیگر از مشاغل گذشته نطنز حلاجی یا همان پارچه بافیست، که هنوز بعضی از این دستگاه های قدیمی موجود می باشد. ریسندگی و قالی بافی یکی دیگر از کارهای دستی مناطق نطنز است که دومی یعنی قالی بافی آن هنور در روستاها رایج بوده و تولیدات آن به بازار فرش کاشان گسیل می گردد، شیلونگری یکی از کارهای قدیمی موجود در بازار نطنز بوده. بازار شهر نطنز شامل دو قسمت می باشد که محله قدیمی آن که به پشت بازار معروف است روزگاری بازار قصبه مرکزی نطنز بوده که در آن آهنگری، شیلونگری(قفلسازی)، نجاری و خراطی از کارهای متداول آن عصر بوده، که تا همین اخیراً پیرمردهای بازمانده از آن دوران با غیرت و صلاوت به کار خود ادامه می دادند..

    جاذبه های تاریخی

    اگر تاریخ نطنز را بخواهیم جدا از تحقیقات دیرینه تمدنی بدست آورده شده اخیر (مانند کشف استفاده از ذوب آهن در منطقه اریسمان نطنز) در نظر بگیریم، یعنی فقط از آثار و ابنیه بجای مانده، تاریخ نطنز به دوران قبل از اسلام باز می گردد. نطنز به لحاظ جغرافیایی یعنی هم از نظر دارا بودن آب و هوای خوب و هم از نظر قرار داشتن در مرکز ایران از ازمنه قدیم(ساسانیان) شکارگاه و تفرجگاه شاهان بوده که هم در مرکز حکومتی خود امنیت بیشتری احساس شده هم در مواقع لازم به دیگر نقاط دسترسی داشته، که ویژه گیهای این موقعیت موجب شده که در گذشته نطنز محلی برای عبور و تلاقی کاروانها و دادوستد آنها گردد، وجود چندین کاروانسرا در مرکز امروزی شهر نطنز نشان دهنده این مورد می
    باشد، مانند کاروانسراهای "هال وین(هلال بین)، ملاعباس و علی اکبر که در مرکز شهر واقع هستند و ساختمان آنها مربوط به عهد صفوی می باشد، اهم آثار تاریخی نطنز که امروز کماکان چه مورد استفاده و چه پابرجا باشد به دورانهای سلجوقیان و ایلخانیان و تیموریان و صفویان باز می گردد که برای تاریخ هریک سنگ نبشته ها و کتیبه هایی موجود است. منباب تعریف هزار سال پیش مسجد جامع نطنزساخته شده، یعنی۳۶۲ قمری و 315 سال بعد، مسجد فعلی به مسجد قبلی اضافه شد. مسجد اولیه روی خرابه های آتشكده ساسانی ساخته گردید. خانقاه و بقعه شیخ عبدالصمد از دیگر ابنیه ای می باشند که در کنار مسجد جامع واقع است. همچنین بخشی از آتشکده که مربوط به دوره ساسانی میبوده امروزه در جبهه شمالی خانقاه قرار داشته که ساختمان این آتشکده از چهار طاقی ساسانی و گنبد سنگی تشکیل گردیده که در حال حاضر چهار پایه و دو دهانه طاق آن باقی است. بطور کلی با ورود به نطنز از سمت جاده قدیمی کاشان-نطنز، از همان اولین محله یعنی باغستان و سپس خود قصبه مرکزی نطنز و بعد از آن محله افوشته(افراشته) و بعد محله های مزیدآباد و سرشک هر کدام دارای ابنیه تاریخی اهم از مسجد، آرامگاه، حسینیه، عصارخانه می باشند، دیگر مکانهای قدیمی باغهایی است که به دوران شاه عباسی مربوط بوده مانند باغ تاج آباد در مسیر طرق رود و باغ عباس آباد در مسیر پل هنجن. گنبدباز واقع در کوهی مجاور مرکز شهرستان نطنز می باشد که گویند محل دفن باز شکاری شاه عباس بوده که به فرمان وی ساخته شده، این بنا بشکل یک بنای هشت ضلعی می باشد که گنبدی بروی آن واقع شده، که ما امروز میتوانیم از پائین آنرا بصورت بنایی کوچک با دارای چند روزنه مشاهده نمائیم، این بنا که به گنبد باز مشهور است، موجب گردیده کوهی را که برفرازش این بنا واقع شده به کوه گنبدباز معروف گردد. همچنین قلعه هایی در اقسانقاط نطنز وجود دارد که نشان از وجود دوران نا امنیست یعنی جدا از وجود خانه ها در روستاها قلعه ای در مجاورت روستا وجود داشته که گویا در مواقع ناامنی جهت زندگی به آن وارد شده که بعدها اتاقهای این قلعه ها محلی گردید برای ذخیره آذوقه روستائیان که نمونه ای از این قلعه ها را میتوانید در روستای هنجن در مسیر جاده قدیم کاشان-نطنز مشاهده کرد، البته در دیگر روستاهایی نیز این قلعه ها بتناسب جمعیت آن وجود داشته ولی متاسفانه در گذشته بعلت استفاده از تیرچوبی و سنگ آن این قلعه ها تخریب گشته و فقط اسم یا آثاری از چارچوب دیواره ها و یا سردر آنها باقی مانده مانند قلعه روستای صالح آباد(ننی) در مجاور باغ عباس آباد مسیر "پل هنجن-نطنز". و اما از دیگر قلعه ها "قلعه وشاق" است که بعلت واقع شدن در کوهی صعب العبور دسترسی به آن تا حدی غیر ممکن بوده، خصوصیات این قلعه به مانند قلعه های بابک و الموت بوده، بطوریکه از اسم وشاق میتوان تفسیر کرد این نام در گذشته به اشخاصی که به فقیران و مستمندان کمک می کرده اند اطلاق میگشته که از دیدگاهی دیگر به این عیاران "یاقی" نیز میگفتند به هر ترتیب تاریخ دوران قلعه وشاق مربوط به قبل از صفوی و تیموریان بوده یعنی شاید مربوط به دوران ناامنی مغولان یا دوران علویگری ایرانیان در عهد خلافای عباسیان.

    بخش های ویژه

    ابیانه

    بادرود

    طرقرود

    چیمه رود

    مشاهیر نطنز

    بدیع الزمان نطنزی معروف به ادیب نطنزی متوفی497ه ق صاحب المرقات، دستوراللغةدر معانی لغت عربی به فارسی
    نورالدین عبدالصمدبن علی نطنزی وفات سال699 ه ق از عرفا که خانقاه وی کنار مسجد جامع نطنز است
    شیخ عزالدین محمود بن علی نطنزی متوفی سال 735 ه ق صاحب مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه
    معین الدین نطنزی مورخ دوره تیموری صاحب منتخب التواریخ معینی در تاریخ ملوک
    شبانکاره و زندگی اسکندرمیرزا
    سیدحسن بن حسین الحسینی نطنزی(سید واقف) متوفی به سال 859 هجری قمری از عرفای قرن نهم
    محمود بن هدایت ا..افوشته نطنزی متولدسال 938 ه ق مورخ دوره صفوی صاحب نقارت الآثار فی ذکر الاخبار
    میرزا سلمان حسابی نطنزی مستوفی دوران صفوی صاحب اوصاف البلاد در توصیف عجایب و غرایب
    ملا اوجی نطنزی ازشعرای عهد صفوی درقرن11 که نسخه هایی از دیوان شعر او در موزه
    کتابخانه بریتانیا می باشد.
    میرزا زین نطنزی از اهالی ابیانه، شاعر دوره صفوی که آثاری از وی بجای مانده
    ملا محمد تقی مجلسی(مجلسی اول)متوفی سال 1070 ه ق از روحانیون بنام که فرزند مقصودعلی نطنزی می باشد.
    محمود بن صدر الدین نطنزی از منبت کاران برجسته و زبردست
    محمد بن احمد نطنزی محدث و صاحب کتاب خصائص الائمه
    حسین نطنزی متوفی 1270 هجری قمری صاحب کتاب نورالانوار

    www.isfahanportal.ir منبع

  • نظرات() 
  • شهر نایین

    پنجشنبه 27 خرداد 1389

    تاریخ بنای اولیه شهرنایین به دوران قبل ازاسلام بازمی گردد. صحت این مدعا راعلاوه برنوشته های مورخین و جغرافیا نویسان قدیم، گویش محلی خاص مردم نایین تقویت می كند. این گویش هنوز نیز متداول و مرسوم است. مولف كتاب((مسالك و ممالك)) فارس را ایالت قدیمی ایران و محل تشكیلات دولت هخامنشی ذكر می كند كه دوره ساسانیان و پس از اسلام به پنج ولایت یا استان تقسیم می شده است. كه هر قسمت (كوره) نامیده می شد در دوره های ساسانی و پس ازاستقرار اسلام، شهرنایین جزء یكی از این كوره ها به شمار می آ مد. بیشتر پژوهشگرانی كه درباره نایین بررسی و تحقیق كرده اند به آبادی و آبادانی آن در ادوار قبل از اسلام اشاره كرده اند. اما در مقدمه كتاب(تذكره سخنروان نائین) شهر نایین شهركی كاروان انداز معرفی شده كه قافله ها برای استراحت و فراهم ساختن زاد سفر در آن بار می انداخته اند. ساربانان نیز شتران خود را در نایین(هنارگیری)می كرده اند. به هرحال، با مراجعه به منابع مختلف می بینیم نایین درقبل ازاسلام مركز اداری و خدماتی بخشی ازناحیه یزد بود.
    بااستقرار اسلام، در بیشتر شهر های ایران و ورود این آیین به نایین، شهر نایین موقعیت خود را همچون گذشته حفظ كرد. یكی از نو یسندگانی كه درقرن چهارم هجری كتاب خود راتألیف كرده است نائین را شهری آباد و پرجمعیت ذكر می كند.

