تبلیغات
تور سفر گردشگری - مطالب استان فارس

تور سفر گردشگری

ممسنی

سه شنبه 1 تیر 1389

شهرستان مَمَسَنی (نامهای دیگر: شهرستان نورآباد ممسنی و نیز شهرستان نورآباد فارس) یکی از شهرستانهای استان فارس ایران است. مرکز این شهرستان، شهر نورآباد است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۶۶٫۳۰۸ نفر بوده‌است .

منطقه‌ای که ممسنی در آن ایجاد شده‌است، اولین بار به خاطر وجود مراتع غنی مورد توجه اقوامی که دارای معیشتی مبتنی بر دام‌داری بوده‌اند، قرار گرفت. به همین خاطر، اولین اقوام ساکن در این شهر قوم شول (جزو اقوام لر) بوده‌اند. در دوره معاصر و با کشف منابع نفتی در حوزه ممسنی، این شهر مورد توجه مجدد قرار گرفت. بافته‌های داری مهم‌ترین صنایع دستی شهرستان ممسنی را تشکیل می‌دهند. قالی‌بافی با طرح‌های ترکی و لری) در این منطقه رواج دارد و بیش تر توسط زنان و دختران تهیه و تولید می‌شوند. گلیم بافی‌و جاجیم‌بافی نیز از دیگر صنایع مهم اهالی ممسنی است که در شهرها و روستاهای اطراف منطقه رایج است. جاذبه‌های متعدد طبیعی به همراه بناهای کهن تاریخی، مهم ترین مکان‌های دیدنی شهرستان ممسنی را تشکیل می‌دهند. رودخانه‌ها و کوه‌های متعدد به همراه گردشگاه‌های زیبا، از جمله جاذبه‌های طبیعی شهرستان ممسنی به شمار می‌آیند. گردشگاه دیمه میل باغستان بسیار زیبا و دل‌انگیزی است که اطراف آن پر از گل‌ها و گیاهان معطر و چشمه‌های پرآب است. قلعه سفیدقلعه معروفی که قدمت آن به پیش از عهد عیلامی‌ها می‌رسد، قلعه شاه جهان احمد که به احتمال قوی به دوران هخامنشی یا اشکانی تعلق دارد و دیمه میل یا میل اژدها که قدمت تاریخی آن به دوره سلوکیان یا پارتیان می‌رسد، برخی از مکان‌های دیدنی این شهرستان را تشکیل می‌دهند.

ممسنی در غرب شیراز قرار گرفته و آب و هوای آن در شمال نسبتاً سرد و در جنوب گرم است. در کتابهای تاریخی قدیمی، ممسنی با نام «شولستان» برگرفته از «شول»، که نام یکی از قبیله‌های لر است، ذکر شده‌است. نورآباد مَمَسَنی و در شمال غربی استان واقع شده‌است. این شهرستان با استان‌های کهگیلویه و بویراحمد و بوشهر همسایه‌است. شهرستان در گذشته تنها منطقه فهلیان مرکزیت داشته وشهر نیز نبوده‌است مالکی نام روستایی در منطقه بکش بوده که در حال حاضر همان نوراباد کنونی است و فهلیان از قدیم به همین نام مشهور بوده‌است. که فقط با این نام(مالکی) خوانده می‌شده و با گسترش شهرستان طی ۳۰ سال گذشته به نورآباد ممسنی تغییر یافته‌است و شهرت گرفته‌است. این شهرستان دارای تنوع آب و هوایی زیادی است به طوری که ارتفاعات شمالغربی این شهرستان دارای آب و هوایی بسیار سردو خود شهر نورآباد دارای آب و هوای معتدل و ماهور میلاتی هم که در سمت جنوب غرب ممسنی قرار دارد تا فاصله ۴۰ کیلومتری خلیج فارس می‌رسد و آب و هوای بیابانی دارد. «بهشت گمشده» (منطقه خوش آب و هوای «بوان») آن نیز معروف می‌باشد که دارای سرسبزی خاص خود وهوای خنک در تابستان است. جالب اینکه فاصله بوان تا نور آباد حدود ده کیلومتر است و خود نور آباد از شهرهای معتدل می‌باشد. واژه «ممسنی» از طایفه‌ای به نام «محمد حسنی» گرفته شده‌است. این شهرستان دارای پنج طایفه به نامهای رستم و جاوید و بکش و دشمن‌زیاری و ماهور میلاتی می‌باشد.

مراکز آموزش عالی

نورآباد دارای مراکز تحصیلی گوناگونی است. از جمله این مراکز می‌توان به مجتمع آموزشی اندیشه سازان اشاره کرد که از مراکز آموزشی برگزیده استان فارس است. این شهرستان دارای دانشگاه آزاد و پیام نور و[پیراپزشکی] و نیز آموزشکده فنی می‌باشد. شمار دانش‌آموختگان این شهرستان را به تناسب جمعیت زیاد دانسته‌اند.

 گردشگری

شهرستان ممسنی دارای مناطق گردشگری و تاریخی فراوانی از جمله: منطقه زیبا و خوش آب و هوای بوان، نقش تاریخی سراب بهرام، امامزاده شیرمرد، آبشار تنگسا، چشمه دیمه میلددخمه دائو دختر، برج میل اژدها، رودخانه سرابسیاه و... است.

کتیبه‌ها و ته ستون‌های فراوانی در ممسنی وجود دارد. اخیرا نیز در این شهرستان بازماندهٔ چهارمین شهر هخامنشی با نام لیدوما یافت شده‌است. همچنین این شهرستان دارای قدیمی ترین میل ایران است که مربوط به دوران ساسانی می‌باشد و میل تنگ اژدها نام دارد.در ضمن نقش سراب بهرام این شهرستان که از شاهکارهای شاپور اول است نیز جزء آثار باستانی به ثبت رسیده‌است.برای بازدید مجازی این نقش برجسته به این آدرس در وب سایت پارسیاد مراجعه کنید:http://www.parsyad.ir/gallery.aspx?id=60

نقش باستانی کورونگون(نام قدیم روستایی به نام سه تلان در منطقه منگودرز رستم می‌باشد که قدیمی ترین نقش برجسته نیم رخ باستانی ایران مربوط به دوره ایلامیها می‌باشد نیز از آثار تاریخی این شهرستان باستانی است.

همچنین در شمال غربی نورآباد به فاصله تقریبا ۲۵ کیلومتری منطقه‌ای به اسم تنگ‌لله وجود دارد که به علت ناشناخته ماندن کمتر به آن توجه شده‌است. این منطقه با آب و هوای سرد در زمستان و معتدل در تابستان از طبیعت بسیار زیبایی برخوردار است. در این منطقه روستاهای پل مورد، مهرنجان، جویجان، میدان، علیشاهی، تنگسای، جوزار(بکش، جاوید)و نیز آبادی‌های دیگری قرار دارند.

این منطقه دارای بهار طولانی و زیبا است. در بالا و پایین روستاها مناظری بسیار زیبا مانند آبشارهای مرتفع وجود دارد. برای رفتن به این مناطق باید پس از روستا، از میان درختان و باغهای انار و انگور مقداری پیاده‌روی کرد.

 مکان‌های دیدنی و تاریخی

جاذبه‌های متعدد طبیعی به همراه بناهای کهن تاریخی، مهم ترین مکان‌های دیدنی شهرستان ممسنی را تشکیل می‌دهند. رودخانه‌ها و کوه‌های متعدد به همراه گردشگاه‌های زیبا، از جمله جاذبه‌های طبیعی شهرستان ممسنی به شمار می‌آیند.بنای تاریخی لیدوما، در روستای جنجان که از دوره هخامنشیان بر جای مانده و از مهمترین آثار تاریخی این شهرستان به حساب می‌آید گردشگاه دیمه میل باغستان بسیار زیبا و دل‌انگیزی است که اطراف آن پر از گل‌ها و گیاهان معطر و چشمه‌های پرآب است. قلعه سفید قلعه معروفی که قدمت آن به پیش از عهد عیلامی‌ها می‌رسد، قلعه شاه جهان احمد که به احتمال قوی به دوران هخامنشی یا اشکانی تعلق دارد و دیمه میل یا میل اژدها که قدمت تاریخی آن به دوره سلوکیان یا پارتیان می‌رسد، برخی از مکان‌های دیدنی این شهرستان را تشکیل می‌دهند. مکان‌های دیدنی و تاریخی این شهرستان عبارتند از: امامزاده در آهنین، امامزاده شاه زاده علاءالدین، بنای عمارت، بنای کل لوله، شهر قدیمی چشمه سردو، قلعه سفید، قلعه شاه جهان احمد، قلعه چرو، قلعه ککا، دیمه میل (میل آزاد یا میل اژدها)، کتیبه‌های کورنگون (کرنگون)، نقش بهرام و پل فهلیان.


 صنایع و معادن

صنایع کارخانه‌ای نیز در این منطقه از رونق نسبی برخوردار است کارخانه‌های قند و تلمبه خانه شرکت نفت در این شهرستان وجود دارد. به طور کلی این منطقه نفت خیز بوده و مدتی است که در حد فاصل نور آباد و بابا منیر عملیات حفاری جهت استخراج نفت آغاز شده‌است. به طور کلی از محصولات این شهرستان مقداری برنج، جو، مرکبات و گوشت به نواحی مجاور به خصوص جنوب صادر می‌شود.


 کشاورزی و دام داری

اقتصاد شهرستان ممسنی بر پایه کشاورزی، دام داری و قالی بافی استوار است. آب کشاورزی در این منطقه از چشمه، کاریزها، چاه‌ها و رودخانه‌ها تامین می‌گردد. شرکت پتروشیمی ممسین نیز در راستای تحقق یافتن این صنعت در این شهرسنات و در سال ۱۳۸۶ احداث شده‌است که کلی کارها و فعالیته‌ای آن در حال انجام است برای اطلا عات بیشتر در این خصوص می‌توانید به سایت پتروشیمی ممسنی www.mipc.ir مراجعه کنید مهم ترین فرآورده‌های کشاورزی آن عبارتند از: برنج، گندم، جو، مرکبات و خرما. در آبادی‌های این شهرستان دام داری رونق بسیار داشته و دام‌ها بیش‌تر شامل گوسفند و گاو است.