    در قرن پنجم هجری، شهر نایین مانند دیگر شهرهای نز دیك به اصفهان مورد توجه قرار گرفت. در نیمه اول این قرن ناصر خسرو، درسفر مشهورش از نائین عبور كرد و به این شهر اشاره نمود او در سفرنامه اش درباره اوضاع اجتماعی نایین مطلب تازه ای ارائه نكرده است. به همانگونه كه یاقوت حموی نیز تنهابه نقل قولی از اصطخرای اكتفا كرده است.
    در دوران مغول، با روی كارآمدن ایلخانان و حكومت غازان و سلطان((محمد اولجایتو)) كه پس از تشرف به دین اسلا م به لقب ((خدا بنده)) ملقب شد در نایین نیز تحولاتی به وقوع پیوست. دردوران حكومت این دو ایلخان كه با وزارت خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی مقارن است اصلاحات اساسی در اكثر شهرهای ایران به وجود آمد. در این دوران آثار مهم و با ارزشی مانند مسجد بابا عبدالله ،عمارت امامزاده سلطان سیدعلی و مناره مسجدجامع در نایین ساخته شد.
    در نیمه اول قرن هشتم هجری، ملك اشرف پس از شكست از شیخ ابو اسحاق اینجو در
    شیراز و فراربه یزد، بیشتر آبادی ها و شهرها ی یزد را خراب كرد و به نایین رسید.
    درجنگی كه در سال 744 هجری در نایین بین او و امیر مبارزالدین از امرای آل مظفر به وقوع پیو ست ملك اشرف شكست خو رد .این جنگ باعث خرابی نایین شد و خلقی عظیم كشته شدند.
    در اواخر قرن هشتم هجری، در روزگاری كه امیر تیمور خود را برای حمله به شهرهای مركزی ایران آماده می كرد باردیگر نایین گرفتار درگیری شاه منصور و شاه یحیی مظفری شد، تو ضیح اینكه در سال793 بین این دو برادرجنگی درگرفت كه بیشتر رو ستاها و قصبات بین اصفهان و یزد و كرمان تخریب شدند. نایین نیز آسیب فراوان دید.
    در قرن نهم نیز جنگ و كشتارهائی بین خاندان های آق قو یوفلو و قراقریونلو بوقو ع پیوست. نایین بر سر راه شهرهای مهم، مورد نزاع واقع شده بود بنا براین در این درگیری نیز از آسیب و تخریب ها در امان نماند. اما در همین سالها، دولتشاه سمرقندی در تذكره ای كه به نام
    خود او ست و درسال892 هجری تالیف كرده ((نایین را قصبه ای خوش آب و هوا معرفی می كند كه بعضی محصولات آن بی نظیر است)).
    دراوائل قرن دهم، بار دیگر جنگی عظیم بین سران اق قویونلو به وقو ع پیوست. محل این نبرد نیز حوالی نایین بود. به نوشته كتاب احسن التواریخ این جنگ باعث شد تا محمد میرزا آق قویونلو بر فارس استیلا یابد. در دوران حكو مت تركمانان اق قویونلو ونیزیان از نایین عبور
    كردند اما گزارش سفر آنها نكته مهمی از اوضاع نایین رابه دست نمی دهد. بطور كلی از حمله مغول تا ظهور دو لت صفوی، فرامانروایان مختلفی از ترك و تاتار و تركمن و سایر نژادها و ملیت ها، در نقاط مختلف ایران به قدرت رسیدند. به طوری كه هر قسمت از كشور ما در دست خانواده یا طایفه ای بود.
    در دوران حكمرانی ایلخانان نایین از اصلاحات و تحولی كه در بسیاری از شهرهای ایران آغاز شده بود بی بهر ه نما ند. رونق اقتصادی دوره مغول نایین را كه در كنار شاهراه خلیج فارس و
    ری و سلطانیه قرار گرفته بود به صورت شهری پر جمعیت و آباد دراورد. در این زمان، و بخصوص در عصر حكومت غازان و سلطان محمد اولجایتو و وزارت خواجه رشیدالد ین فضل الله در نایین آثار با ارزشی ساخته شد. برخی از این آثار در عداد بناها ی كم نظیر به شمار می رو ند و نمایانگر پیشرفت معماری اسلامی ایرانی آن عصر می باشند. این رونق و پیشرفت نسبی علاوه بر آن كه باعث احداث مساجد و بناهای متعددی گردید اقوام و خانواده های مختلفی را نیز از دیگر شهرهای ایران به نایین سرازیر كرد. از جمله این اقوام، عده ای از امیرزادگان و امراء مغو ل بودند كه به همراه خانواده ها و اقوام و ملازمین خود به نایین آمدند و دراین شهر و روستاها و قصبات اطراف آن ساكن شدند.

    آثار تاریخی نائین

    بافت قدیم نائین از 7 محله تشكیل شده است. این محلات كه هر یك حسینیه هایی دارد عبارتند از: محله چهل دختران، پنجاهه، نو گاباد و یا نو آباد، باب المسجد یا در مسجد، سرای نو، كوی سنگ یا گودالو و محله كلوان. این بافت به سبب تاثیر پذیری از عوامل گوناگونی مانند محیط طبیعی، آب و هوا، نیازهای شهر، لزوم امنیت شهر در برابر تهاجم بیگانگان طراحی شده و به طور كلی دارای كل ارگانیك بسته و معماری درونگر است. آنچه در بادی امر یك مسافر كنجكاو در نائین با آن رو به رومی شود این مساله است كه عموم فضای معماری و آثار تاریخی كه در طول قرن اسلامی ساخته شده اند در تركیبی متراكم در كنار یكدیگر و متصل به هم استقرار یافته اند. به عبارت دیگر طراحی شهر به گونه ای بوده است كه فضای مسكونی بدون آن كه از نظر كاربردی دچار اشكال شوند در كنار عناصر شهری مانند مسجد جامع و دارا لحكومه و بازار و حسینیه و مدرسه و حمام مستقر شده اند …
    امروز نایین به دو قسمت نایین جدید و قدیم تقسیم می شود. اكثر مردم خانه های قدیمی را خراب كرده و به قسمت نوساز شهر نقل مكان كرده اند اما آثار تاریخی موجود در محلات شهر گویای قدمت آن است مهمترین این آثار عبارتند از:


    نارنج قلعه

    آثار باقیمانده بنایی كه به نارنج قلعه (نارین قلعه) معروف است حكایت از قدمت و دیرینگی آن دارد. سبك بنا و نوع مصالح به كار رفته آن را به قبل از اسلام مربوط می كند ارتفاع قلعه از سطح زمین 25 ذرع است. درباره كاركرد این قعله اطلاع صحیحی در دست نیست. اما بعید نیست كه این فضا همواره با فضاهای مجاور آن حاكم نشین و مركز اداری نظامی شهر بود باشد. مدارك و منافع متعدد به شهر هائی اشاره می كنند كه قلعه های مانند نارنج قلعه داشته اند. اصطخری در كتاب خود از وجود پنج هزار قلعه در شهرها و كوه های پارس خبر داده است. اصطخری به آتشكده ای نیز اشاره می كند كه بر بالای این قلعه قرار داشته است با توجه به این مطلب احتمال این كه این قلعه در قبل از اسلام محل نگاهداری اتش بوده است بسیار است. در دوره صفویه نیز شهرهای متعددی وجود داشته اند كه در آن قلعه های موسوم به نارنج قلعه بوده است. این قلاع جنبه نظامی داشته اند. بنا براین با توجه به این نكته و بادر نظر گرفتن خندقی كه پیرامون این قلعه بوده است می توان (نارنج قلعه) نایین را هم یكی از قلاع نظامی به حساب آورد.


    مسجد جمعه


    مسجد جمعه یا مسجد جامع یا مسجد علویان نائین مشهورترین اثر تاریخی شهر است كه در محله باب المسجد واقع شده است آنچه دربادی امر توجه بیننده را به خود جلب می كند شباهت كلی و مشخص مسجد با مساجد تاریخانه دامغان و مسجد جامع تبریز فارس است. تزئینات مسجد با طرحهای مختلف یادآور سنتهای گذشته ایرانیان است. گچ بر یهای بسیار زیبا و جالب مسجد این اثر را در عداد یكی از نفیس ترین مساجد ایران قرار می دهد.
    باتوجه به خصوصیات معماری مسجد و نظر برخی از محققان به نظر می رسد كه مسجد جامع نائین در اواخر قرن سوم یادر قرن چهارم هجری ساخته شده است. طاق نماهای بسیار زیبایی مسجد با سقف هلالی آن بیانگر هنر معماران و استاد كاران مسلمان ایرانی است. بر روی دیوار و طاق جرزها ونقوش متنوع و اشكال هندسی ساده توام با شاخ وبرگ گچ بری شده بچشم می خورد. از خصوصیات این گچ بری گودی و عمق آن است همین امتیاز در هنر گچ بری موجب شده تا پژوهشگران و معماران این بنا را در زمره مساجد اولیه به حساب آورند. از دگر نفایس این مسجد منبر و در چوبی آن است. این در و منبر كه شاهكار مسلم منبت كاری هستند بیانگر ذوق و خلاقیت هنرمنان ایرانی در قرن گذشته می باشند بر روی منبر كتیبه ای بخط نسخ بسیار زیبا با تاریخ 711 هجری مشاهده می شود. در زمینه این كتیبه نقش شاخ و برگ كنده كاری شده است این كتیبه بیانگر این نكته است كه منبر در قرن هشتم هجری به مجموعه بنا اضافه شده است. علاوه برآن این كتیبه نام (جلال الدین ملك التجار)واقف منبر نوشته شده است. مسجد جامع علویان نائین پس از احداث چند بار تعمیر و مرمت شده است از جمله در سال 874 هجری قمری مرمتی صورت گرفته كه بر كتیبه ای درقاب چوبی در مسجد نوشته شده است.


    مسجد بابا عبدالله

    این اثر نفیس و باشكوه درمحله سرای نو در نزدیكی بازار واقع شده است. مسجد باباعبدالله دراواخر قرن هفتم واوائل قرن هشتم هجری ساخته شده است. به نوشته تاریخ نائین میرجلال الدین احمد خطیب مشهور نائین در عصر مغول نمازجمعه را در مسجد جامع نائین اقامه می كرده اما برای نماز جماعت در مسجد بابا عبدالله حضور می یافته است. مسجد در سال700 هجری كه مقارن با سلطنت غازان مغول است ساخته شده است مسجد بابا عبدالله دارای یك گنبد خانه مرتفع وعظیم است كه در انتهای جبهه قبله قرار گرفته است. دراین گنبد خانه تعدادی مقبره وجود دارد كه گویا متعلق به دوره ایلخانان است مسجد بابا عبدالله در تیر ماه 1313شمسی به شماره 204 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.


    امامزاده سلطان سید علی

    بنای امامزاده سلطان سیدعلی متعلق به اواخر قرن هفتم و اوائل قرن هشتم هجری است. بانی این بنای زیبا و با شكوه میرجلال الدین احمد بوده است كه در جلو در شرقی حرم امامزاده مدفون است. این ساختمان مزارامامزاده سلطان سید علی فرزند امام موسی كاظم(ع) است. مؤلف تاریخ نائین به نقل ازسالك این امامزاده را صاحب كرامت ذكر كرده است و وی را سیدی بزرگوار نامیده است میرجلال الدین بانی این بقعه و بارگاه نیز از بزرگان نائین بوده كه قنانی به نام جلاالدین در نزدیكی نائین احداث كرده ونیمی ازآن را وقف براین
    ساختمان نموده است. حرم امامزاده فضای وسیعی است كه گنبدی بزرگ و زیبا و با كاشیهای فیروزه ای رنگ بر بالای آن خودنمایی می كند
    در كنار این حرم بزرگانی همچون سید قوام الدین، بدرالدین و سیف الدین مدفون هستند بررواق حرم مطهر امامزاده اشعاری بخط نستعلیق نوشته شده كه سراینده آنها شخصی به نام میرزاعلی تلگرافچی است. درمغرب حرم مدرسه دو طبقه ای ساخته شده كه به طلاب علوم دینی اختصاص دارد. مردم نائین به این امامزاده اعتقادی كامل دارند و تا چند سال پیش اموات خود در صحن آن دفن می كرده اند علاوه بر آن ازسا لهای پیش درایام عزاداری، دسته های سینه زنی در محل امامزاده حاضر شده و به سوگواری می پرداختند.مؤلف كتاب ((طرائق الحقائق)) نیز ازاین امامزاده با احترام یاد كرده واین بیت را امامزاده ذكرمی كند.

    این گنبد و رواق كه از عرش برتر است                خود بارگاه زاده موسی بن جعفراست

    در نائین امامزادگان دیگری نیز وجود دارند كه عبارتند از:
    امامزاده ابومحمد، امامزاده جنید، امامزاده عبدالله، امامزاده ابراهیم، امامزاده پیرمردان، امامزاده فاطمه نساء.



    مسجد محمدیه

    در شمال شهرستان نائین محمدیه واقع است كه درحال حاضر جزء شهر شده است. مسجد محمدیه دراواخر قرن چهارم و اوائل قرن پنجم ساخته شده است. طاقهای دو طرف شبستان بزرگ مسجد و محراب آن شباهت كامل و غیرقابل انكاری با مسجد جامع نائین دارد منبر مسجد دارای الواحی است كه دارای نقش و نگار هستند. این منبر كه از چوب سخت ساخته شده بسیار نفیس می باشد. اگر چه منبر فاقد كتیبه است اما نقوشی كه
    بر تخته های منبر نقش شده آن را به دوره ای مربوط می كند كه نمونه های كمی ازآن برجای مانده است آندره گدار طاقهای ناودانی شكلی كه دردو طرف شبستان گنبدی جلوه محراب به موازات قبله زده شده اند و شباهت این شیوه با مسجد نائین را دلایل قدیمی بودن مسجد محمدیه می داند. همچنین این نویسنده عقیده دارد الواحی كه در منبر بكار رفته اند متعلق به منبر دیگری بوده كه در این امر منبر تعبیه شده اند. مسجد محمدیه به شماره 355 در فهرست بناهای تاریخی به ثبت رسیده است.


    مسجد شیخ مغربی

    از دیگر مساجد نائین مسجد شیخ مغربی است. پژوهشگرانی كه در مورد نائین بررسی های انجام داده اند به نام این مسجد اشاره كرده اند اما ازتاریخ دقیق قدمت آن مطلب مهمی ننوشته اند. این مسجد در بازار نائین واقع شده است. مسعود كیهان این مسجد را (شیخ محمد ربیع) نوشته كه البته اشتباه است. بانی مسجد شیخ مغربی ازعرفا و زهاد نایین بوده كه به نوشته كتاب سیمای نائین در گنبد خانه مسجد مدفون است به نوشته این كتاب بر سر در بقعه شیخ مغربی این بیت دیده می شود.

    كه شیخ مغربی از عارفین است               مقام و مدفنش نائین زمین است

    از جمله كسانی كه در عمران و آبادی این مسجد خدماتی انجام داده اند فردی به نام سید حسن بوده كه از فضلای مشهور نایین به شمار می رفته است.


    مسجد خواجه خصر

    این مسجد كه درنائین به(مسجد خواجه) هم معروف است در محله نو گاباد و در انتهای بازار نائین قرار گرفته است به نحوی كه ورودی آن كاملا در جلو راستای بازار واقع شده است. درب ورودی مسجد كه از نفاست و زیبایی بسیاری برخوردار است بیانگر قدمت مسجد است. شبستان و مهتابی شمالی مسجد از قسمتهای قابل توجه بنا به شمار می روند.

    بازار نائین

    بازار شهر نائین به صورت خطی مستقیم از دروازه چهل دختران شروع می شود و به مسجد خواجه ختم می شود طول این بازار در حدود340 متر است. آنچه در بادی امر، در بازار نائین جلب توجه می كند نوع معماری آن است. به طوری كه همه مراكز محلات (حسینیه ها) با كوچه های فرعی و اصلی به آن مربوط می شوند. در امتداد راسته بازار دو چار سو وجود دارند كه محل تقاطع بازار با دو معبر هستند. بازار نائین تا چند سال پیش دائر بود و در آن فعالیتهای بازرگانی انجام می شود اما درحال حاضر به علت انتقال مغازه ها به
    خیابان تقریبا حالت نیمه متروك درآمده است بازار نائین دكان های با طرح های متفاوت دارد و این خود بیانگر این نكته است كه این عنصر شهر در طول زمان شكل گرفته است راسته بازار مسقف است كه قسمتی از سقف آن چند سال قبل فرو ریخت. اخیراً سازمانهای مسؤل قسمتهای بازار را مرمت كرده اند به طور كلی بازار نائین یكی از آثار زیبا و قابل توجه شهر نائین بشمار می رود، زیرا چند اثر مهم شهر مانند مسجد شیخ مغربی و مسجد خواجه و حسینیه چهل دختران درآن واقع شده اند.

    مصلی

    از دیگر آثار جالب و قابل توجه نائین ساختمان مصلا است كه تا چند سال پیش باغ وسیع و مشجر آن تفرجگاه مردم درایام تعطیل بوده است و بقعه داخل آن نیز زیارتگاه نائینی ها بشمار می رفت گنبد زیبای مصلی رو به روی گنبد امامزاده سلطان سید علی واقع شده و خیابانی این دو محل بهم ارتباط می دهد. عمارت مصلی مدفن سید نور بخشی بزرگ سلسله نور بخشیه است مزار این عارف مشهور روبروی درب ورودی باغ مصلی قرار گرفته و سنگ مرمری با تاریخ 953 هجری بر مزار او نصب شده است. در وسط باغ مصلی مقبرهای به صورت هشت گوش با اتاقهای قرینه و به صورت چهار ایوانه واقع شده كه گنبد بسیار
    زیبایی از كاشی به رنگ آبی بر روی آن خودنمائی می كند. در زیر این گنبد آرامگاه حاج عبد الوهاب نائینی فرزند حاج عبد القیوم واقع شده كه در سال 1212هجری در این محل درگذشته است. مزار دیگری متعلق به مرحوم حاج محمد حسن آذربایجانی است كه درسال1250 هجری در گذشته و دراین محل به خاك سپرده شده است در مورد چگونگی احداث این بنا نیز برخی از منابع نوشته اند در سفری كه محمد میرزای قاجار به عنوان فرزند ولیهد از كرمان به تهران میرفت در این محل میهمان مرحوم حاج محمد حسن شد و وی سلطنت اورا پیش بینی كرد چون گفته های او مقرون به حقیقت می شود محمد شاه برای سپاس از او دستور می دهد این بقعه را بر مزاراو بسازند. مساحت باغ مصلی 18 جریب است و دور تا دور آن به صورت غلام گردش می باشد درضلع غربی مصلی آب انبار بزرگی كه در نوع خود بسیار جالب توجه است. از دیگر زیبایی های این عمارت وجود دو بادگیر است كه در تابستانها باعث سردی و گوارائی آب این اب انبار می شود. ورودی مصلی وعمارت مصلی بصورت دو طبقه است. عمارت مصلی نائین در آبانماه 1365 به شماره 1719 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

    آب انبارهای نائین

    از دیگر آثار موجود درنائین آب انبارهای آن هستند. آب انبارهای نائین از لحاظ عناصر و اجزاء ساختمان شباهت تام و تمامی با هم دارند این آب انبارها به خاطر شرایط اقلیمی و كویری نائین ساخته می شدند زیرا آب بیشتر قناتهای شور و غیر قابل استفاده بود. بنابراین آب انبارها شامل یك منبع یا مخزن آب ساخته می شد كه بربالای آن سقفی گنبدی شكل بنا می كردند كه دو بادگیر آب را خنك نگاه می داشتند. راه پله و محل برداشت آب ازدیگر قسمتهای آب انبارهای نائین است. هر محله در نائین دارای یك آب انبار بوده كه هنوز نیز پابر جا هستند و برخی از آنها تا چند سال پیش مورد استفاده قرار می گرفتند از معروفترین آب انبارهای نائین آب انبار معصوم خانی است كه در محله چهل دختران واقع است.

    حسینیه های نائین

    همانطور كه اشاره شد نائین دارای هفت محله است كه هر محله یك حسینیه دارد. این حسینیه ها هر كدام مظهر وجود یك محله است و بیانگر همبستگی اهالی با محله شان این حسینیه ها شامل یك مكان مسقف و سر پوشیده برای فصول سرد ویك فضائی باز برای سایر ایام و فصول است. اگر چه اكثر مردم از قسمت قدیم شهر به بخش نوساز نائین نقل
    مكان كرده اند و عملا محلات قدیمی خلوت شده اند اما هنوزنیز حسینیه ها در ایام عزاداری رونق گذشته را دارند و اهالی هر محله در حسینیه هاشان به سوگواری مشغول می شوند. حسینیه ها معمولا شبیه به یكدیگر ساخته شده و دارای یك صفه بزرگ (شاه نشین) و صفه های كوچكتر هستند كه دورتا دورحسینیه را فرا گرفته اند بر دیوارحسینیه ها اشعار زیبا به خط نستعلیق همراه با نقاشی های گل و بوته به چشم می خورد. صفه ها عموما دو طبقه هستند و طبقات بالا كه مردم نائین آن ها را (غرفه) می گویند به عزادار بانوان اختصاص دارد. گنبد حسینیه های مسقف بیشتر برمربع منظمی قرار دارد كه درقسمت كاسه گنبد 8 ضلعی و در بال به 16ضلعی تقسیم می شود مصالح حسینیه ها نیز عموما آجر هستند. حسینیه ها محلات 7 گانه نائین تماماً قدمتی در حدود 70الی 100 سال دارند تنها حسینه ای كه گنبد آن نوسازی شده است حسینیه سرای نو می باشد. در نائین حسینیه ها را میدان نیز می گویند حسینیه ها در قدیم علاوه بر آن كه مركز تجمع برای عزاداری بودند محلی نیز برای تصمیم گیریهاوتبادل نظر نیز به حساب می آمدند. بافت قدیمی نائین به گونه ای طراحی شده كه حسینیه هر محله به راحتی با سایر عناصر مانند سقاخانه ها و بازار و مساجد و حمام ها و گورستان عمومی شهر ارتباط برقراركنند
    .


    خانه پیرنیا(موزه كویر)

    خانه پیرنیا یكی از یادگارهای ارزشمند معماری دوران صفویه و نمونه شاخصی از مساكن سنتی نائین است. فضاهای اصیل مساكن سنتی موجود در خانه از قبیل هشتی - دالان - شاه نشین - غلام گردش و... بیانگر سكونت مردمی است كه از قدیم اهل فضل و هنر بوده اند. این ساختمان در حال حاضر محل موزه مردم شناسی كویر و اداره میراث فرهنگی نائین است.

     منبع : www.isfahanportal.ir


     

  • نظرات() 
  • پنجشنبه 27 خرداد 1389

    سابقه تاریخی نشان می دهد که سکونت گاههای منطقه در کنار حاشیه زاینده رود و حوالی رودخانه شور طی سالیان متمادی شکل گرفته اند. و اغلب این آبادیها جزو قدیمی ترین آبادیهای سنتی ایران محسوب می شود. در کتاب جغرافیائی اصفهان که در سال 1294 و حدود 126 سال قبل تالیف شده. در مورد توزیع آب اشاره نموده برداشت آب از زاینده رود اولش آخر بلوک اید غمیش لنجان است. لنجان 69 مادی دارد و قرایه شریک آن 181 قریه است و به قریه های اشترجان، دارجان، هرتامه، دیزی، وینی، بداغاباد، حسن آباد، مبارکه، درچه، کلماران، فیروز آباد، کوهیچه، ملک آباد و کلمکاران اشاره شده است که لااقل پیشه سکونت حدود 1300 سال را دارند.