 مشخصات جغرافیایی

نور آباد مرکز شهرستان ممسنی در ۵۱ درجه و ۳۱ دقیقه طول جغرافیایی و ۳۰ درجه و ۷ دقیقه عرض جغرافیایی و در ارتفاع ۹۲۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است. شهرستان ممسنی از شمال و باختر به استان کهگیلویه و بویر احمد، از خاور به شهرستان سپیدان، از جنوب خاوری به شهرستان شیراز، از جنوب به شهرستان کازرون و از جنوب باختر به استان بوشهر محدود می‌شود. شهرستان ممسنی که مرکز آن نور آباد است دارای دو بخش به نام‌های حومه و ماهور میلاتی است. رودخانه فهیلان مهم ترین رودخانه این شهرستان و آب و هوای آن معتدل است. مسیرهای ارتباطی این شهرستان با مناطق اطراف عبارتند از: - راه نور آباد – دو گنبدان به سوی شمال باختری به طول ۱۲۰ کیلومتر. این راه در ۲۰ کیلومتری شمال نور آباد از یک راه به سوی شمال نور آباد به یاسوج متصل می‌شود. - راه نور آباد – شیراز به سوی جنوب خاوری به طول ۱۸۰ کیلومتر - راه نور آباد- بندر گناوه به طول ۲۴۵ کیلومتر. بابا منیر مرکز بخش ماهور میلانی در کیلومتر ۶۵ این راه قرار گرفته‌است. شهرستان ممسنی دارای دو نقطه شهری: مصیری و نورآباد است. جمعیت شهرستان ممسنی در سرشماری سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۲۰، ۶۲۲ نفر برآورده شده‌است. اهالی این شهرستان از نژاد آریایی بوده و به زبان فارسی با گویش لری سخن می‌گویند. مردم شهرستان ممسنی مسلمان و شیعه مذهب هستند.


 وجه تسمیه و پیشینه تاریخی

ممسنی را شولستان نیز خوانده‌اند که به معنای سرزمین شول هاست. شول‌ها یکی از طوایفی بودند که بعد از استقرار در این ناحیه، به این نام مشهور شدند. مرکز ولایتی که ممسنی در آن قرار داشت، شهر شاهپور در چند کیلومتری کازرون بود که نوشته‌اند در زمان تزلزل حکومت ساسانیان، به وسیله ابوسعید کازرونی شبانکاره با خاک یکسان شد. ولی در زمان حکومت سلجوقیان دوباره تعمیر و بازسازی شد و رونق گذشته خود را باز یافت. منطقه‌ای که ممسنی در آن ایجاد شده‌است، اولین بار به خاطر وجود مراتع غنی مورد توجه اقوامی که دارای معیشتی مبتنی بر دام داری بوده‌اند، قرار گرفت. به همین خاطر، اولین اقوام ساکن در این شهر قوم شول بوده‌اند. در دوره معاصر و با کشف منابع نفتی در حوزه ممسنی، این شهر مورد توجه مجدد قرار گرفت.

پیشینه تاریخی

بنا به اسناد و کتب تاریخی و کاوشهای باستانشناسی و نظریه‌های مردم شناسی سابقه تاریخی شهرستان ممسنی به سه بخش منفک می‌گردد.

الف) دوران قبل از تاریخ

وجود جنگلها و مراتع گسترده، منابع غنی آب و خاک، دشت‌های حاصلخیز و کم‌شیب، تنوع آب و هوایی و گیاهی و شکار فراوان همه و همه شرایط مساعد و مطلوبی بودند تا تمدنهای اولیه پیش از تاریخ در این اقلیم پهناور شکل گرفته، رشد و نویافته و قرن‌ها دوام بیاوند و آثار آن تا به امروز بر جای ماند. ممسنی در طول دوران بعنوان پل ارتباطی میان حوزه‌های پارس، خوزستان، کهکیلویه، زاگرس، بوشهر، و خلیج فارس قرار گرفته و می‌توان با تحقیقات علمی و باستانشناسی کلیه فرهنگ و تمدنهای پیش از تاریخ استانهای همجوار را نیز در آن جستجو کرد. آثار بجا مانده از دوران پیش از تاریخ در این شهرستان مربوط به هزارهٔ سوم تا هشتم قبل از میلاد است که در قالب تپه‌های باستانی نمودار است از جمله تپه نورآباد ثبت شده در فهرست آثار ملی مربوط به ۴۵۰۰ سال قبل از میلاد، تل بختیاری در فاصله سه کیلومتری نورآباد (هزاره پنجم قبل از میلاد)، تل جوی نورآباد و تپه دیمه میل مربوط به هزاره سوم و چهارم، تپه کوزه‌گران و دهها تپه و نقطه مربوط به آثار و ابنیه‌های قبل از تاریخ مورد توجه و علاقه کاوشگران و باستانشناسان خارجی و داخلی و معرف وجود اقوام و تمدن قبل از تاریخ در این مرز و بوم است.

ب)دوران تاریخی این شهرستان مربوط به اوایل هزاره سوم پیش از میلاد مسیح می‌باشد که از جمله این تمدنها نقش برجسته کورنگون مربوط به دوره عیلام در دو هزارو چهارصد سال پیش از میلاد- گوردخمه سنگی فهلیان مربوط به دوران ماد در هفتصد سال پیش از میلاد - گوردخمه داودختر روستای مراسخوان مربوط به ششصد و پنجاه سال پیش از میلاد- کاخهای هخامنشی روستای سروان - تل کاخداداد گچگران مربوط به پانصدسال پیش از میلاد- آتشگاه میل اژدها مربوط به دوران اشکانیان در یکصد و بیست سال پیش از میلاد- نقش برجسته سرآب بهرام- شهرتوج- شهر نوبندگان- شهرخوبذان (فهلیان) و سد منصورآباد مربوط به دوران ساسانی می‌باشد.

پ) دوران اسلامی آثار و ابنیه تاریخی اسلامی در اقصی نقاط ممسنی موجودند از جمله آنها می‌توان شهر خفرک و تشگه در شوسنی و مصیری و شهر چهاربازارتل اسپید را نام برد. بنا به گفتار و نوشتار مورخان قرون آغازین اسلامی و غیره سرزمین ممسنی خواستگاه حکومتهای ایلامی - انزانی-مادی- هخامنشی- اشکانی- و سلسله‌های اسلامی بوده و یکی از مراکز مهم فرمانروایان محلی ساتراپی پهناور به شمار می‌رفته‌است. نام قدیمی این شهرستان در بدو تشکیل انزان یا انشان و انبوران و نوبندگان سپس شولستان و در اواخر سلسله صفوی به ممسنی تغییر نام یافت.

زبان

گویش مردم ممسنی لری می‌باشد که قرابت آن به دوران ساسانی برمی‌گردد. و اهالی بخشهای مرکزی-دشمن زیاری و رستم و قسمتی از بخش ماهور میلاتی به این زبان تکلم می‌کنند.

زبان ترکی: بخشی از ایلات و عشایر بخش ماهور میلاتی با آن تکلم می‌کنند که تیره‌هایی از ایل بزرگ قشقایی در قالب دو طایفه کشکولی و دره شوری می‌باشند.

زبان عربی

ساکنین دو روستای عرب خنیمه و خاکک در دهستان رستم ۲ به زبان عربی تکلم می‌کنند و همچنین به لهجه لری هم تسلط کامل دارند.

فرهنگ

ممسنی متشکل از چهار طایفه دشمن‌زیاری، رستم، جاوید، بکش با فرهنگ طایفه‌ای و عشیره‌ای اعتقادات عمیق مذهبی و دینی توام با آداب و رسوم و سنن نیک چند هزار ساله از ویژگی‌های اساسی این فرهنگ است. روحیه غالب در این شهرستان عبارتند از سلحشوری، مهمان‌نوازی، شجاعت و دلیری توام با صفا و صمیمیت روستایی با عرف و عادتهای جمعی و سنتی دارای یک حوزه علمیه با ۷۹ نفر طلبه که از این تعداد ۳۰نفر پسر و ۴۹ نفر دختر بوده و دارای سه مرکز آموزش عالی (دانشگاه پیام نور- دانشگاه آزاد و آموزشکده فنی) و یک کتابخانه عمومی و ۱۳۵ مسجد و ۳ حسینیه و دارای انجمن‌های فرهنگی و هنری من جمله انجمن شعر و ادب، نقاشی، خوشنویسی، نمایش و موسیقی می‌باشد.

 آداب و رسوم

مردم شهرستان ممسنی همچون سایر مناطق از دیرباز سنن فرهنگی خویش را از گذشتگان به ارث برده و این سنن و آداب و رسوم از بدو تاکنون در شهرستان ممسنی رایج و مردمان این شهرستان به آن پای بند و در اجرای آن راغب و خصایصی از جمله مهمان‌نوازی- شجاعت- صله‌ارحام- از خودگذشتگی- صداقت در گفتار و کردار- دین‌باوری-تعصبات ناموسی-تعصبات مذهبی- تعصبات قومی و طایفه‌ای و رسومات و جشن‌های شادمانه (عروسی و عزاداری) و غیره از مختصات بارز فرهنگ این شهرستان می‌باشد.

قومیت

ممسنی از چهار طایفه بزرگ لر شامل بکش- جاوید- دشمن‌زیاری و رستم که حدود ۸۰٪ ساکن و ۲۰٪ کوچ رو می‌باشد. دو طایفه بزرگ کشکولی و دره شولی از ایل قشقایی که ۸۰٪ کوچ رو و بقیه در بخش ماهور میلاتی سکونت قشلاقی دارند.

 آثار تاریخی

اثرهای تاریخی شهرستان ممسنی به سه بخش منفک می‌شود.

۱-آثار پیش از تاریخ ۲-دوران تاریخی ۳-دوران اسلامی

آثار پیش از تاریخ شهرستان ممسنی مرتبط با هزاره هفتم تا هشتم پیش از میلاد مسیح می‌باشد و آثار تاریخی آن از دو هزار و چهارصد سال پیش از میلاد مسیح و آثار اسلامی آن از سال ۱۸ هجری تاکنون در خاک و زیر خاک مدفون و پا برجا می‌باشند. مهمترین آثار تاریخی شهرستان ممسنی نقش برجسته کورنگون عیلامی واقع در بخش رستم است که قدمت تاریخی آن یک هزاره پیش از آمدن آریاها به فلات ایران کشانده می‌شود و این نقش طبق کاوشهای علمی مربوط به ۲۴۰۰ سال پیش از میلاد برآورده گردیده‌است. دومین اثر مربوط به داودختر یا (دی و دوور) است که تاریخ آن مربوط به ۶۵۰ سال پیش از میلاد مسیح می‌باشد. بر خلاف مقابر هخامنشی در تخت جمشید و نقش رستم که همه از یک طبقه ساخته شده‌اند مقبره داودختر از دو طبقه عالی ساخته و پرداخته شده‌است که بسیاری از محققان اروپایی دربارهٔ او نظریاتی ابراز نموده‌اند.

سومین اثر کاخ هخامنشی سروان و تل کاخداداد گچگران می‌باشد که قدمت تاریخی آنها مربوط به ۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح برآورد گردیده‌است. چهارمین اثر تاریخی آتشکده میل اژدهای اشکانی می‌باشد که در ۱۲۰ سال پیش از میلاد مسیح ساخته شده‌است. پنجمین اثربناهای تاریخی اسلامی می‌باشد که از قرون آغازین اسلام این بناها ساخته و پرداخته گردیده‌اند بطوریکه این ابنیه‌های تاریخی در جای جای ممسنی به وفور قابل رویت و پا برجا هستند.