    برخی از سکونت گاههای منطقه قلعه ای شکل بوده و با بررسیهای انجام شده سابقه آن مربوط به دوره صفویه است. از برخی سنگ نوشتههای قبور و امامزادههای بر می آید که حتی سابقه شکل گیری آنهابه قرن دوم و سوم هجری هم باز می گردد. کتبیه تختگاه در دره شاه مربوط به آبادی بارچان حاکی از آنست که شاهان صفوی از منطقه برای شکار و اقامت استفاده می نموده و آبادی نهجیر ( دارای قلعه تاریخی ثبت شده ) قلعه میرزا زمان و حسن آباد قلعه بزی از جمله روستاهائی هستند که با توجه بیه کاربرد مصالح سنگی ساخت دیوارهای سنگی و تا اندازه ای خشکه چینی، طاق قوسی های بزرگ و کوچک در آنها طاق قوسی های بزرگ و کوچک در آنها تعلق آنها به دوره صفویه را تأیید می نماید. بررسیها نشان می دهد که عوامل متعددی در پیدایش، شکل گیری و تکوین سکونتگاههای منطقه دخالت داشته اند از جمله:

     عوامل طبیعی و ویژگیهای جغرافیائی شامل:

     آب و مظاهر آب و هوا ( باد، باران، درجه حرارت ) به شرایط اقلیمی و محیط زیست شکل داده و زمین هموار و مسطح مجتمع های روستائی را به وجود آورده است. خاک مناسب، شرایط ویژه را برای استقرار جمعیت و فعالیت در محل های مناسب فراهم کرده و اراضی قابل کشت، نحوه تملک و امتیازات وابسته به مقدار زمین تحت تملک تأثیر بسزائی در شکل گیری سکونتها دارد.

     ترکیب خاک:

    ترکیب خاک در برخی از امکانها، با توجه به منابعی که به شکل معدن در زیرخاک وجود دارد موجب شکل گیری بعضی از سکونتگاهها شده است از جمله مانند حوض ماهی، ده سرخ و...

     عوامل اجتماعی و فرهنگی:

    عوامل جمعیتی تحت تاثیر موالید موجب افزایش تعداد خانه ها و حجیم شدن محل های سکونت شده و تا اندازه ای هم گروه های خویشاوندی شامل خانواده های گسترده و گروهی زمینه ایجاد مکان هائی را فراهم کرده است.

     وضع کشاورزی:

    با توجه به اینکه در زمینه استقرار محل سکونت، نظام کشاورزی اهمیت زیادی دارد لذا مراحل مختلف رشد کشاورزی در الگوی استقرار جمعیت در مکان های منطقه است.

    مجتمع صنعتی هفتم تیر، منطقه مسکونی و صنعتی مبارکه، مرکز مالک اشتر، مجموعه های مسکونی پلی اکریل و کارخانه قند، مجتمع مسکونی محمدیه و بالاخره شهرک علامه مجلسی از جمله نقاط مسکونی ایجاد شده جدید شهرستان هستند.

    www.isfahanportal.ir  منبع

  • نظرات() 
  • پنجشنبه 27 خرداد 1389

    شهرستان لنجان یکی از شهرستانهای استان اصفهان ایران می‌باشد که در غرب اصفهان واقع شده‌است. زرین‌شهر مرکز این شهرستان است. 

    تقسیمات کشوری

    شهرها: زرین شهر، سده لنجان، چم گردان، چرمهین، ورنامخواست و باغ بهادران، فولادشهر و شهر زاینده‌رود.
    بخشها: بخش باغ بهادران و بخش مرکزی.
    دهستانها: دهستان چم رود، دهستان زیركوه، دهستان چم كوه، دهستان اشیان و دهستان خرم رود.

    آموزش عالی

    این شهرستان دارای سه دانشگاه می‌باشد. دانشگاه آزاد سده لنجان، دانشگاه پیام نور زرین شهر و دانشگاه جامع علمی کاربردی زرین شهر. 

    صنایع

    کارخانه ذوب آهن از بزرگ‌ترین صنایع این شهرستان است. کارخانه صنایع دفاع، مجتمع فولاد مبارکه، کارخانه نوید منگنز، کارخانه سیمان سپاهان و زرین خودرو از جمله صنایع این منطقه‌اند
    .

    www.isfahanportal.ir  منبع

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 26 خرداد 1389

    گُلپایـِگان شهری در استان اصفهان ایران است. شهر گلپایگان مرکز بخش مرکزی شهرستان گلپایگان است. گلپایگان، یكی از شهرستانهای استان اصفهان می باشد كه از شمال به شهرستان محلات و خمین، از جنوب به شهرستان خوانسار، از شرق به میمه و از غرب به شهرستان الیگودرز محدود می باشد.

    بر اساس آنچه كه از متون تاریخی مانند نزهت القلوب نوشته حمد ا... مستوفی بر می آید: گلپایگان 5225 سال بعد از هبوط آدم توسط همای چهر آزاد، دختر بهمن كیانی (بهمن دراز دست) پوراسفندیار رویین تن، كه به تخت پادشاهی جلوس كرده بود ساخته شد و از ابتدا این شهر را به نام خود چهرآزادگان و یا گلبادگان نامید.(حمدالله مستوفی، 1366، ص75) بر اساس شواهد باستان شناسی و بررسی ها انجام گرفته بر روی سنگ نبشته های تاریخی، سابقه سكونت انسان اولیه در دشت گلپایگان به حدود هفت هزار سال قبل می رسد ولی شروع مدنیت را می بایست هم زمان با اواسط حكومت سلسله هخامنشی دانست كه كاربری این شهر به عنوان یك پادگان بزرگ تغییر یافت و حتی گروهی را اعتقاد بر این است نام اولیه این شهر گردپاذگان بوده است.(برهان قاطع،1361، ذیل گلپایگان)، گروهی دیگر نام اصلی آن راگَرپادگان به معنی کوهپایه می‌دانند. «گَر» در زبان پارسی میانه به معنای کوه است. (گریوه و گریبان هم از همین ریشه هستند).

    به هرحال پس از حمله اعراب مسلمان گروهی از آنان در اطراف این شهر ساكن شده و نام آن را معرب گردانیده ،جرفادقان نامیدند. در دوران بعد از اسلام علی الخصوص در دوران عباسیان گلپایگان از مناطق معتبر و آباد كشور بوده است، ولی اوج شكوفایی و آبادانی آن در زمان حكومت سلجوقیان به خصوص محمد بن ملكشاه سلجوقی بوده كه آثار و ابنیه زیادی از جمله مناره و بازار و مسجد جامع را از خود باقی گذاشته است.

    از آن پس به دنبال آشوب های اسماعیلیه و فتنه مغول و یورشهای تیمور این شهر از اعتبار و رونق ساقط گشت و تنها در زمان اوزون حسن بود كه مجددا نامی از آن بر سر راه تجاری همدان به اصفهان به میان می آید. آخرین دوران طلایی آن كه آثار و ابنیه تاریخی موجود، مبین رونق شهردر آنزمان می باشد، مقارن با دوران حكومت شاه عباس كبیر و امارت امامقلیخان سردار بزرگ صفوی در گلپایگان می باشد.

    با شروع فتنه افغان گلپایگان كه مقر فرماندهی علیمردان خان بختیاری و محل تجمع نیروهای كمكی به اصفهان بود به شدت از طرف محمود افغان مورد انتقام جویی واقع گشت و نه تنها اكثر اهالی آن از دم تیغ گذشتند بلكه اغلب آثار و ابنیه و تاسیسات كشاورزی و قنوات آن هم تخریب گشت و دیگر هرگز این شهر به اعتباری كه در گذشته داشت، دست نیافت. شهری كه بنا به گفته ظل السلطان زمانی از حدود 200 الی 300 هزار نفر جمعیت برخوردار بود، هرچند كه به این اظهار نظر باید با دیده تردید نگریست، در زمان حكمرانی ظل السلطان به زحمت حدود 15 هزار نفر جمعیت ساكن را در خود جای داده بود و نمای شهر به ویرانهای بزرگ می ماند. (اشراقی، 1383، ص157 به نقل از تاریخ مسعودی نوشته ظلالسلطان)

    گلپایگان از طرف شمال به محلات و كمره (خمین) و از طرف مغرب به كوه های بختیاری و الیگودرز و از طرف جنوب به خوانسار و كوههای بختیاری و از طرف مشرق به كوه شیخ احمد و كوه صالح محدود است. ارتفاع آن از سطح دریا 1818 متر است. (مبنای ارتفاع سطح متوسط آب خلیج فارس در منطقه فاو كه مبنای مسطحات اروپائی می باشد.) گلپایگان از مناطق نیمه صحرایی است و به علت نزدیكی به كویر مركزی بارندگی آن كم و دارای زمستان های گرم می باشد و هوایش متغیر است. دشت گلپایگان، وسیع و آب آن از رودخانه و قنات و چشمه و منابع آب های زیرزمینی تامین می گردد.

    بنای مناره آجری سلجوقی در زمره بلندترین مناره های قرن پنجم هجری قمری كه دارای دو در است و در درون آن پلكانی تعبیه شده است. قسمت های پایین و بالای مناره مرمت گردیده و دارای كتیبه آجری است كه این كتیبه به خط كوفی نوشته شده و فاقد تاریخ می باشد و متن كتیبه آن از آ یات كلام الله مجید است.این مناره با قدمتی حدود 900سال در برابر عوامل طبیعی (زلزله، باد، باران، سرما و گرما) سرفراز برجای مانده است و از جمله بلندترین مناره های ایران می باشد. دو راه پله دارد كه بصورت دورانی با 64پله به بالای مناره می توان صعود كرد. این مناره از زمان سلجوقیان می باشد كه ساختمان آن را احتمالا با ساختمان مسجد جامع و بازار چهارسوق همزمان می دانند. تا حدود چهل سال قبل، اطراف آن خرابه و چاله چوله بود كه مردم گاهی از آنجا خاك می بردند و قطعه های ظروف سفالین شكسته نیز دیده می شد و آن محل را چاله های پامناره می گفتند. جای خندقی هم بود كه یك قسمت آن را برای زمین ورزش صاف كرده بودند ولی اكنون فقط چند متری اطراف مناره را حصار نموده اند. گفته می شود این مناره برای راهنمایی كاروانیان بوده و بالای آن چراغ نصب می كرده اند و در جنوبی چهارسوق از جلوی مناره شروع می شده است. فعلا خیابان، گودتر از سطح پای مناره و بازار چهارسوق است. دوشیر قبلا در محل پاشیرا نزدیك مقبره باباعبدالله در كنار جاده قافله و ابتدای كوچه حكومتی بودند. میدان پاشیرا نسبتا وسیع و دكه بازی و ورزش بچه های محل بود و براین شیرها كه وسیله سرگرمی بچه ها بود سوار می شد ند وبازی می كردند.بعد از خیابان كشی چون خیابان چند متری از جاده قافله فاصله پیدا كرد و زمین های اطراف پاشیرا را با قسمتی از جاده قدیم به مالكین آن حدود دادند و میدان پاشیرا را هم گودبرداری نمودند كه رختشوی خانه بسازند. شیر های سنگی رابا تخته و گرده چوب و غلطك كه بوسیله دو گاو نر كشیده می شد، تك تك به پای مناره منتقل كردند. شیرهای سنگی امروز در زیر سایه مناره سلجوقی محبوس اند.

    بنای سیداسادات كه مربوط به دوران قرن هشتم هجری است، دارای ایوان و غرفه های دو طبقه و گلدسته و گنبدی به بلندی 9 متر است. تزئینات سمت شمال شرقی و جنوب شرقی این بقعه از نظر ظرافت كار شایان توجه می باشد. درسال1354 شمسی یك خیابان جدید كنار این امامزاده و ساختمان مسجد جامع احداث گردیده است. بنا به نوشته اشعاری كه برروی سنگ حك شده است و سنگ مزبور در طرف راست در ورودی بقعه می باشد، سه تن از فرزندان حضرت امام موسی كاظم (ع) به نام های : امامزاده اسحاق،امامزاده منصور و امامزاده رضا در آنجا مدفون اند. قبر دیگری به نام امامزاده یحیی فرزند حضرت امام علی النقی (ع) می باشد.این بقعه مباركه در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار توسط مردی محتشم به نام حاج میرزا مهدی خان تعمیر و مرمت گردیده است. بنای جامع گلپایگان از مساجد مهم تاریخی دوران سلجوقی است. این مسجد دارای صحن و شبستان وسیع و گنبد بزرگ آجری می باشد و متعلق به زمان محمد بن ملكشاه سلجوقی و از حیث نكات فنی و ساختمانی دارای امتیازات فراوانی می باشد. ازخصوصیات مسجد و گنبد آن دارا بودن كتیبه های آجری متعدد و تزئینات فراوان دوره سلجوقی است. در متن كوفی گنبد، نام محمد بن ملك شاه خوانده می شود و اطراف محراب بزرگ زیر گنبد در متن كتیبه ای نام بانی آن بنای عظیم را، ابونصربن محمد بن ابراهیم آورده اند. همچنین بربدنه های مختلف شبستان نام بزرگان دین و جملات مذهبی را به خط كوفی آجری نوشته اند. در زمان فتحعلی شاه قاجار شبستان های ساده طرفین گنبد و بناهای شرقی و غربی مسجد را احداث نموده و بر ساختمان های گنبد عهد سلجوقی افزوده ا ند. ساختمان گنبد عهد سلجوقی متعلق به اوایل قرن ششم هجری قمری است. بنای بقعه هفده تن از ابنیه قرن 11 هجری قمری است.درزمان شاه عباس اول صفوی كه بر طبق كتیبه سر در آن در سال 1032 هجری قمری ساخته شده است. بر روی بنای هشت گوش بقعه گنبد، كاشی كاری باشكوهی قرار گرفته است كه از لحاظ ساختمانی و تزئین كاشیكاری بسیار جالب و زیباست. كتیبه منظوم ا رسی مفصلی در توصیف شاه عباس اول صفوی در این بنا به یادگار مانده و حاكی از احداث این بقعه بوسیله امام قلی خان سردار معروف آن زمان است. طبق شجره نامه موجود در اداره اوقاف و هفده تن افرادی كه در این محل مدفون اند عبارتند از: امام زاده ابو الحسن فرزند امام حسن مجتبی (ع)، سلطان اسماعیل فرزند امام جعفر صادق (ع)، صالح و قاسم فرزندان جعفربن علی (ع)، عباس و حسین فرزندان حضرت موسی بن جعفر(ع)، شهربانو و حلیمه و صفورا دختران حضرت حضرت موسی بن جعفر (ع) ، علی اكبربن علی بن حسین (ع)، محمد بن محسن بن علی بن حسین(ع)، محمود و محسن و عبدالله بن یحیی بن امام موسی الكاظم (ع)، موسی و مظفر فرزندان جعفر طیار، اسحق فرزند ا براهیم كه مشخص نیست ابراهیم مزبور به كدام امام منتسب است. بقعه ناصر بن علی بن ابی طالب(ع) درقسمت شرقی هفده تن و در فاصله چند متری آن است. در مورد شهادت این بزرگوار شایعاتی وجود دارد كه از سنگدلی قاتلین او دارد و می گویند كسانی كه او راشهید كرده اند، از ایادی خلیفه عباسی بوده اند و در نهایت بی رحمی اورا زنده لای جرز دیوار گذاشته و شهید كرده اند. این بقعه نیز توسط امام قلی خان سردار لایق دربار صفویه ساخته شده كه بعدا تعمیر گردیده است. از جمله كارهای دستی هنر منبت كاری می باشدكه از زمان های گذشته در این شهر اساتید معروفی داشته است. منبت كاران، انواع نقش های جالب را بانیش قلم منبت بر روی چوب گلابی و گردو و امثال آن در می آورند و با تلفیق برش سطحی جوش ها و گره های چوب سنجد و برخی چوب های جنگلی كه برسطح كار می چسبانند، وسائل تزئینی جالبی می سازند. انواع قاب عكس و ظروف و جعبه های منبت كه هنرمندان می سازند وسایل تزئینی و دكوراسیون و فروشگاه های هنری راتشكیل می دهد. در گلپایگان و حومه مخصوصا حوزه جلگه بیش ازپنج شش هزار كارگاه برای قالی بافی دستی به نام دیواری و دار زمینی وجود دارد. انواع قالی نخ فرنگ و فرش های معمولی درابعاد مختلف تو دری و نیم و دو ذرعی و شش ذرعی و نه ذرعی و دوازده ذرعی و سرانداز و پنج چاركی می بافند. نوعی از فرش گلپایگان به نام ویس و یاوری با پشم گوسفند و رنگ دندانه و نخ مرغوب و بافت خاص دارای استقامت فوق العاده می باشد.

    تاریخچه شهرستان گلپایگان

    براساس آنچه در متون تاریخی مثل نزهت القلوب نوشته حمدالله مستوفی و جغرافیای تاریخی شهرهای ایران آمده است قدمت گلپایگان به 5 قرن بعد ازهبوط آدم می‌رسد. گویند این شهر را اولین بار همای چهر آزاد دختر بهمن كیانی بنا كرد و بنام خویش چهر آزادگان یا گلباذگان نامید. در دوره هخامنشیان، منطقه‌ای آباد و معتبر بوده است. در دوره حكومت اسلامی و حضور اعراب در ایران گلباذگان معرب گشته و جرفادقان خوانده شد. در دوره عباسی ان شهری آباد و معتبر بوده ولی شكوفایی و آبادانی آن در زمان حكومت محمد بن ملكشاه سلجوقی به اوج خود می‌رسد كه آثار و ابنیه زیادی از جمله مسجد جامعگلپایگان و بازار شهر بجای مانده این دوره است. در زمان صفویه از شهرهای بزرگ ایران بشمار می‌رفته است زیرا در مكاتبات مستند تاریخی همیشه گلپایگان را شهری بین اصفهان و همدان ذكر كرده‌اند. وجود كاروانسراهایمتعدد در منطقه وآثار تاریخی حكایت از اهمیت و آبادانی این شهر دردوره‌های مختلف تاریخی دارد. در دوره صفویه امام قلی خان پسر اله‌وردی خان حاكم گلپایگان بوده كه آثار و ابنیه‌هایی در گلپایگان بنا كرد كه مهمترین آنها بقعه 17 تن می‌باشد. گلپایگان همواره كانون اسلام خواهی و مهد دیانت بوده به طوری كه این شهر هیچگاه خالی از عالم و مرجع دینی نمانده است. درانقلاب اسلامی نیز این منطقه از پشتوانه‌های انقلاب و اسلام بوده است. درعرصه دفاع مقدس مردم این شهرستان تعداد 356 شهید و 800 جانباز و 54 آزاده را برای دفاع از كیان نظام به نام خود ثبت كرده است. گلپایگان با عظمت دیرینه و قدمت 2000 ساله و تاریخی كهن و فرهنگی اصیل و سابقه درخشان دینی،علمی، فرهنگی و اماكن تاریخی با شكوه و ماندگار و طبیعت مستعد خدادادی برای توسعه همه جانبه و مناظر دیدنی زیبا در دشت، كوهستان و چشمه ها ومردمی با فرهنگ و هنرمند، دارای جاذبه فراوان برای سرمایه گذاری بخش دولتی و خصوصی و خارجی است. درباره نام گلپایگان عقاید متنوعی اظهار شده است; عده ای آن را كوهپایگان و عده ای وردپادگان خوانده اند. در نزهت القلوب حمداله مستوفی گلپایگان از اقلیم چهارم شناخته شده است. در زمان صفویه حدود 200 تا 300 هزار جمعیت داشته است. 

    www.isfahanportal.ir  منبع

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 26 خرداد 1389

    شهرستان فلاورجان(لنجان سفلی) با طول جغرافیایی30دقیقه و51 درجه وعرض جغرافیایی 34 دقیقه و 32درجه،با مساحت510 هكتار با مركزیت شهر فلاورجان می باشد و ارتفاع از سطح دریا 1600متر است كه 443كیلومتر با تهران فاصله دارد.

    بلوك لنجان بزرگترین بلوك اصفهان وبا بركت تر از همه آنها،لنجان و النجان است كه در خود محل به چهار ناحیه:ایدغمیش- اشیان- اوشترگان و گركن تقسیم شده و هر یك از آنها دهات متعدد دارد.

    لنجان در قدیم دو شهر معتبر داشته،یكی فیروزان در لنجان سفلی و دیگر خان لنجان در لنجان علیا وناحیه اشیان تقریبا 18 فرسخ قنوات و مادیهای پر آب دارد.برنجكاری اصفهان منحصر به این بلوك بوده است.باغات بسیار واشجاری بی شمار از كبوده و غیره دارد. نواحی عمده آن عبارت است از؛ریز(زرین شهر)- قهدریجان(كدرگان نام قدیمی آن است)- مباركه- كلیشاد- درچه -دینان- ورنامخواست- سده- دیزی- فلاورجان- پیربكران(گركن شمالی)اشترگان(ایمانشهر) می باشد.