این شهرستان از شمال به شهرستان سپیدان و استان کهکیلویه و بویراحمد و از غرب به استانهای کهکیلویه و بویراحمد و بوشهر و از جنوب به شهرستان کازرون و استان بوشهر و از شرق به شهرستانهای شیراز و سپیدان محدود است.

fa.wikipedia.org منبع

  • نظرات() 
  • نیریز

    سه شنبه 1 تیر 1389

    نی‌ریز یکی از شهرهای استان فارس در ایران است. این شهر، مرکز شهرستان نی‌ریز است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۴۶٬۷۶۴ نفر بوده است.

      منبع : fa.wikipedia.org

  • نظرات() 
  • خنج

    سه شنبه 1 تیر 1389

    خنج شهری باستانی در جنوب استان فارس قرار دارد. نام آن در روزگار باستان «هُنگ» یا «خُنگ» بوده‌است که همان واژه در گذر زمان تبدیل به خُنج گشته‌است. براساس اطلاعات موجود در ۳۰ درجه و ۵۳ دقیقه طول شرقی و ۲۷ درجه و ۵۷ دقیقه عرض شمالی از نصف النهار مبدأ واقع شده‌است. ارتفاع شهر خنج از سطح دریا۱۰۴۴ متر است. فاصله‌اش (مصافت به طور مستقیم)با خلیج فارس ۱۱۰ کیلومتر، با شیراز ۲۰۰کیلومترمی‌باشد.لار در ۱۰۰ کیلومتر جنوب غربی خنج قرار دارد.

    پیشینهٔ تاریخی

    خنج دارای بیش از ۲۰۰۰ سال دیرینگی و دهها اثر گرانسنگ باستانی از روزگار هخامنشی و ساسانی است. هُنگ در فارسی باستان به معنای گوشه و بیغوله بوده‌است. این نام در این موضوع بازتاب می‌یابد که خنج همواره دارای خانقاه‌ها و گوشه نشینان زیادی بوده‌است. «ناحیه خنج» از قریه بغرد تا کوره پانزده فرسخ، وعرض آن از تنگ باد تا چاه مینا ۹ فرسخ است. بلوک جرمشت از ناحیه خنج به لطافت هوا وفراوانی شکار مشهور است. خنج را در اصل «خُنگ» یا «هُنگ» به ضم خاء وسکون نون کاف فارسی به معنی کَُنج و گوشه نوشته شده‌است. در قدیم شهر خنج دارای شش هزار خانه مسکونی بوده‌است. همچنین دارای مساجد، کاروانسرا، مدارس، حمام‌ها، عمارت خیریه بوده‌است. از صحن جامعش و گچ بری رواق آن توصیف زیادی شده‌است. خنج در حدود ۱ یا ۲ قرن پیش حدود ۲۰۰۰۰۰نفر جمعیت داشته که متاسفانه این جمعیت در پی بیماریهایی که در نظر مردم آن زمان (دَردهِ) به معنای دردی مبهم که درواقع همان سرخک امروزی است و عواملی از جمله جنگ‌ها و نا امنیها از ۲۰۰۰۰۰ به ۲۰۰ نفر می‌رسد، تعداد انبوه گورستانهای بسیار قدیمی و قبرهایی که فقط چند سنگ به دور آن قرار دارد گویای این موضوع می‌باشد، تعداد زیادی از این جمعیت که در صد زیادی از آنان کودکان و نوجوانان بوده‌اند بر اثر بیماری مذکور از جمعیت خنج کاسته شده و تعداد اندکی از آنان به منظور دور شدن از جنگ و درگیری به چند کیلومتری جنوب مشهد نقل مکان کرده‌اند که امروزه ده کوچکی به نام خنح و با همان لحجه خنجی در آن جا قرار دارد.

     بناهای تاریخی

    بناهای زیر ازجمله بناهای ثبت شده در آثار باستانی استان فارس می‌باشد که قدمت آنها به قرن هفتم هجری می‌رسد(بیش از۷۰۰سال)

    ۱_مقبره شیخ حاجی محمد.

    ۲_مقبره کاکا مخرالدین(واقع در مسجد کاکا فخر الدین).

    ۳_مقبره شیخ شعیب خنجی.

    ۴_مقبره شیخ عفیف الدین وشیخ قاضی حسن که در یک مکان هستند.

    ۵_سر درمسجد جامع ساخته شده از سنگ و ملات آن زمان که الان به صورت دو ستون بزرگ و بلند در مسجد جامع قرار دارد.

    ۶_منار دانیال که نیمی از آن طی سالهای اخیر فرو ریخته‌است و قدمت آن به بیش از ۸۰۰ سال نیز می‌رسد.

    ۷_آتشکده محلچه (قبل از ورود اسلام).

    ۸_آتشکده کاریان(قبل از ورود اسلام).

    در مقبره شیخ حاجی محمد سنگهایی قدمتی در ابعاد مختلف وجود دارد که بر روی آنها آیاتی از قرآن کریم با خطی که با خط امروزی متفاوت و به راحتی قابل خواندن نیست اما بسیار مرتب، حک شده‌است.

     خنج در سفرنامهٔ ابن بطوطه

    ابن بطوطه مراکشی در سال ۷۴۸ هجری قمری از لار عبور نموده‌است وبه «خنج» رفته‌است. وی شرح این رحله در سفرنامه خود که به زبان عربی نوشته شده‌است و به سفرنامه ابن بطوطه معروف است چنین بیان نموده‌است: در این بیابان رهسپردیم تا به کهورستان رسیدیم به (فتح کاف، واو و را) وآن شهری است کوچک، در آن جویها وبستانها وجود دارد وبسیار گرم است، سپس از آنجا گذشته و سه روز در بیابان رهسپردیم وبه شهر لار رسیدیم که آخرش (ر) است. لار شهری بزرگ با چشمه‌های بسیار وآبهای جاری وبوستان است. از لار به شهر (خنج بال) مسافرت کردیم وضبط نام آن به ضم خاء معجم است. گاهی به جای خاء،ها گویند و (هنج بال) بانون ساکن وجیم است و باالف ولام بسته‌است.


    «بال» همان (فال) است که بلوکی بزرگ در حوالی بلوک معروف اسیر در لارستان قدیم است. وامروزه جزء «بیخه فال و گله دار» لارستان می‌باشد. به نظر می‌آید که در قدیم «خنج» جزء منطقهٔ اسیر بوده‌است و چون ابن بطوطه (خنج و بال) با واو عاطفه ذکر کرده‌است چنین تصور می‌رود که نامهای «خنج» و «فال» که دومنطقهٔ آباد آن روزگار در همسایگی هم واقع بوده‌اند، باهم ذکر می‌کرده‌اند چنانکه فال و اسیر را هم در کنار هم ذکر می‌کردند.آیت‌الله سید علی اکبر فال اسیری نمونه‌ای از این هماهنگی است و به تدریج کثرت استعمال آنرا به صورت یک کلمه در آورده بوده‌است.

     نگارخانه

     روستاها

    روستاهای خنج عبارت‌اند از:

     

    آب شیرین | روستاى آشنا| امین آباد| باغ بیشه| باغان| بخرد| بیخو| پدو| پشت بند| تخته| تنگ باد| تنگ شهریاری| جرمشت| جنگو| جهله| چاله خور| چاه رستم| چاه طلا| چاه طوسی| چاه کاظم| چاه مینا| چم کباب| چم کوکو| حمامی| خان احمد| خورو| خیرآباد| دهستان تنگ نارک| ده نو| زاخورو| زنگویه| سیف آباد| شناکرد| طاخونه| قره آغاج| قره کنار| کریم آباد| کنار طویله| کهنو| لاغر| لعلو| لگاره| مز| مکو| مهرآباد| مهمله| هفتوان| هنکو

    جمعیت

    شهر خنج، بر اساس سرشماری رسمی سال ۱۳۸۵، تعداد ۳۹٬۹۷۸ نفر و کل شهرستان خنج، ۵۹۰۰۰ جمعیت داشته‌است.

    دین مردم خنج اسلام و مذهب مردم خنج از اهل سنت از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند. ورود اسلام به خنج، تا جائی که شواهد تاریخی نشان می‌دهد به قرن پنجم هجری برمی‌گردد.

     نیروگاه گازی بزرگ ۱۰۰۰ مگاواتی خنج

    ساخت نیروگاه بزرگ گازی خنج بزودی آغاز می‌شود

    خنج - معاون عمرانی استانداری فارس گفت: ساخت نیروگاه ۱۰۰۰مگاواتی گازی خنج که محل گذر دوخط اصلی چهارم وهشتم گاز سراسری از پارس جنوبی به مرکز کشور است،بزودی آغاز می‌شود.[۱]

    مهندس صمد رجاء در گفت و گو با ایرنا افزود: این نیروگاه یکی از مصوبات سفر ریاست جمهوری به فارس است . معاون عمرانی استاندار فارس که برای افتتاح طرح‌های عمرانی لارستان وخنج به این دو شهرستان سفر کرده بود گفت: یکی از برکات سفر مقام معظم رهبری به فارس،توجه به نقاط محروم وروستاهاست وما شاهد تحول اساسی درروستاهای این دوشهرستان هستیم وما امروز ده‌ها طرح عمرانی را در این دوشهرستان افتتاح کردیم. رجا بیان کرد یکی از برنامه‌های خوب دولت ایجاد نیروگاه بزرگ گازی ۱۰۰۰ مگاواتی شهرستان خنج است که در آخرین تدابیر وتصمیمات اتخاذ شده در جلسه استانی با حضور مهندس رضا زاده استاندار فارس شروع به ساخت این نیروگاه مورد موافقت قرار گرفته وما امیدواریم در آینده نزدیک شاهد کلنگ زنی این طرح بزرگ باشیم. او گفت: ساخت دو نیروگاه بزرگ در شمال وجنوب فارس یکی از مصوبات سفر ریاست جمهوری به فارس است این نیروگاه برق مورد نیاز شهرستانهای جنوبی فارس واستانهای مجاور را تامین خواهد کرد.

     مؤسسات شهری

    تقریباً همهٔ مؤسسات شهری از قبیل دانشگاه و بیمارستان ومرافق عمومی و غیره، خود مردم خنج ساخته‌اند و هزینه‌هایش توسط خنجی‌های شیخ نشینهای خلیج فارس پرداخته شده‌است. آتشکده معروف کاریان در فاصلهٔ نه چندان دوری از خنج در شهر کاریان واقع شده‌است. و یک آتشکده هم در کنار خنج هست که هنوز دیواره‌هایش برپا است.

     دانشگاهها

    در حال حاضر دانشگاههای پیام نور و دانشگاه آزاد اسلامی در خنج فعال هستند که د ر دانشگاه آزاد رشته‌های زیر تدریس می‌شود:


    - مهندسی عمران - عمران پیوسته


    ۲- مهندسی عمران - عمران ناپیوسته

    ۳- مهندسی معماری

    ۴- مدیریت بازرگانی

    ۵- کاردانی عمران

    ۶- کاردانی کامپیوتر

    ۷- کاردانی دامپزشکی

    ۸- کاردانی معماری

    ۹- کاردانی تکنولوژی

    ۱۰- مهندسی عمران - آب

     بزرگان خنج

    از بزرگمردان تاریخی خنج که اکنون مقبره‌های آنان برجای مانده‌است می‌توان به شرح زیر نام برد:

    • شیخ رکن الدین دانیال.
    • شیخ شهیب خنجی.
    • شیخ عبدالسلام خنجی.
    • شیخ محمد بن ابی نجم خنجی.
    • کاکا فخر الدین ابوبکرو.
    • شیخ ابودلف محمد خنجی.
    • شیخ محمد عبدالسلام خنجی.
    • شیخ عفیف الدین اسرائیل خنجی.
    • عبدالجواد بن القیم سعید خنجی.
    • فخرالدین احمد بازارویه خنجی

    fa.wikipedia.org منبع

  • نظرات() 
  • مرودشت

    سه شنبه 1 تیر 1389

    مَرودَشت یکی از شهرهای ایران است که در استان فارس قرار گرفته‌است. این شهر در ۴۵ کیلومتری شمال شیراز واقع شده و آب و هوای آن کوهستانی و معتدل است. شهر «مرو دشت» مرکز شهرستان مرودشت است. جمعیت آن بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۲۴٫۳۵۰ نفر است .

    این شهر یکی از مراکز تولید محصولات کشاورزی ایران است. چنانکه برنج مرغوب کامفیروز، انار سیدان، گردوی دشتک ، چغندر و ذرت از این جمله‌است. مرودشت بیش از یک دهه مقام اول تولید گندم ایران را به خود اختصاص داده‌است.

    از جمله دیدنی‌های این شهر می‌توان به تخت جمشید، نقش رستم و نقش رجب اشاره کرد. کاوش‌های علمی تاریخی نشانگر آن است که هزاران سال پیش از آنکه داریوش تپه سنگی را بر دامان کوه رحمت برای احداث کاخ‌های خود انتخاب کند، اقوام متمدن در دشت وسیع مرودشت می‌زیسته‌اند.

    ویرانه‌های شهر باستانی استخر و تخت جمشید بخشی از تاریخ این شهر را به نمایش می‌گذارند.از جمله مناطق دیدنی آن می‌توان به بهشت گمشده، ابشار دشتک، تیر باغ و تنگ خشک اشاره نمود. رود کُر پرآب ترین روخانه زیرحوضه دریاچه بختگان از جنوب مرودشت می‌گذرد.

    fa.wikipedia.org منبع

  • نظرات() 
  • لامرد

    سه شنبه 1 تیر 1389

    لامِرد یکی از شهرهای استان فارس ایران است. این شهر مرکز شهرستان لامرد است و در جنوب استان واقع شده‌است. این شهر در قدیم به تراکمه ؛ خطیبی (خطیمی) مشهور بوده‌است. شهر لامرد با دمای بالای ۴۵ درجه در تابستان یکی از گرمترین شهرستان‌های استان فارس محسوب می‌شود.

    این شهر در سال‌های اخیر به دلیل اکتشاف ذخایر گاز شیرین آن، به همراه عسلویه، تبدیل به یکی از مراکز در حال توسعه‌ٔ ایران گردیده‌است. علاوه بر این پالایشگاه گاز پارسیان در جوار جادهٔ لامرد به مهر (مُر به لهجهٔ محلی) احداث شده‌است که همچنان در حال توسعه‌است.

    صنعت

    کارخانجات آلومینیوم و ذوب آهن هم در منطقه در حال احداث هستند. فرودگاه بین‌المللی لامرد در سال ۱۳۶۴ افتتاح شده و به شهرهای تهران (یک روز در هفته)، شیراز، لار، لاوان و کشورهای کویت، قطر و امارات متحده عربی پرواز دارد.

     تجارت

    پیشینه تجارت در این منطقه با سفر مردم این منطقه به كشورهای حاشیه خلیج فارس جهت كسب درامد، قدمت می یابد.در حال حاضردهشیخ یکی از مراکز تجاری در لامرد است که در شهرهای اطراف هم شهرت دارد و عمدتاً مرکز خرید کسانی است که برای مأموریت‌های کاری در میدان‌های نفتی و گازی منطقه و همچنین عسلویه و پارسیان اعزام شده‌اند.

     محصولات کشاورزی

    محصولات کشاورزی خطیبی طبق مستندات لغتنامه دهخدا ، عمدتا تنباکو بوده که بصورت وسیع کشت می شده است. باغات خرما و كشت گندم از محصولات اصلی منطقه لامرد بوده كه كشت آنها همچنان در اطراف شهر ادامه دارد.

     معادن

    کوه‌های اطراف لامرد که به نام کوه‌های تابناک (سَرکوه)، شانُل، هما (هُوا) و وراوی شناخته می‌شوند حاوی منابع بزرگی از گاز شیرین هستند که سابقهٔ اکتشاف آن‌ها به دهه‌ٔ پنجاه خورشیدی می‌رسد.

     مراکز آموزشی

    دانشگاه آزاد اسلامی واحد لامرد یکی از مراکز آموزشی مهم شهر لامرد به حساب می آید .

    fa.wikipedia.org منبع

     

     

  • نظرات() 
  • لار

    سه شنبه 1 تیر 1389

    لار نام شهریست در جنوب استان فارس. شهر لار در فاصلهٔ ۵۷ فرسنگی جنوب شرقی شهر شیراز قرار دارد. ودر حد فاصل شهرستانهای داراب ، جهرم ، خنج ، فیروزآباد و استان بوشهر و استان هرمزگان واقع شده‌است. این شهر در استان فارس قرار دارد و ارتفاعش از سطح دریا ۹۱۵ متر است. در میان ۷۵ بلوک فارس «بلوک لار» تحت عنوان (لارستان) وسیعتر از همه و۴۵x۵۷ فرسخ یعنی در حدود ۱۲۶۰۰۰ کیلومتر مربع مساحت دارد.

    منطقهٔ لارستان

    منطقهٔ لارستان آکنده از زنجیره کوههای موازی است که به موازات ساحل خلیج فارس کشیده واقلیم گرم وسوزائی را به وجود آورده‌است. آبها در این نواحی کم وشور هستند و رودخانهٔ «لارستان» که در طول خود به نام‌های رودخانه «شور گله دار» و «شور هنگ» و غیره نامیده می‌شود، در امتداد جنوب غربی لار جریان دارد.

     زبان لاری

    از لحاظ زبان شناسی، «لاری» عضوی از لهجه های جنوب غربی ایرانی است. اما نبود مشخصات مهمی چون خط، سنت ادبی و همچنین نبود معیارهای اضافی زبان شناسی مانند استفاده زبان به منظور اداری یا آموزشی اجازه نمی دهند كه «لاری» را زبان كامل بنامیم. زبان هایی مانند اوزی بستکی خنجی گراشی نیز هم تراز با این لهجه هستند.

     تاریخچه

    در دوران قدیم به منطقه وسیعی از جنوب ایران ایالت لارستان اطلاق می‌شده‌است. که مشتمل بوده‌است از: بندر گمبرون(بندر عباس) ، بندر لنگه ، بستک ، لامرد ، مهر ، عسلویه ، شهرستان کنگان و گزدان تمام این مناطق جزء «ایالت لارستان» به مرکزیت لار بوده‌است. در نقشه زیر که برگرفته از سایت کتابخانه کنگره ملی آمریکا (که برای دسترسی عموم ازاد است ) برگرفته شده است نقشه ایالت لارستان مربوط به سال 1897 که توسط رند مکنلی تهیه شده است را مشاهده میکنید که بندر عباس لنگه نیریز و جزایر خلیج فارس شامل ایالت لارستان میباشد .

    انگیزه ایجاد لار دقیقاً مشخص نیست. اولین تاریخی که از لار ذکری به میان آورده است، تاریخی طبری (جلد اول ص 820) است که از لار بنام (الار) نام برده و حکایت می کند که چگونه شاهنشاه اردشیر ساسانی بر سرزمین پر نعمت الار که خاک کشور ایران بوده و به دست دشمنان وی تقسیم شده بود تسلط می یابد که با گذشت زمان خذف حرف (ا) از کلمه الار بعید به نظر نمی رسد. ظاهراً این شهر از طرف کیخسرو و به گرگین کیلاد پهلوان تاریخی سلسلهء کیانی تفویض شده است و فرزندان گرگین تا قرنها در این ناحیه حکومت داشته اند و سلسلهء محلی پادشاهان میلادی را تشکیل داده اند. این شهر در زمان ساسانیان به علت واقع شدن آتشکده فرنبغ در روستای کاریان مورد توجه بوده است. حمدالله مستوفی اولین تاریخ دانی است که از این شهر اسم برده و می گوید: مردم لار بیشتر تاجر میباشند و سفر بحرو بر می کنند. در قرن 16 و 17 میلادی سکه نقره ای ضرب می شده که در سواحل خلیج فارس و هند رواج داشته و چون این سکه ابتدا در لار ضرب می شده به لارین شهرت یافت. این سکه از نقره های عالی و در نهایت با ظرافت ضرب می شده و 9/4 گرم وزن داشت و به علت جنس نقره اش بسیار صیقلی و جلادار و شکل آن شبیه قلم و در حدود چهار بند انگشت طول داشت و دو سر آن به هم وصل می شد پس از تصرف لارستان به دست شاه عباس این سکه ها از رونق افتاد ولی در هندوستان همچنان رواج داشت. سرزمین لاردرآغازتحت عنوان «لاد» شناخته می شد ولاد یعنی اساس و بنیاد هرچیز.1

    علاوه بر این «لاد» نام یكی از پسران حكام قدیم پارس بوده است .او این شهررا بنانهادو بدین ترتیب نام خویش را در منطقه به یاد گار گزارد.دریكی از چاپهای شاهنامه فردوسی این بیت آمده است :

    سپاهان به گودرز كشواد داد به گرگین میلاد هم «لاد» داد

    تغییر شكل حرف «د» به «ر» یكی از تغییرات خیلی دقیق در زبان ارمنی، لهجه های دریای خزرو گویش تاتی می باشد.

    در میان انبوه منابع تاریخی ، كهن ترین نوشته ای كه در آن ازلاریاد شده است می توان از «كارنامه اردشیر بابكان» كه بی شك ازادبیات اصیل دوره ساسانی و احتمالاً متعلق به عصر انوشیروان میباشد نام برد.دراین كتاب نام لاربصورت «كلال» ضبط شده است .طبری مورخ بزرگ قرون اولیه اسلامی بنا به استناد (خدای نامه )در كتاب (تاریخ الرسل و الملوك )مورخ بعدی است كه به طور اجمال از لشكركشی اردشیر به «الار» صحبت رانده است.

    ضبط نام «لار» بین مورخین قرون اولیه اسلامی مختلف آمده و به اشكال گوناگون : كجاران ، كلال ، الار، ایراهستان ، خوزیهراستان ، خوجهراستاق ثبت شده است.