    شهر فلاورجان، در 32 درجه و 33 دقیقه پهنای شمالی و 51 درجه و 31 دقیقه درازای خاوری نسبت به نیمروز گرینویچ قرار دارد. این شهر از سوی شمال به روستای جلال آباد، ‌از جنوب به آبادی گارماسه، از باختر به روستای جوزدان، از خاور به زاینده رود و كوه سنگالو محدود است. این شهرستان از سوی شمال به شهرستان خمینی شهر، از جنوب به شهرستان مباركه، از باختر به شهرستان های نجف آباد و لنجان وازخاوربه شهرستان اصفهان محدود است. این شهرستان به گونه دشتی در كناره زاینده رود قرار گرفته و دارای بیشه زارهای پهناوری است. منابع آب آن، ‌رود زاینده رود، كاریز و چاه است. در فلاورجان هم چون سایر شهرستان های استان اصفهان قالی بافی رواج بسیاری دارد. این صنعت دستی زیبا که حاصل هنر سر پنجه های تلاشگر و هنرمند اهالی منطقه به ویژه زنان و دختران آن است، مهم ترین صنایع دستی این شهرستان را تشكیل می دهد. بیش تر قالی های تولیدی در منطقه در کارگاه های خانگی بافته می شوند و تولیدات آن سهم مهمی دراقتصاد خانواده و کل منطقه دارد. در این شهرستان برای بافتن فرش ها از طرح های اصفهانی، نجف آبادی و نایینی استفاده می شود. فلاورجان در دشتی، در كنار زاینده رود قرار گرفته است و دارای بیشه‌زار های پهناور است. كوه گردولی در جنوب خاوری و كوه سنگالو در خاور این شهر قرار دارند. رود زاینده رود از خاور فلاورجان می گذرد و جلوه ای زیبا به این منطقه می بخشد. بناهای تاریخی این منطقه نیز بر جذابیت های توریستی آن می افزایند مهم ترین فرآورده های كشاورزی فلاورجان گندم، برنج، صیفی، سبزی و. . است. مردم این دیار به پرورش گوسفند، گاو، ‌بز، … و هم چنین مرغ داری و طیور نیز می پردازند. فلاورجان در دشتی، در كنار زاینده رود قرار گرفته است و دارای بیشه‌زار های پهناور است. كوه گردولی در جنوب خاوری و كوه سنگالو در خاور این شهر قرار دارند. رود زاینده رود از خاور فلاورجان می گذرد و جلوه ای زیبا به این منطقه می بخشد. بناهای تاریخی این منطقه نیز بر جذابیت های توریستی آن می افزایند.

    فِلاوَرجان شهری است درشهرستان فلاورجان استان اصفهان ایران. نام این شهر عربی‌شدهٔ واژه پل‌آورگان فارسی است. شهرستان فلاورجان دارای دو بخش مرکزی و گرگن شمالی است.شامل شهرهای فلاورجان ، قهدریجان ، ‏‏کلیشاد و سودرجان ‏‏‏‏و ابریشم و ایمانشهر می‌باشد. دارای روستاهایی مانند جوجیل و می‌‌باشد.

    www.isfahanportal.ir منبع

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 26 خرداد 1389

    دهاقان از شهرستانهای استان اصفهان در 51 درجه و 39 دقیقه طول جغرافیایی و 31 درجه و 56 عرض جغرافیایی قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا 2050 متر می باشد و دارای سه دهستان به نامهای قمبوان، موسی آباد و همگین است و در حدود 26 روستا دارد. این شهر با جمعیت ۱۷٬۱۷۰ نفر (برآورد ۱۳۸۳خ.) مرکز شهرستان سِمیرُم سُفلی یا دهاقان است. 

     www.isfahanportal.ir منبع

     

  • نظرات() 
  • خمینی شهر

    چهارشنبه 26 خرداد 1389

    سده یا خمینی شهر؛ از باستان تا امروز

    * در دو قبرستان شهر دهها سنگ قبر با قدمت ۷۰۰ ساله وجود دارد كه به خطوط عربی، فارسی نوشته شده است
    * قنات «دیمتریان» كه دو هزارسال پیش توسط پیروزشاه

    سده یا خمینی شهر، از شهرهای استان اصفهان با ابنیه قدیمی، مساجد، قلاع و گورستانهای شناخته و ناشناخته حكایت از روزگارهای كهن با حوادث و رویدادهای مختلف دارد
    خمینی شهر با ابنیه قدیمی، طبق شواهد قدمتی برابر اصفهان دارد. با وجود بسیاری از مساجد، امامزاده ها، دانشمندان و نویسندگان درحال ویران شدن است و نشانه های میراث فرهنگی آن بتدریج نابود می شود
    با گردش در گوشه وكنار شهر، با قدمت چندهزارساله شهر و مساجد، امامزاده ها و آرامگاه های دانشمندان و نویسندگان نامی این شهر، ازجمله آرامگاه «ابن مردویه» آشنا خواهید شد
    خمینی شهر زمانی۱۷مسجد قدیمی داشته كه شش مسجد كاملاً ویران شده است، از یك مسجد تنها گلدسته ها و شبستانی به جا مانده است. و ده مسجد دیگر درحال ویران شدن است. این شهرقدیمی كه نامقدیم آن «سده » است آرامگاه چهار امامزاده به نامهای «امامزاده سیدمحمدنجم الدین»، «ابراهیم درب سید» و «ابراهیم باواگان و «امامزاده سیدمحمد» است كه تنها، بنایامامزاده سیدمحمد را اوقاف بازسازی می كند. در دوقبرستان قدیمی خمینی شهر دههاسنگ قبر ۷۰۰ساله وجود دارد كه بعضی از آنها را می توان در گورستان « ورنوسفادران هفت رنگ» مشاهده كرد. دراین گورستان قریب ۱۰۰قطعه سنگ عمودی و افقی به خطوط عربی، فارسی و نقش شیر وجود دارد
    .
    قلعه و برجهای «كهندژ» كه در زیر خروارها خاك مدفون است ازدیگر قلعه های شهراست كه با وجود ویرانه های آن زبانزد مردم و تاریخ نویسان است.
    قنات «دیمتریان » كه دوهزارسال پیش به دستور پیروزشاه ساسانی حفر شده است، از دیگر بناهای خمینی شهر درحال ویران شدن است و قسمت های كمی از آن باقی مانده است
    ایوانها و كاروانسراهای فراوان در خمینی شهر از شواهد دیگر تاریخی است كه مورد بی مهری قرار گرفته است. كاروانسرای «خوشاب» (كه تنها دیواره های آن باقی است) ، تالار و دیوانخانه «سرتیپ امینی سدهی» (حاكم اصفهان) و ایوان «گزیها» ازجمله ایوانها و كاروانسراهای خمینی شهراست
    .
    شایع است گنجهای بسیاری دراین مكان پیدا شده است اما درحال حاضر ازاین مكان به عنوان انبار سیمان استفاده می شود. ایوان «گزیها» به وسیله سرتیپ سدهی حاكم اصفهان ساخته شد كه شامل تالار نارنجستان، حیاط خلوت، حوضخانه، حمام، میدان و اصطبل اسب دوانی است. در ضلع شمالی این خانه شبستانی با قدمت ۱۰۰ساله وجود دارد كه مربوط به دخانیات بود و دارای آیینه كاری ،نقاشی وگچبری های ارزشمند است. این بنا متروكه و به نام وارثان سرتیپ سدهی است كهشهرداری در پی تملك ، تعمیر و مرمت آن است
    تالار «آعلی اكبر» از دیگر تالارهایاین خانه است كه مخروبه شده و سقف آن فرو ریخته است. مشهور است ناصرالدین شاه چندشب دراین تالار ضیافت داده است

    تالار «دایی رحیم » تنها تالار سالم این ایوان است كه با قدمتی ۱۰۰ساله برپا مانده است. ارسی، شیشه و منبت كاری ازبارزترین ویژگیهای بنا است كه توسط سه وارث سرتیپ امینی نگهداری می شود. دوخانه«محمدعلی خان و نصرت الله خان» دركنار خانه سرتیپ سدهی از دیگر خانه های قدیمی است. خانه نصرت الله خان به سبك بختیاری و خانه های شهركرد ساخته شده است و تصاویر به مانند سربازان هخامنشی در تخت جمشید، بر روی سنگهای آن حجاری شده است
    تونل كهندژ قدیمی ترین محله «سده » (خمینی شهر) است كه دو هزار و پانصدسال قدمت دارد. كهندژدارای خانه ها و قلعه های زیادی بوده است . درخانه «غلامعلی پرنده » درمحله كهندژ تونلی كشف شده كه قطر آن به ارتفاع یك چهارپا بود و طول آن به پنج كیلومتر می رسید. مردم محلی می گویند از این تونل دربسیاری از كتب قدیمی نقل شده و نیاز به حفاری و شناسایی كامل دارد. غیر از اینها دهها اثر و بنای تاریخی ویران شده درخمینی شهر یا همان «سده» وجود دارد كه لازم است میراث فرهنگی باتوجه به این آثار و قدمت منطقه نسبت به شناسایی این گنجینه های تاریخی اقدام كند .

    www.isfahanportal.ir  منبع

     

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 26 خرداد 1389

    خوانسار شهری است واقع در شمال‏غرب استان اصفهان. این شهر مرکز شهرستان خوانسار است.
    خوانسار شهری است خوش آب و هوا در عرض جغرافیایی 33 درجه و 13 دقیقه شمالی و طول جغرافیایی 50 درجه و 19 دقیقه شرقی با ارتفاع 2250 متر بالاتراز سطح دریا و پوشش گیاهی متنوع که لاله‌های واژگون آن معروف هستند.
    خوانسار در ناحیه اى نه چندان دور از كویر مركزى ایران در فاصله حدود ۱۵۰كیلومترى شمال‏غرب شهر اصفهان واقع شده است.
    متوسط بیشترین دمای هوای خوانسار در گرمترین ماه تابستان به ۳۱درجه سانتی گراد میرسد و متوسط دمای شبانه روز در همین ماه بیست و چهار درجه سانتی گراد است. در زمستان سرمای آن دلنشین همراه با ریزش انبوه برف است.
    گلستانکوه از مناطق دیدنی شهرستان خوانسار است که در اردیبهشت ماه بالاله های بسیار جلوه زیبایی می گیرد. گلستانكوه در مسیر خوانسار به اصفهان در ۱۵كیلومترى شهر خوانسار واقع شده است.
    از دیگر جاذبه های شهر خوانسار پارک سرچشمه است که با چشمه های زیبا که از دل کوه بیرون می ایند همه ساله تعداد زیادی گردشگر را به خود جذب می کند. یكی از شهرهای مذهبی ایران با قدمت دیرینه می باشد. از اماكن مذهبی این شهر می توان به شازده احمد و امامزاده سید صالح اشاره كرد. این شهردارای محلات زیادی می باشد كه از جمله وادشت، پایتخت، بیدهند، سونقان، چهار باغ و... می باشد .

    خوانسار در ناحیه ای نه چندان دور از کویر مرکزی ایران، در فاصله ای حدود 150 کیلومتری شمال غرب شهر اصفهان واقع شده است. شهری زیبا، مصفا و یکی از زیباترین شهرهای مناطق مرکزی کشور. خوانسار به راستی شهری است در حصار کوهها، باغ شهری آرمیده در دامنه های زاگرس و شکل گرفته در مسیر  رودی که سرچشمه اناربار ( رود قم ) است .

    www.isfahanportal.ir منبع

  • نظرات() 
  • شهر تیران

    چهارشنبه 26 خرداد 1389

    شهر تیران که در گذشته نه چندان دور روستایی بیشتر نبود پس از استقرار فرمانداری در شهرستان و انتزاع آن ازشهرستان نجف آباد و با اقداماتی که با کوشش مردم و استانداری اصفهان در این دهه در آن انجام شده است خوشبختانه شهری بسیار زیبا دارای آب و هوای بسیار دلپذیر و زمستان های نه چندان سرد و تابستان های نه چندان گرم می باشد.

    عبور جاده های اصفهان به استان های مرکزی و خوزستان و لرستان و غرب کشور و همچنین جاده استان چهار محال و بختیاری در جنوب شهرستان باعث رونق شهرستان گردیده است. ایجاد کارخانه های سنگبری متعدد در رضوان شهر از توابع شهرستان تیران و همچنین توسعه منطقه صنعتی شهر تیران باعث ایجاد هزاران شغل برای مردم منطقه گردیده است به طوری که در طول یک دهه راه هزاران ساله را پیموده است.

     www.isfahanportal.irمنبع

  • نظرات() 
  • چهارشنبه 26 خرداد 1389

    شهرستان برخوار با وسعت 77/1952 كیلومتر مربع كه از این مقدار حدود 1863 كیلومتر مربع آن دشت و بقیه بصورت ارتفاعات است؛ در شمال اصفهان واقع شده است.
    این دشت از غرب به ارتفاعات مورچه خورت و از شمال به ارتفاعات شمالی بخش برخوار و از جنوب به اصفهان و از شرق به سگزی و كوهپایه محدود می شود.ارتفاع آن از سطح دریا 1590 تا 1600 متر و دارای شیب ملایمی حدود 5/0 -5/1 در هزار از غرب به طرف جنوب شرقی می باشد.
    مراكز شهری و روستایی عمده تابعه آن به شرح زیر است:
    آذرمناباد، زمان آباد(نرمی)، امین آباد، پروانه، چاله سیاه (جهاد آباد)، حاجی آباد،حبیب آباد، خورزوق، درمیان، دستگرد، دولت آباد، دلیگان، سین، شاهپور آباد، علی آباد، ملاعلی، كتایونچه، كربند، كمشچه، لوردچه، محمود آباد
    وضعیت آب و هوا:

    این منطقه با توجه به فاصله ای كه از رودخانه زاینده رود دارد؛ دارای آب و هوائی خشك تر از اصفهان بوده و میزان بارندگی آن حدود 50 الی 200 میلیمتر طی ده سال متغییر بوده است. میزان تبخییر سالیانه نیز حدود 2000 میلیمتر گزارش شده و مقدار آب نفوذی كمتر خواهد بود. جهت باد بویژه بادهای غالب از سمت شمال بطرف جنوب و جزء بادهای خشك می باشد. این بادها پس از برخورد با اراضی بدون پوشش گیاهی یا با پوشش كافی با خود گرد و غبار و گاهی ذرات ماسه همراه آورده و در فرسایش زمینهای كشاورزی بی تاثیر نخواهد بود.  یكی از اهداف عمده ایجاد گردشگاه منطقه ای حبیب آباد با وسعت 243 هكتار د رشمال غرب آن شهر جلوگیری از حركت شنهای روان بوده است.

    خاكشناسی منطقه:

    خاكهای برخوار جزء خاكهای AZONALوZONAL(مقدار نمك در این خاكها زیاد) می باشد.
    ساختمان فیزیكی ذرات خاك منشوری و مكعبی شكل است و تمركز كریستال گچ و آهك بصورت لكه در طبقات خاك است. این سری خاكها اكثرا اراضی نامرغوب را تشكیل داده و معمولا قابلیت نفوذ آب در خاكهای این زمینها بسیار كم و تبخیر زیاد سبب شده كه املاح موجود خاك در سطح زمین تراكم یافته و زمینهای بایر و لم یزرع را بوجود آورند.
    مطالعات خاكشناسی در این مطقه نشان داده میزان املاح موجود درخاك بتدریج از شمال غرب به طرف جنوب شرق افزایش می یابد. قلیاییت این خاكها در حدود 8 میباشد و میزان شوری و قلیایی در طبقات فوقانی به چشم می خورد. از نظر بافت خاك با توجه به تغذیه و جابجایی ذرات؛ وضعیت دانه بندی تغییر كرده و باعث باقی گذاردن رسوبات در منافذ خاك می گردد،كه این امر موجب پایین آمدن خلل و فرج خاك و نهایتا كاهش نفوذ پذیری می گردد. در بعضی از نقاط لایه های گچی فراوان دیده می شود كه می توان جزء زمینهای گچی منظور نمود.
    به طور كلی خاكشناسی منطقه اكثرا مخلوطی از رس با رگه های نازكی از شن و ماسه با قابلیت نفوذ پذیری خیلی كم همراه می باشد و آهك پراكنده و نا ظاهر در پروفیل خاك وجود دارد. در كل كلاس خاكهای این منطقه بیشتر 3 و 5 می باشد.
      
     منابع آب:

     مطالعات آبهای زیر زمینی برروی دشت برخوار از سال 1343 شروع و تاكنون ادامه دارد و از سال 1346 این منطقه به علت پایین رفتن آب زیر زمینی و برداشت بی رویه از نظر حفر چاه ممنوعه اعلام گردیده است و به علت كمی باران هر ساله در حال افت بوده و لازم است این وضع مورد توجه قرار گیرد.  كلا دو نوع منبع آب در این منطقه وجود دارد كه به شرح زیر است:
    قنات:  آنها از شمال غرب بطرف جنوب شرق می باشد و مادر چاه بعضی از آنهاخارج از منطقه قرار گرفته كه به تدریج با كم شدن نزولات آسمانی در منطقه و در نتیجه پایین افتادن سطح آب زیرزمینی، تعدادی از آنها خشك شده به طوری كه تا سال 1351 تعداد آنها به پنجاه  رشته رسیده است و بر اساس آخرین آمار مقدار قنوات موجود 14 رشته اعلام گردیده است.
    چاههای عمیق:  طبق آخرین آمار برداشت شده تعداد 713 حلقه چاه عمیق تا تاریخ 1/4/82می باشد. این چاهها بیشتر دارای عمقی بیشتراز 150متر میباشند.

    كیفیت آبهای زیرزمینی:

    از نظر كیفیت شیمیایی آبهای زیر زمینی منطقه دارای املاح نسبتا زیاد بوده و در نقاط مختلف درصد املاح متغیر است. میزان آن از جنوب غرب و شمال غرب بطرف مركز وشرق منطقه افزایش می یابد. بطوری كه در منتهی الیه دشت میزان كلر موجود در آب به 6000 میلیگرم در لیتر و هدایت الكتریكی 10000 میكروموس می باشد و در ابتدای دشت به علت وجود سه محل تغذیه یعنی دره مورچه خورت، دره نجف آباد، رودخانه زاینده رود و كانالهای انشعابی میزان املاح آب پایین است چنانكه میزان كلر در حوالی دره نجف آباد حدود 250 میلیگرم در لیتر است.
    بطوركلی در منطقه برخوار كیفیت آبهای زیر زمینی بیشتر در كلاسهای C 4 S1 — C4S2 — C3S1 می باشد. منابع آبی كه در قسمت شرق واقع شده خارج از كلاسهای فوق می باشد.

    منابع تغذیه آب منطقه:

    دشت برخوار از سه جهت عمده تغذیه می شود:
    1-   دره شمال غربی كه همان آب خروجی از دشت مورچه خورت می باشد.
    2-   دره غربی كه شامل آب خروجی از دشت نجف آباد است.
    3-   جنوب كه شامل رودخانه زاینده رود و كانالهای منشعب از آن بوده
    با توجه به مطالعه نقشه تراز آبهای زیر زمینی منطقه برخوار آب این منطقه از سه جهت فوق به طرف مركز دشت جریان یافته و سپس از سمت شرق به زیر حوزه كوهپایه سگزی وارد می شود.

    وضعیت كشاورزی:

    مالكیت زمینهای این منطقه عموما به صورت خورده مالكی یعنی كمتر از 2هكتار میباشد و بدین ترتیب نمی توانند زندگی خود را از طریق كشاورزی به تنهایی تامین نمایند و مجبور هستند در مواقع بیكاری به امور غیر ازكشاورزی پرداخته تا تامین شوند. یكی از عوامل مهاجرت روستائیان از ده به شهر نداشتن زمین و سایر امكانات كشاورزی دیگر می تواند باشد؛ كه میتوان از طریق هیئت واگذاری زمین به آنهاداده شود و آب آن را هم به هرطریق كه ممكن باشد تامین نمود و در صورت نبودن زمین و سایر امكانات افراد را نسبت به احداث واحد های تولیدی بویژه وابسته به كشاورزی تشویق نماید.
    كمبود آب مهمترین عامل ركود كشاورزی در منطقه بوده است. تامین آب كشاورزی و آشامیدنی برخوار در گذشته اغلب از طریق قنات انجام می شده است و كشاورزان با دلگرمی بیشتری به این امور می پرداختند و آب آنها نسبت به چاه دارای كیفیت نسبتا بالائی بوده ولی بتدریج با كم شدن نزولات آسمانی و پایین رفتن سطح آبهای زیر زمینی در منطقه قنوات شروع به خشك شدن نموده و آنها را ناچارا مجبور به حفر چاه و نصب موتور پمپ جهت تامین آب كشاورزی و آشامیدنی نمودند.
    همچنین كشاورزان با اقدام به حفر یكسری چاههای غیر مجاز باعث كم شدن آبهای زیر زمینی و در نتیجه پایین رفتن سطح آب گردیده اند. به همین علت اراضی منطقه را به سه دسته تقسیم نموده اند كه مساحت آنها برای هر یك از روستاها و شهرها به شرح زیر می باشد :

    اراضی قابل استفاده :

    1-   اراضی زیر كشت سالیانه و دائمی
    2-   اراضی آیش
    3-   اراضی بایر قابل استفاده
    یك سوم اراضی قابل استفاده منطقه زیر كشت سالیانه و دائمی و بقیه بصورت آیش یا بایر قابل استفاده نمی باشند. این نسبت در تمام منطقه یكسان نیست و بستگی به میزان زمین و آب دهی چاههای حفر شده دارد.
    بعد از كمبود آب كیفیت آب را هم نباید نادیده گرفت بطوری كه در بعضی از قسمتها باندازه ای املاح آب بالا است كه باعث تخریب خاك و در نتیجه عدم امكان كشاورزی در منطقه می گردد. بعد از آن كمیت و كیفیت خاك را هم باید در نظر گرفت یعنی بالا بودن املاح خاك و در نتیجه شور بودن آن و همچنین كم بودن ضخامت خاك كشاورزی باعث شده كه در منطقه اكثرا محصولات یكساله و مقاوم به شوری كاشته شده و گیاهان دائمی مانند درختان میوه در بسیاری از نقاط نتیجه خوبی ندهد.
    اینك باشناخت عوامل اصلی كه در بالا بردن یا پایین آوردن سطح كشاورزی منطقه موثر می باشند به نحوه انجام آن در برخوار می پردازیم. كشاورزی در برخوار ابتدا مانند سایر مناطق بوسیله نفر انجام می گردید یعنی تمام عملیات كاشت، داشت و برداشت با دست انجام می گرفت و همچنین تقویت زمینها با كود های حیوانی عمل می شده كه این كود در این منطقه علاوه بر تقویت زمین باعث اصلاح آن و یا به عبارت دیگر باعث بالا بردن قابلیت نفوذ آب و پوك شدن آن می گردد.
     با بوجود آمدن انقلاب عظیمی در علوم كشاورزی كه یكی از اثرات آن پیدایش ماشینهای كشاورزی بود؛ ساكنان منطقه برخوار از قدیمی ترین ماشین كشاورزی (تراكتور) بهره گرفته و چه بسا هزینه انجام مراحل سه گانه كاشت، داشت و برداشت را كاهش داده و عملكرد محصول كشت شده را افزایش داده است.
    یكی از مشكلات كشت مكانیزه در منطقه كوچك بودن مساحت مالكیت ها درمنطقه بوده و باعث شده كه بهره دهی آن نسبت به سایر مناطق كه مالكیت ها بزرگ است كمتر باشد. این مطلب هم ناگفته نماند كه در حال حاضر چون درآمد اكثر كشاورزان اكتفای خرید ماشین آلات را نمی نماید آن را به صورت ساعتی یا جریب یا روزانه كرایه می نمایند. برای رفع این مشكل و تشویق كشاورزان بهتر است دولت از طریق مركز خدمات روستایی اقدام به تهیه ماشین آلات نموده وبا یارانه در اختیار كشاورزان قرار دهند.