    الار، نام یكی از دهكده های باستانی و ساحلی منطقه هزو و سیف یا اراسیف بوده كه رقیب اردشیردرآنجا زندگی می كرده است امروزه در بخش اوز روستایی بنام «گلار» وجود دارد كه ممكن است با «گولار» كه «نولدكه» آلمانی در ترجمه كارنامك ازآن نام می برد بی ارتباط نباشد.

    این سرزمین پهناوررا، كیخسرو9 به گرگین10بخشید و او رهسپارلارگردید . بدین ترتیب سلسله پادشاهان مستقل و نیمه مستقل میلادی در لار بنا نهاده شد.

    حكام لار ازنژاد گرگین میلادند كه در عصر كیان به حكومت لار منصوب شده بودند .ازآن تاریخ اولاد او درآن ولایت حاكم و فرمانروا بوده و در زمان ملوك الطویفی بیش از پیش اقتدار یافته اند.6

    به نظر می رسد كه مسلمان شدن مردمان این ناحیه قرنها پس از غلبه اسلام صورت گرقته و تامدتهای مدید مسكن زرتشتیان و محل عبور ایشان از ایران به طرف هندوستان بوده است . یكی از دلایل این امر بر پا بودن آتشكده آذر فرنبغ «آتشكده كاریان» تا قرن چهارم هجری است .

    تا قرن پنچم هجری جاده باستانی تجارت جنوب به بندر آبادان سیراف از یكسو و ازطرف دیگر از طریق داراب به كرمان و سواحل جنوبی آن ختم می شده است و منطقه لارستان به همین دلیل در خلا سیاسی ، تجاری و بدور از درگیری های سیاسی داخلی ایران بزرگ تحت سلطه پادشاهان محلی خویش به موجودیتش ادامه می داده است و همین امر دلیل اصلی عدم ضبط نام این منطقه در نوشته های جغرافیایی قرون اولیه اسلامی است .

    با افول شهر سیراف ، راه تجاری از طریق لار دوباره جلب توجه نموده و موقعیت سیاسی آن را بالا برد ولارستان در اوایل قرون وسطی با حفظ استقلال سیاسی خویش در حاكمیت سلاجقه اهمیت خود را به عنوان یك منطقه مهم در ایران حفظ كرد.

    همان طور كه گفته شد پس از ظهور دین مبین اسلام به دلیل وجود «آتشكده كاریان»آذر فرنبغ قرنها طول كشید تا نور اسلام در این شهرتابیدن گرفت . ولی مردم متمدن و انسان دوست لارستان خیلی زود با این دین بزرگ پیوند ناگسستنی بستند، به طوری كه در قرون بعد لارستان نخستین خاستگاه حكومت عدل اسلامی شد و قیام سید عبدالحسین مجتهد لاری در این زمینه شهرت جهانی دارد . علاوه بر آن نیز می توان از خنثی كردن شورش های به پا خواسته در كناره های خلیج فارس و جنگ با پرتقالی ها و برتری بر آنان را نام برد.

    در اردیبهشت سال 1339شمسی زلزله ویران كننده ای شهر لار را لرزاندو بسیاری از محلات و خانه های آن را ویران كرد.در همان سال به همت افراد خیر سازمان شیر و خورشید و موسسه های داخلی و بین المللی در 3 كیلومتری جنوب شهرقدیم ، شهرجدید ، به وسعت اولیه صد هكتار طراحی و طبق نقشه یك شركت اروپایی ساخته شد.

    لار امروز شامل دو قسمت نزدیك به هم است و به عبارتی شهرقدیم و شهرجدید در كنار هم لار را می سازند.

    شهرقدیم آن كه دارای كوچه های تنگ و باریك و دارای خانه های خشتی و كاهگلی است كه بیشتراین خانه ها و كوچه ها پس از آن زلزله بزرگ ویران و نابود شدند و شهرجدید آن نیز شهری است بدون كوچه كه درآن هیچ كوچه ای دیده نمی شود و دارای خانه هایی محكم و ضد زلزله است.

    گرگین میلاد بنیانگذار لار

    از افسانه تا واقعیت

    « در افواه و السنه مذكور است، در حینی كه كیخسرو كیانی، گرگین میلاد را به حكومت آن شهر فرستاد، چون یك پشر او لار نام داشته و بعد از پدر قائم مقام او گشته، آن شهر به اسم او موسوم شده و كیخسرو تاج مذكور را به او داده بود و از آن تاریخ در ساسله ایشان مانده، هر كدام به جای دیگری سلطنت می كرده، به پوشیدن آن تیمن و تبرك می جسته اند.


    بین الجمهور مشهور است كه گرگین میلاد چون به ظاهر شهر لار رسیده، جهت دخول شهر ساعت اختیار می نموده، منجمان عجم و و اخترشناسان لار سعد و نحس كواكب را بانظارت یومی به نظر تدقین ملاحظه نموده، تا مدت هفت سال ساعتی كه به درجات دقایق طالع او موافق و از نحوست نجومی و سهم الحوادث روزگار خالی باشد نیافتند.

    بعد از انقضای هفت سال ساعتی سعداز بازیچه طالع او موافق و دلالت بر ثبات و بقای دولت نموده، مبرا از عیوب نجومی بوده، اختیار نمودند و گرگین هفت سال در كنار شهر توقف نمود تا روز موعود در آن ساعت مسعود داخل شهر شد و از آن زمان كه قریب چهار هزار سال است، نسلا" بعد نسل اولاد او در آن دیار حكومت نمدوه، هیچ پادشاه ذی شوكت تسخیر آن ملك تیسیر نپذیرفته به خراجی از ولاه آنجا راضی می شده اند و همچنین بین الناس مشهور است كه حكمای عجم، در آنجا طلسمی بسته بوده اند كه ساحت آن ملك از عبور لشكر و سم ستور بیگانه مون بوده باشد و از حكت بالغه ایزدی در این زمان فرخنده نشان آن طلسم به دست اقبال و سر پنجه اقتدار ملازمان درگاه سدره مثال شهریار بلد قدر، بی همال شكسته گشته آن ولایت به تصرف اولیای دولت قاهره درآمد.

    روایت بنیان گذاشتن شهر «لار» به دست «گرگین میلاد» كه در بالا ذكر شده حدود چهارصد سال پیش توسط مورخ رسمی شاه عباس بزرگ نقل شده است. او تأكید كرده كه «بین الجمهور» مشهور است؛ یعنی این روایت در آن ایام از چنان شهرتی برخوردار بود كه توسط بسیار از مردم نقل می شده است. داستان بنیان نهادن شهر «لار» توسط گرگین میلاد از مشهورترین روایات در كتب تاریخی و ادبی فارسی است و از آن جایی كه نام یكی از امرای محلی لارستان در اوایل قرن نهم ه.ق «گرگین» بوده است، به خوبی مشخص است كه این نام در قرن نهم و به احتمال بسیار قرن ها پیش از آن، شهرت داشته است. تاكنون هیچ گونه تحقیق مستقلی پیرامون این شخصیت تاریخی و اسطوره ای صورت نپذیرفته است. از این رو سؤالاتی چند پیش روی علاقه مندان بی جواب مانده است . این كه به راستی گرگین میلاد كیست، دوره تقریبی حیات او چه زمانی است؟ درباره او كتب تاریخی چ وایاتی ثبت شد هاست؟ آیا او ا می توان با یكی از پادشاهان تاریخی ایران منطبق دانست و این كه چگونه می توان به زوایای ناشناخته زندگی او پی برد؟

    برای پاسخ دادن به این پرسش مهم در این بخش ابتدا با توجه به منابع تاریخی و ادبی ایران به زندگی و حیات اجتماعی و سیاسی «گرگین میلاد» می پردازیم وسپس با توجه به تطبیق منابع، سعی خواهدشد تا چهره اسطوره ای او را با اطلاعات تاریخی تطبیق كرده و حدود زمان حیات او و اقداماتش را روشن كنیم.


     تاریخ لارستان در قرون نخستین اسلامی

    «ایراهستان» نام عمومی لارستان در قرون نخستین اسلامی نخستین پرسشی كه برای پژوهشگران منطقه تاریخی اسلامی منطقه تاریخی لارستان پیش می آید، این است كه: چرا در متون تاریخی و جغرافیا ایران تا قرن ششم ه.ق ذكری از «لارستان»نیامده و اینكه نام این منطقه پیش از این ایام چه بوده است؟ شاید یكی از مهم ترین مشغولیت های فكری و تحقیقی این جانب در سال های تحقیق، این بوده است. برای پاسخ به این پرسش، منابع و مآخذ بسیاری را جستجو كردم و تحلیل ها وتبیین های مختلفی را آزمودم و نهایتا" به نتایجی رسیدم كه حداقل تا زمان پیدا شدن اسناد و مدارك معتبر می تواند مورد قبول واقع شود. برای اینكه به تحلیلی بایسته در این مورد دست یابیم، باید یادآوری كنیم كه سرزمین ایران پس از حمله اعراب و روند اسلام پذیری، حداقل تاسه قرن نخستین، دارای حكومت واحد و مركزی نبوده است. در این شرایط قدت های محلی با استفاده از عدم قدرت مركزی، در اندیشه ایجاد سلسله های محلی و منطقه ای برآمدند و كشور پهناور ایران،طی سه قرن نخستین اسلامی به حكومت نشین های نیمه مستقل بسیاری تقسیم شد و امرای محلی در نواحی مورد تسلط خود مستقلانه حكومت می كردند. لارستان یكی از این مناطقی است كه پس از حمله اعراب تا قرن ها بعد تحت سلطه حكومت مركزی ایران در نبامد و امرای محلی در آن به استقلال حكومت كرده اند. به عبارت بهتر سرزمین وسیع لارستان از قرون نخستین اسلامی تا سال 1010 ه.ق دارای امرای نیمه مستقل بوده كه از آنان با نام خاندان گرگین میلاد و میلادیان یاد كرده اند. برای درك هر چه بیشتر این مسئله باید بیفزائیم كه منطقه «لارستان» كه بخش عمده ای از سواحل و پس كرانه های خلیج فارس را شامل می شده است، از نظر موقعیت طبیعی ، دارای شرایط ویژه ای بوده و این مكان را برای امرای محلی به وجود می آورده تا بتوانند در پناه كوه ها و ارتفاعات و در سرزمینی با ویژگی های جغرافیایی خاص، به صورت نیمه مستقل حكومت كنند. حكومت مركزی ایران، به دلایل صعب العبور بودن منطقه و آب و هوای گرم و طاقت فرسای آن امكان مداخله مستقیم ا در این مناطق نداشت و تنها به اخذ مالیات و باج و خراج از امرای لارستان اكتفا می كرد. درباره امرای میلادی در لارستان پس از این به طور مفل توضیح داده خواهد شد، اما شواهد تاریخی نشان می دهد كه مهم ترین عامل و دلیل موفقیت امرای محلی لارستان در تداوم حكومت نیمه مستقل خود، « موقعیت طبیعی » لارستان و شرایط ویژه آب و هوایی آن بوده است. رشته كوه های نه چندان مرتفع منطقه به موازات ساحل در یك خط ممتد و موازی از بندر كنگان تا بندر میناب همچون حصار و دیواری نفوذناپذیر و غیرقابل دسترس به نظر می رسید و ه مهاجمی را از ادامه راه و نفوذ در سرزمین های ناشناخته باز می داشت. ابن بلخی مورخ و جفرافی نویس قرن پنجم ه.ق كه نخستین فارس نامه را در توصیف و تشریح این ایالت بزرگ و پهناور نوشته است، در مورد مناطق ساحلی و لارستان آن ایام می نویسد:

    «همه در بیابان گرمسیر و به هر دیهی حصاری است محكم. در میان بیابان و مردم پیاده رو و سلاح ورز و دزد و خونخواره باشند. از ایشان كی به ره زدن و ناكباری رود و دو من آرد با نان خشك فتیت كرده، در انبانی كند و در شبانه روزیبیست فرسنگ برود و همواره عاصی بودند از آنچ هیچ لشكر آنجا مقام نتواند كردن الا سه ماه ربیع،دیگر به زمستان از بارندگی و بی علفی نتواند بودند و به تابستان از گرما.»