    محصولات كشت شده در منطقه:


    حال به محصولات كشت شده در منطقه می پردازیم.
    محصولات را میتوان به دو دسته محصولات زمینی یا زراعت و محصولات دائمی مثمر تقسیم بندی نمود.
    زراعت شامل : گندم، جو، محصولات جالیزی و علوفه ای، دانه های روغنی، چغندر قند، سیب زمینی، پنبه، ذرت دانه ای می باشد.
    محصولات دائمی دائمی مثمر شامل: سیب، انگور، پسته، انار، میوه جات هسته دار است.
    سطح زیر كشت محصولات زراعی شهرستان برخوار و میمه در سال زراعی 84-83

    موقعیت جغرافیایی

    این شهرستان قبلاً در بخش تابعه شرستان برخوار و میمه محسوب می شد، ولی اخیراً درتقسیم بندی جدید برخوار بعنوان یك شهرستان و به مركزیت دولت آباد قرار گرفته است. برخواركه در ابتدای اتوبان اصفهان - تهران واقع شده است، ازطرف شمال و شمال غربی به نطنز و میمه، از طرف جنوب به شهرستان اصفهان، ازمشرق به اردستان و از مغرب به نجف آباد محدود می باشد.

    ویژگیهای طبیعی


    دشت مسطح برخوار درجهت شمال شرقی به رشته كوههای مركزی كه در جنوب غربی اردستان قرار گرفته، ختم می شود و دارای آب و هوایی نیمه بیابانی، گرم و خشك درتابستان و سرد و خشك درزمستان می باشد، بعلت خشكسالی های اخیر و كمی بارندگی دچار كم آبی گردیده، بیشتر قناتها و چاههای این منطقه خشك شده، سطح آبهای زیرزمینی پایین رفته است. همچنین وجود طبقات نمكی و شدت تبخیر مزید بر علت گردیده و موجب شوری آبها شده است. از طرف مشرق هم بیم پیشروی كویر اردستان به قسمت اعظم این منطقه وجود دارد، به طوری كه بعضی ازروستاهای اطراف بعلت كم آبی و خشك شدن قناتها، خالی از سكنه گردیده، و تپه های ماسه ای متحرك، آبادیها را احاطه كرده است. ازجمله این آبادیهامی توان روستای رحمت آباد و سفیدآب را نام برد كه اگر از نظرتامین آب زراعی وآشامیدنی وتوسعه مراتع و درختكاری و ایجاد فضای سبز برای مبارزه باگسترش كویر، اقدامی صورت نگیرد، مختصر زمینهای زراعتی فعلی نیز بایر خواهد شد.
    ویژگیهای انسانی - این منطقه (برخوار) 5 مركزشهری و4  دهستان را دربرمی گیرد كه مجموعاً 270392جمعیت دارند. 

    ویژگیهای اقتصادی

    كمی بارندگی و خشك شدن قناتها و پایین رفتن سطح آبهای زیرزمینی، باعث پایین آمدن سطح زیركشت گردیده است. محصول كشاورزی این منطقه منحصربه گندم، جو، صیفی، خربزه ،هویج و چغندر قند است. ازمحصولات درختی تعدادی درخت پسته وجود دارد، البته باطرح توسعه آبرسانی ازطریق تونل سوم كوهرنگ درآینده نزدیك تا حدودی مشكلات آب و آبیاری برطرف خواهد شد.

    صنایع كارخانه ای كه دراین منطقه واقع شده عبارت است از پالایشگاه نفت، نیروگاه برق، كارخانه های نساجی قدس، بهریس، بارش، شیرپاستوریزه، كارخانه سنگبری و ابزارسازی و كوره های آجرپزی كه اعلب توسط مردم اصفهان احداث گردیده و تا اندازه ای در وضع اقتصادی اهالی تاثیردارد.
    معادن نمك حبیب آباد، گچ كمشچه و شن باقرآباد در این منطقه از اهمیت ویژه ای برخورداراست.

    www.isfahanportal.ir  منبع

  • نظرات() 
  • اردستان

    چهارشنبه 26 خرداد 1389

    شهرستان اردستان با مساحت ۱۱۵۹۱ کیلومترمربع و جمعیتی بالغ بر ۴۵۱۵۰ نفر در فاصله ۱۱۸ کیلومتری شمال شرق مرکز استان اصفهان قرار دارد. این شهرستان از ۲ بخش، ۳ شهر، ۷ دهستان و ۳۰۶ روستای دارای سکنه تشکیل گردیده ‌است. مرکز این شهرستان شهر اردستان است. موقعیت جغرافیایی شهرستان اردستان درشمال شرقی اصفهان ودرجنوب دشت كویر واقع است  و در ۱۱۰ کیلومتری شمال شرقی شهر اصفهان و بر دامنه های کوه کرکس قرار گرفته است. مساحت آن 14240 كیلومتراست. مهاباد شهری است در بخش مرکزی شهرستان اردستان استان اصفهان ایران.

    ویژگیهای طبیعی
     
     شمال این شهرستان هموار است و به دشت كویرمربوط می شود. وقسمت جنوب آن كوهستانی است. ازاین رو، پوشش گیاهی ودرجه حرارت شمال و جنوب متفاوت است. شمال منطقه دارای آب و هوای گرم و خشك، جنوب آن معتدل تر است. بطوركلی، آب و هوای اردستان گرم و خشك است و اختلاف دمای شبانه روز و زمستان و تابستان زیاد است.
    رطوبت اردستان بسیاركم است، دراین شهرستان دو رود با كانون اتفاقی درشرق و غرب وجود دارد كه در بعضی ازسالها جریان می یابند. ازاین رو، تنها منبع آب برای منطقه قناتهای متعددی است كه سرچشمه آنها كوهستانهای جنوبی است. درشمال این منطقه، چاههای متعددی حفر گردیده و زمینها زیركشت رفته است كه در آب و هوای منطقه موثر بوده است. بیشترین درجه حرارت در تیر و مرداد، كمترین درجه حرارت در دی و بهمن است كه بین نواحی گرم شمالی و ارتفاعات جنوبی كه سردتر است حدود 5 درجه اختلاف دما وجود دارد.

    پوشش گیاهی

    بعلت طبیعت خشك، خاك سنگلاخی و در شمال نمكزار و شنزار، بارندگی كم، تبخیرزیاد، پوشش گیاهی این منطقه بسیار فقیر و ازنوع استپ بیابانی است.

    ویژگیهای انسانی

     اردستان، مركب ازدو كلمه ارد به معنای مقدس و ستان پسوند مكانی است و روی هم رفته به معنای شهرمقدس می باشد. مقدسی در كتاب معروف خود احسن التقاسیم نگاشته است: چون زمین اردستان به سفیدی آرد است، آنجا را آردستان گفته اند و دیگر اینكه بنای این شهر را به دستان سام پدر رستم پهلوان نسبت می دهندوكلمه اردستان تحریف شده ارگ دستان است. شهرستان اردستان درسرشماری سال 1370،49000 نفر جمعیت داشته است و این رقم هرروز با مهاجرت روستائیان به شهر و مهاجرت ازشهرهای دیگر، پیوسته درحال افزایش بوده است، زیرا پس از پیروزی انقلاب با ایجاد طرحهای كشاورزی و موج نوسازی كارهای كشاورزی و ساختمانی فراوان شده است و مردم نه تنها، دیگربرای یافتن كارمثل سابق از محل اصلی خود مهاجرت نمی كنند، بلكه عده ای هم كه مهاجرت كرده بودند، بتدریج به محل خود بازگشته اند. از بناهای تاریخی این شهرستان مسجد جامع اردستان است كه در زمان سلجوقیان ساخته شده است.

    ویژگیهای اقتصادی

     اقتصاد كشاورزی و باغداری، مهمترین فعالیت مردم اردستان را تشكیل می دهد كه بیشتر به روش سنتی انجام می گیرد. مهمترین محصولات آن، گندم و جو و صیفی كاری و دانه های روغنی و انواع درختان میوه مانند انار، انجیر، انگور، سیب، هلو، بادام، پسته و گردو می باشد و انار آن شهرت خاص دارد.

    معادن وصنایع اردستان

     برای شناسائی و استخراج معادن دراین شهرستان اقداماتی صورت گرفته و منابعی استخراج شده است لیكن به علل عدم مرغوبیت و یا بازدهی كم، بیشتر آنها تعطیل گردیده است. این معادن، عبارتنداز:

    1)معدن سرب و روی بلمچه
    2) معدن منگنز در24  كیلومتری جنوب غربی اردستان
    3) معدن مس كهیاز در 50كیلومتری جنوب شرقی اردستان
    4) معدن سنگ گچ كسوج در28  كیلومتری شمال غربی اردستان
    .

     همچنین منابع نمك درداخل رسوبات رودخانه ای بطور پراكنده وجوددارد. صنایع اردستان منحصر به صنایع دستی، مانند قالیبافی، جاجیم و گلیم بافی و شال بافی، چادر و خیمه و كلاه و دستكش است. اما مهمترین آن صنایع، قالیبافی است كه نقش مهمی دراقتصاد مردم این شهر دارد.
    راهها- اردستان از نظر ارتباطی چون بر سر راه تهران به چهار استان، یعنی یزد، كرمان، بلوچستان و استان هرمزگان واقع شده، دارای اهمیت است. راههای مهم اردستان عبارتنداز: جاده ای بطول 180 كیلومتركه اردستان را از طریق مورچه خورت به اصفهان متصل می كند. راه آسفالته به طول 110 كیلومتر كه این شهر را از طریق برخوار به اصفهان ارتباط می دهد. راههای فرعی آن بجز راه اردستان به زواره و كچومثقال به اردستان، خاكی و كم عرض می باشند.
    شهرستان اردستان، شامل دو بخش مركزی و زواره و سه مركز شهری به نامهای زواره، مهاباد و اردستان است. اردستان دارای آب وهوای گرم وخشك است. مسجد جامع و مسجد چهار ایوانی از آثار تاریخی آن بشمار می رود

    www.isfahanportal.ir منبع
     

  • نظرات() 
    • تعداد صفحات :2
    • 1  
    • 2  

    آخرین پست ها


    نویسندگان



    آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد نویسندگان :
    • تعداد کل پست ها :
    • آخرین بازدید :
    • آخرین بروز رسانی :

    اَبر برچسبها