    این جملات از زبان كسی نوشته شده كه بیش از هر كس دیگر در قرن پنجم ه.ق ، به جغرافیا و تاریخ ایالت بزرگ فارسی آشنایی داشته است و نشان می دهد كه منطقه ساحلی یا «گرمسیرات» یا« ایراهستان» در آن دوره، ناحیه ای كاملا ناشناخته، دور از دسترس و غیرقابل نفوذ بوده و هست و عبارت ابن بلخی كه می گوید: همواره عاصی بودندی نشان می دهد كه امرای محلی این منطقه از حكام فارس و دیگر مناطق اطاعت نمی كرده اند و در محدوده «ایراهستان» از استقلال رأی برخوردار بوده اند. ناحیه « لارستان» به همین دلیل از جمله ممالك محروسه حكام صفاری،آل بویه،غزنویان، سلجوقیان و اتابكان به شمار نمی آمده ود متون جغرافیایی و تاریخی از آن یاد نشده است. به عبارت دیگر هنگامی كه « ابن بلخی» تاریخ « فارس نامه» را می نوشته است،لارستان و امرای محلی آن تحت اداره سلجوقیان قرار نداشته ، از این رو« ابن بلخی» یادی از آن نكرده است و با دادن اطلاعاتی مبهم ا زآن یاد كرده است. با این توصیف شهرهای لار،جویم، كران كاریان، ایلود،پتو، چاك، اشكنان،بیرم ، فال ، گراش، خنج، طارم، فورگ و اوزطی پنج قرن اولیه اسلامی تحت نظر و اداره امرای محلی « میلادی» قرار داشته اند و در دیگر نواحی ایران مركزی اطلاع دقیقی از آنها منتشر نمی شده است. به عبارت دیگر ،این نواحی با اقتصاد پس كرانه ای خود كه بخش اعظم تجارت و درآمدشان از دریا به دست می آید،متكی به بازرگانی دریایی بوده و چندان توجهی به حكومت های مستقر در كرمان و فارس نداشته اند . جغرافی نویسان و مورخان ایرانی طی این دوره بر همین اساس توصیف چندان دقیقی از این نواحی عرضه نكرده اند و این منطقه را با عنوان عمومی «ایراهستان» معرفی كرده اند.

     ایراهستان

    جغرافی نویسان و مورخان ایرانی تا قرن ششم ه.ق،نواحی پس كرانه ای خلیج فارس حدفاصل بندر سیراف تا بندرعباس كنونی را به عنوان ایراهستان می شناخته اند. واژه «ایراه»یا «راه» كلمه ای است پهلوی به معنای ساحل و پس كرانه متضاد این واژه «زراه» یا «زیراه» است كه در زبان پهلوی به معنای دریاست. «ابن بلخی»،جویم،كران و سیراف را از جمله مناطق «ایراهستان» یاد كرده است و در بعضی موارد این ناحیه را كران نامیده است. واژه « كران»، به معنای كرانه و ساحل آمده است و نام یكی از شهرها و آبادی های مهم «ایراهستان» در دوره اشكانی و ساسانی است كه بعدها در دوره اسلامی، به شهر فال تغییر نام داده است.


    لارستان پیش از اسلام: کهن ترین بنای تاریخی لارستان مربوط به دوره اشکانیان در دو هزار سال قبل، آتشکده کاریان است، که یکی از سه آتشکده بزرگ ایرانی در دوره قبل از اسلام است و نام آن را به زبان فرس قدیم، آذر فرنبغ گفته اند. این آتشکده اکنون بصورت تلی از خاک به نام ( تمپ تشی ) در نزدیکی روستای کاریان از توابع بخش جویم به چشم می خورد. بر اساس آنچه در افسانه های ایران زمین آورده اند، گرگین میلاد از پهلوانان باستان، بیانگذار شهری بود که با نام او به لاد شهرت یافت چنانچه مطابقت تاریخی گرگین میلاد با مهرداد اشکانی پذیرفته شود، می توان اظهار کرد که شهر لار قریب دو هزار سال پیش بنا شده است.


    ورود اسلام به لارستان: مسلمان شدن مردم لارستان طی قرن های آغازین اسلامی، همزمان با ورود نیروهای مسلمان به مناطق جنوبی آغاز شده است. نخستین حمله اعراب به شمال لارستان کنونی در منطقه کاریان در منطقه کاریان و به وسیله هرم بن حیان صورت گرفته است. لارستان در این دوره با عناوین ایراهستان و کجاران شناخته شده است. هر دو لغت کلمه پهلوی و به معنای سرزمین کناره دریا و معادل سرزمین های ساحلی است، معروفترین شخصیت های مذهبی لارستان در سه قرن آغازین مولانا احمد جویمی مدفون در جویم، مولانا سید عفیف الدین موسوی مدفون در بیرم میر علی ابن الحسین مدفون در لار می باشند.


    زبان مردم لارستان: زبان مردم لارستان زبان خاصی است که از واژه های زبان دری و پهلوی تشکیل شده است. رونق بازار و ارتباط تجاری این منطقه با سایر نقاط از دیرباز و کوچ طوائف بلوچ، ترکمن، ازبک، زنگنه، ترک و کرد به لارستان و حضور طولانی تجار هلندی و پرتقالی در این شهرستان سبب ورود برخی از واژه های بلوچی، اروپایی و عربی، ترکی و شبانکاره به این زبان شده است.

    فرهنگ لارستان: بطور عمده بافت فرهنگی منطقه بیشتر تحت تاثیر تفکرات مذهبی و فرقه ای آن می باشد روحانیت در میان دو گروه تشیع و تسنن در منطقه از نفوذ بسیار بالایی برخوردار می باشند. در میان تشیع جمع کثیری از اهالی تسنن منطقه، خانواده مجاهد معروف عصر مشروطیت آیت ا... سید عبدالحسین موسوی لاری که نوه های ایشان آیت ا... سید عبدالعلی آیت الهی امام جمعه محبوب و حجت الاسلام سید مجتبی موسوی لاری و حجت الاسلام سید حسین نسابه میباشند، از محبوبیت و نفوذ بسیار زیادی در منطقه و بویژه در اقشار سنتی برخوردارند. حجت الاسلام سید مجتبی موسوی لاری صدها تالیف در اصول عقاید و مسائل فلسفی اسلام داشته که از فعالیت فرهنگی بین المللی ویژه ای برخوردار است. در میان اهالی تسنن منطقه به تفاوت منطقه تحت تاثیر روحانیت محلی دارای ویژگی فرهنگی خاص خود می باشند و تمامی آنها از فرقه شافعی هستند و با توجه به همزیستی تاریخی از برخورد و ایجاد تضاد با تشیع منطقه پرهیز می کنند. فرهنگ و تاریخ لارستان با وجود شخصیت هایی همچون آیت ا... سید عبدالحسین لاری، آیت ا.. سید عبدالمحمد آیت الهی لاری، آیت ا.. سید علی اصغر موسوی صبغه الهی بخود گرفته که در تاریخ و آیندگان لارستان را بدون ذکر نام آن بزرگواران نشناخته و نمی شناسد. آیت ا... سید عبدالحسین لاری در سال 1309 ه.ق به دعوت تجارلارستان از نجف به منطقه وارد و طی یک دوره فعالیت و کوشش مستمر توانست خدمات موثری را در راه تحقق اهداف اسلامی به انجام رساند.

     زلزله

    زلزله‌های فراوان لار را ویران کرده‌است که از۷۰۰ سال پیش تاکنون در تاریخ ثبت شده‌است. تقریباً هر ۴۵سال یا ۹۰ سال یک بار لار ویران شده‌است. زلزله قبلی در سال ۱۳۳۸ رخداده‌است. لارستان در عصر صفویه به دلیل واقع شدن در جاده تجارتی اصفهان به خلیج فارس از اهمیت بسیار زیادی برخوردار بوده‌است. عصر قاجاریه را در لار می‌توان آرامش قبل از طوفان نامید. با مرگ فتحعلیخان حاکم قدرتمند منطقه، خلاء قدرت سیاسی در لارستان نمایان شد و در نهایت منجر به دعوت از آیت‌الله سید عبدالحسین لاری به لار و آغاز نهضت مشروطیت گردید.

     لارستان پیش از اسلام

    اصولا امروزه استان فارس (پارس) را به درستی می‌توان در منطقهٔ لارستان دید زیرا تنها منطقهٔ فارس که هنوز به زبان کهن پارسی ( پهلوی باستان (البته شکل تغیر یافته ان) سخن می‌گویند این منطقه‌است. در حالی که در سایر نقاط استان فارس زبان بصورت کامل بصورت فارسی دری با لهجه‌های گونا گون تکلم می‌شود. لازم به ذکر است که زبان مردم لارستان در ریشه خویشاوندی عمیقی با زبانهای کردی و لری دارد.

     کهن ترین بنای تاریخی

    کهن ترین بنای تاریخی در لارستان ، مربوط به دوران اشکانیان بیش از دو هزار سال قبل آتشکدهُ کاریان است ،که یکی از سه آتشکده بزرگ ایرانی در دوران قبل از اسلام است و نام آن را به زبان فرس قدیم، «آذر فَرَنْبَعْ» گفته‌اند. بنای این آتشکده اکنون به صورت تلی از خاک به نام (تمب تشی) در نزدیکی روستای کاریان، از توابع بخش جویم به چشم می‌خورد. آگاهی ما از تاریخ لارستان پیش از اسلام بسیار اندک است. بر اساس آنچه دراسطوره‌ها و افسانه‌های قدیم ایران زمین آورده‌اند، گرگین میلاد از پهلوانانِ باستان، بنیانگذار شهری بود که با نام او به (لاد) شهرت یافت. چنانچه مطابقت تاریخی گرگین میلاد با مهرداد اشکانی پذیرفته شود، می‌توان اظهار کرد که شهر لار قریب دو هزار سال پیش بنا شده‌است. طبق روایات موجود، پس از گرگین میلاد فرزندان آن پهلوان افسانه‌ای، نسل اندر نسل به حکومت این منطقه منصوب شده‌اند و تا سال ۱۰۱۵ ق، پادشاهی شان بر جای بوده‌است.

    راه‌های باستانی

    وجود راه‌های باستانی که از فیروزآباد و استخر از طریق خنج، و علامرودشت و فال و اسیر به طرف بندر باستانی سیراف ، و جنوب می‌رفته‌است و آثار آن بر جای مانده در این مسیر، از نشانه‌های وجود فرهنگ و تمدن پیش از اسلام در این منطقه‌است. نام این شهر در متن‌های تاریخی پیش از اسلام به شکل‌های مختلف آمده‌است که از آن جمله در شاهنامه فردوسی لاد، و در تاریخ طبری (اَلار) و در متن‌های ارمنی پیش از اسلام (گِلار) ذکر شده و مشخص می‌شود که نام کنونی برگرفته از اسامی پیش از اسلام می‌باشد که در طول زمان، به دلایل مختلف، تغییر شکل یافته‌است. آنچه از جمع بندی تاریخ این دوره می‌توان ذکر کرد، این است که منطقهُ لارستان پیش از اسلام، به دلیل وجود آتشکدهُ کاریان و نیز عبور جاده‌های کاروانی مسیر سیراف از نواحی شمالی آن، دارای اهمیت خاصی بوده‌است و همین امر باعث شده تا در اوایل دورهُ اشکانیان مراکز شهری مختلفی به وجود آید که از آن جمله می‌توان شهرهای لار ،اسیر، اشکنان ، خنج ، کاریان و فرشته جان را نام برد.

     بناهای تاریخی

    از جمله بناهای تاریخی پیش از اسلام در لارستان تمب بت ، آتشکدهُ کاریان، قلعه اژدها پیکر در لار، آتشکدهُ فیشور در بین راه اصلی لار به شیراز ، قلعهُ سفید خنج ،قلعهُ فرشته جان، قلعه ایلود ، کاروانسراهای واقع در بین جادهُ خنج، ، کاروان سراهای واقع در بین جادهُ خنج به فال و فال به سیراف، قلعه جبرئیل در بنارویه، قلعه کیقباد در جویم، و آثار و بقایای جادهُ باستانی عصر ساسانی بین جویم و جهرم و بین فال و اسیر به سیراف ، و فیروزآباد به خنج ، و خنج به کاریان را می‌توان ذکر کرد.

    مسلمان شدنِ مردم لارستان بسیار پس از سایر نقاط این سرزمین به درازا انجامید ، نخستین حملهُ گستردهُ اعراب به شمال لارستان کنونی در منطقهُ کاریان و به وسیلهُ هرم بن حیان صورت گرفته‌است. مسلمانان در حمله‌های اعراب بارها با شکست مواجه می شوند ،امّا قلعه و آتشکدهُ کاریان به تدریج در اوایل قرن سوم قمری به تصرف مسلمانان در می‌آید.

     پیر سرخ

    ساختاری باستانی در شهر كهن لار كه از دیدگاه دانشمندان آرامگاه و یادمان مزدك بامدادان است.

    fa.wikipedia.org منبع

  • نظرات() 
  • گراش

    سه شنبه 1 تیر 1389

    گِراش شهری است در جنوب استان فارس و در فاصله ۳۵۵ کیلومتری از شیراز و ۱۵ کیلومتری لار قرار دارد. جمعیت شهرستان گراش در موقعیت جغرافیایی

    شهر گراش با مساحت 30کیلومتر مربع در 27 درجه و 40دقیقه عرض شمالی و 54 درجه و 8دقیقه طول شرقی از نضف النهار گرینویچ جای دارد. این شهرستان جزو یکی از شهرهای جنوبی استان فارس می‌باشد.ارتفاع شهر گراش از سطح آزاد دریا 920 متر و در ناحیه نیمه خشک ایران واقع است.

     جغرافیای تاریخی

    گراش از نظر تاریخی یکی از شهرهای مهم جنوبی استان فارس می‌باشد. اولین کتابی که از گراش ذکری به میان آورده‌است «بستان السیاحه»از حاج زین العابدین شیروانی است. در این کتاب گراش را اینگونه توصیف می‌کند: (گراش بر وزن فراش، قلعه‌ای است خدا آفرین در یک منزلی خطه لار واقع و آن یک قطعه کوه به شکل مخروطی و اطرافش واسعه‌است و آن مانند تل بزرگی است از تحت الی فوق عمارتست و قریب هفتصد باب خانه در اوست و چند مزرعه مضافات اوست. آبش بسیار کم و اکثر اوقات آب باران در برکه‌ها ذخیره نموده و به مصرف رسانند، هوایش به غایت گرم و نخلستان فراوان دارد و مردمش شیعه مذهب هستند.)
    کتاب دیگری که از گراش در دو قسمت ذکری کرده است«فارس نامه ناصری» تالیف حاج میرزا حسن فسایی می‌باشد. آنجایی که قلعه‌های معروف فارس را معرفی می‌نماید قلعه گراش را:(کوه کوچکی است که به قریه گراش به ناحیه مضافات شهر لار، پیوسته آبش از آب انبار بارانی است. به ده نفر تفنگچی پنج هزار نفر دشمن را دفع کند.)
    در کتاب «فردوس المرشدیه فی اسرار الصمدیه» از محمود بن عثمان که به کوشش آقای ایرج افشار چاپ شده، قدمت گراش را به قرن ششم هجری میرساند. موقعیت استراتژیک قلعه گراش و لزوم استحکامات در برابر دفاع از متجاوزان و اشرار و همچنین گرایش حکام و خوانین بخود مختاری، قلعه گراش محل مناسبی بوده‌است. حاکمان و خوانین با قدرت تمام در قلعه‌ای که بوسیله حدود هفتصد باب خانه محاصره شده حاکمیت داشته‌اند.
    حاکمانی که در ادوار مختلف تاریخ، علم خود مختاری و مقابله و رویارویی با حکومتهای مرکزی وقت برافراشته‌اند و با تکیه به این قلعه و جمعیت انسانی که در آن خانه‌ها سکونت داشته‌اند، سالها اقتدار و عظمت و را تجربه نموده‌اند. قلعه و استحکامات آن در زمان حکومت رضا خان به علت مبارزه خان گراش (زادان خان) با حکومت مرکزی وقت که لار نیز زیر نفوذ داشته، تخریب گردید و سکنه آن در دامنه این کوه به ادامه زندگی پرداخته‌اند.

     ساختمان زمین شناسی شهر گراش

    شهر گراش در قسمت زاگرس چین خورده با جهت شمال غربی جنوب شرقی در غرب فلات ایران قرار گرفته‌است. تشکیلات زمین شناسی شهر گراش جوان بوده و به دورانهای سوم و چهارم زمین شناسی تعلق دارد بیشترین تشکیلات منطقه شامل آسماری جهرمی- گچساران- میشان و آغا جاری و بنگستان می‌باشد. گراش بر روی رسوبات آبرفتی که ناودیس را به صورت دشتی هموار در آورده‌است واقع شده‌است که تاقدیسهای کوه سیاه در جنوب و کوه سرخ در شمال احاطه کرده‌است.

    آثار تاریخی گراش

    • برکه کل گراش
    • کاروانسرای برمیر گراش
    • دژ گراش یا کلات
    • برکه چهارطاق گراش
    • برکه کده بان گراش
    • برکه اسدالله گراش
    • برکه حاج ابوالحسن گراش
    • مجموعه هفت برکه
    • سد تنگ آب گراش
    • چاه گل اوی گراش
    • مسجد آخوند گراش
    • مسجد جمعه

    در بخش جنوب غربی شهر در تنگه‌ای به نام تنگاب (تنگاو) در کوه سیاه (کوسیاه) سدی به نام همین تنگه از سنگ و ساروج ساخته شده‌است که بنابر نوشته‌های آقای دکتر احمد اقتداری (استاد پیشین دانشگاه تهران) دیرینگی آن به دوره ساسانیان برمیگردد. دو اثر باستانی دیگر

     برکه کل

    این بنای تاریخی و با شکوه در شهر گراش قرار دارد و بزرگ‌ترین آب انبار برکه ایران است قدمت این آب انبار به دورهٔ قاجار و حدود 2۰۰ سال پیش می‌رسد. این آب انبار با سقف طراحی شده‌است اما در میان مردم دو روایت در این مورد وجود دارد. برخی می‌گویند که معماران موفق به ساختن سقفی برای آن نشده‌اند و عده‌ای معقتدند سقف این آب انبار در زمین‌لرزه سال ۱۳۳9 منطقه لارستان به طور کامل فروریخته متاسفانه کتیبه یا نوشته‌ای درباره آن به دست نیامده‌است این بنا که برای مصارف کشاورزی و آب آشامیدنی مردم ساخته شده هنوز کاربرد دارد. سازنده این آب انبار حاج اسدالله از نیک‌اندیشان محلی و برادر فتحعلی‌خان حکام آن روزهای لارستان است. حاج اسدالله برکه دیگری و همچنین مصلای قدیمی گراش را نیز ساخته‌است.

     دژ گراش

    دژ تاریخی گراش که کلات هم نامیده می‌شود مربوط به عصر شاه زندو و پیش از آن است امیر محی‌الدین از طرف سید عفیف الدین شاه زندو مامور فتح این قلعه شده با دلاوری بر آن چیرگی می‌یابد این دژ تاریخی در ادوار مختلف مرکز حکومت بود و در این اواخر در درگیری نیروهای رضاشاه پهلوی با زادان خان گراشی بناهای آن به وسیله هواپیما بمباران شده آثارش از بین می‌رود.

     اماکن مذهبی گراش

    • مسجد : در گراش مسجدهای زیادی وجود دارد که اسامی برخی از آنها بصورت زیر می‌باشد:مسجد مهدیه

    مسجد جامع - مسجد امام‌زین‌العابدین - مسجد آخوند - مسجد صاحب الزمان - مسجد سیدالشهدا - مسجد امام حسن -

    • حسینیه : از مهمترین حسینیه های گراش از این حسینیه ها میتوان نام برد:

    حسینیه اعظم - حسینیه سنگ آوی - حسینیه ولیعصر (برق روز) - حسینیه حضرت اباالفضل عباس - حسینیه فاطمیه - حسینیه تاریخی سنگ‌آوی

    • امامزاده

    بقعه شیخ عبدالله - امامزاده چاه‌گلابی - امامزاده سبزپوش

    حوادث اخیر

    شهر گراش در بهمن ماه سال 1388 به تصویب مجلس شورای اسلامی ایران از بخش به شهرستان ارتقا پیدا کرد.

    fa.wikipedia.org منبع

  • نظرات() 
  • صفاشهر

    سه شنبه 1 تیر 1389

    صفاشهر نام قدیم دهبید شهری است در بخش مرکزی شهرستان خرم‌بید استان فارس در جنوب ایران.

    صفاشهر در فاصله ۱۸۵ کیلومتری شمال شیراز قرار دارد و دارای آب و هوای سرد و خشک است. نام قدیم این شهر دهبید است که در واقع از دو بخش جدا گانه دهبید و خرمی تشکیل شده بوده در اطراف صفاشهر روستاهای دیگری نیز قرار دارد از جمله قاضیان-بنگشت-مشکان-دنیچه خیر-چمیان(شهیدآباد)و...

    علت این نامگذاری این منطقه به دهبید نیز نظرات مختلفی وجود دارد که بارزترین آن وجود درختان بید زیاد در این منطقه می‌باشد و در برخی سفر نامه‌های اروپایی نیز به این موضوع اشاره شده‌است. ارتفاع شعر صفاشهر از سطح دریا حدود ۲۳۲۴ متر می‌باشد که خود دلیلی است بر خوش آب و هوا بودن و البته سرد بودن هوای آن. کما اینکه به علت وجود همین ارتفاع زیاد و در نتیجه آسمان صاف و شفاف آن گروه نجوم آماتوری قدرتمند و فعالی با نام سیمرغ در این شهر فعالیت می‌کند.

    علت این نامگذاری قدیم این منطقه به خرمی را به خاطر وجود دره حاصلخیزی دانسته‌اند که در قدیم محل خوش آب و هوایی برای ایلات قشقایی برای ییلاق تابستانه آنها به شمار می‌آمده‌است. نظر دیگری نیز برای علت این نامگذاری وجود دارد که می‌گویند منطقه امازاده شهدا(جایی نزدیک خرمی) پیش از این و در دوران هخامنشی به خاطر هوای سرد به عنوان اقامتگاه تابستانی کورش کبیر بوده و چون آب زیاد و زیبایی در دور آن بنا می‌گردیده آن محل را فره آب نام نهادند که به مرور زمان و تغییرات گویش به فره -فرهی و اکنون خرمی مبدل شده‌است. زبان نخست مردم در دهبید فارسى مى باشد. این شهر داراى یك اثرِ باستانى است كه ان را "تل خاكى" مینماند. در این شهر همچین یك کاروانسرا هست كه تا حدود ۲۵ سال پیش به عنوان " مدرسه پسر انه جامى و دخترانه عفیف بود. متاسفانه از این اثرِ باستانى كه قدمت ان به صفویه میرسد خوب نگهدارى نشده است . جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۴۵٫۳۸۱ نفر بوده ' كه ۱۰۸۶۳ نفر بین سالهاى ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵ به این شهر مهاجرت كرده اند. كه بیشتر انان براى كار به این شهر مهاجرت كرده اند.

    دهبید دارای معادن سنگ مرمریت با کیفیت بسیار بالا هست، که این امر دلیلی بر رونق اقتصادی این شهر کوچک می‌باشد. مردم دهبید همگی مسلمان شییعه هستند، در گذشته ( قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ) درصدی از مردم در دهبید از آئین بهایی بودند، که پس از اتفاقاتی که افتاد آنها مجبور شدند از این شهر بگریزند و به شهرهای بزرگتر فرار کنند. و عده زیادی از انها هم دین خود را عوض کرده و مسلمان شدند. این شهر همچنین دارای یک پایگاه هوایی خانه خوره می‌باشد. شاید به این دلیل باشد که دهبید بام فارس می‌باشد. با ارتفاعی بیش از ۲۳۲۴ متر متر از سطح دریا. کولی کش نامی هست که هر کس در زمستان در برف با ماشین یا اتوبوس از اصفهان یا یزد به سمت شیراز حرکت کند باید حتما با ترس و لرز و با زنجیر چرخ به مسیر ادامه بدهد. دمای هوا در زمستان در بالای گردنه کولی کش گاه به ۳۵- هم می‌رسد.

    fa.wikipedia.org منبع

     

     

  • نظرات() 
  • سروستان

    سه شنبه 1 تیر 1389

    سروستان یکی از شهرستان‏های استان فارس در جنوب ایران است. بخش مرکزی این شهرستان در ۸۰ کیلومتری جنوب شرق شیراز واقع است.از محصولات مشهور آن می‌توان از لبنیات(به خصوص دوغ)،پسته و زیتون آن نامبرد.

    این شهر یکی از شهرهای استان است که در آن نفت نیز وجود دارد و پالایشگاه آن در دست احداث است.

    راه‏ها

    سروستان از شمال به منطقه ارسنجان،از شمال غرب به شیراز،از غرب به منطقه اکبرآباد و کوار، از جنوب غرب به خفر،از جنوب به خاوران و تادوان،از جنوب شرق به فسا،از شرق به استهبان و نی‏ریز و از شمال شرق به دریاچه بختگان منتهی می‏شود. با توجه به منشعب شدن جاده‏ها در سروستان به سایر نقاط فارس ترافیک عبوری این شهرستان قابل توجه است.


    این شهرستان در مسیر اصلی شمال به جنوب کشور قرار دارد و جاده شیراز - بندرعباس از آن عبور می کند.58 کیلومتر از مسیر 79 کیلومتری شیراز-سروستان به صورت بزرگراه شامل دو خط از هر مبدا می‏باشد. جاده آسفالت غنبی به طول 56 کیلومتر از سمت شمال این شهرستان را به بخش خرامه متصل می‏نماید. همچنین جاده سروستان-خاوران در سمت جنوب محور ارتباطی شهرستان‏های سروستان،استهبان و نی‏ریز به جهرم می‏باشند. با مصوبه هیات دولت در سفر استانی در اردیبهشت 1388 ، سروستان در مسیر راه‏آهن سراسری کشور قرار خواهد داشت.

     جاذبه های مذهبی شهرستان

    از جاذبه‏های مذهبی سروستان می‏توان از امامزاده شاه صفی الدین کوهنجان، امامزاده اسحاق، مسجد جامع حاج نظری، بقعه بی بی شریفه مهارلو، امامزاده خدیجه بانو مهارلو و قدمگاه کوه چنار مهارلو نام برد

     بقاع متبرکه

    • امامزاده سید علی ابن اسحاق واقع در روستای کت گنبد
    • امامزاده ابراهیم واقع در روستای نظرآباد
    • امامزاده ابراهیم واقع در روستای هزاردره
    • امامزاده شاصفی الدین واقع در روستای کوهنجان
    • امامزاده پیرچراغ واقع در روستای کمال آباد
    • امامزاده پیرغیب واقع در روستای شوریجه

     جاذبه های تاریخی شهرستان

    کاخ ساسان، مقبره شیخ یوسف بن یعقوب سروستانی، قلعه انگشت گبری، قلعه مخروبه برزو، عمارت پیر رباط(خانقاءقطب الدین اولیاء)، خرف خانه، شهر براته تپه تاریخی مجاور کوهنجان، شهر تاریخی پیر بیابان، حمام کوهنجان، کاروانسراهای متعدد نظیر شاه عباسی مهارلو و خیر آباد و… ، قلعه های گوناگون روستاهای کته گنبد، کمال آباد، دولت آباد، نظرآباد، سعادت آبادو… که برخی از این آثار امروزه جزء آثار ملی ثبت شده است و برخی هنوز ثبت نگشته است. در اینجا به ترتیب الفبا به ذکر مختصری از این آثار پرداخته می‌شود. کاخ ساسان به علت پروازهای جت‏های آموزشی بر فراز آن در وضعیت بحرانی تخریب قرار دارد.

     آثار تاریخی ثبت شده

    • امامزاده بی‌بی شریفه خاتون: این امامزاده در شهرستان سروستان در جنوب شرقی روستای مهارلو در میان باغات بادام واقع شده است. که مربوط به قرون متأخر اسلامی می‌باشد. این اثر در ۲۸/۶/۱۳۸۶ جزء آثار ملی به ثبت رسید. 
    • بقایای قلعه انگشت گبری: در شمال شهرستان سروستان –انتهای جاده کمربندی سروستان به سمت فسا- واقع است. و مربوط به دوره ساسانی و قرون اولیه اسلامی می‌باشد. این اثر در ۱/۵/۱۳۸۶ جزء آثار ملی به ثبت رسید. 
    • این اثر دارای آثار معماری جزیی و در داخل قلعه حصار و برج‌های اطراف است که جهت تشخیص بافت معماری آن نیاز به حفریات باستان شناسی می‌باشد. وجه تسمیه این قلعه روشن نیست ولی قدر مسلم مربوط به زردشتیان قبل از اسلام و امور دینی آنان بوده است و در داخل آن چاهی در دل کوه حفر شده است و بنا به اقوال عموم پر از استخوان مرده است متأسفانه کاربرد این قلعه روشن نشده است.
    • تپه شرقی: این تپه‌های باستانی که مربوط به ازمنه پیش از تاریخ می‌باشد در شهرستان سروستان در میان باغات دهستان مهارلو واقع گشته که در ۵۰۰ متری جنوب جاده شیراز می‌باشد. این اثر در ۲۸/۶/۱۳۸۶ جزء آثار ملی به ثبت رسید.
    • لازم به ذکر است که تپه‌های باستانی و تل‌ها همان سکونتگاه‌های گذشته بوده‌اند که رو به ویرانی نهاده و به تلی از خاک تبدیل شده و آثار و بقایای زندگی مردمان گذشته را در دل خود مدفون ساخته‌اند.
      • تپه‌های امامزاده ابراهیم نظر آباد: در شهرستان سروستان-روستای نظرآباد – کیلومتر ۱۱ جنوب نظرآباد واقع است. و مربوط به دوره ساسانی و اوایل دوره اسلامی می‌باشد. این اثر در ۲۵/۱۲/۱۳۷۹ جزء آثار ملی به ثبت رسید. تپه‌های شهر برات: واقع در ۲۵ کیلومتری شهرستان شیراز که در شمال کوه قلعه گریخته قرار گرفته است. و مربوط به دوره اسلامی می‌باشد. این اثر در ۸/۵/۱۳۸۱ جزء آثار ملی به ثبت رسید.
      • تل برزو: در شهرستان سروستان قرار دارد و مربوط به دوره اسلامی می‌باشد. این اثر در ۲۵/۱۲/۱۳۷۹ جزء آثار ملی به ثبت رسید.
      • تل پوک: در شهرستان سروستان قرار دارد و دوره آن مشخص نمی‌باشد. این اثر در ۲۵/۱۲/۱۳۷۹ جزء آثار ملی به ثبت رسید.
      • تل سرخو: در شهرستان سروستان دهستان کنو –یک کیلومتری جاده سروستان به شیراز واقع گشته که به دوره اسلامی مربوط می‌باشد. این اثر در ۸/۵/۱۳۸۱ جزء آثار ملی به ثبت رسید. 
      • تل شاهرخی مهارلو: در شهرستان سروستان ۲ کیلومتری روستای مهارلو واقع است که مربوط به دوران پیش از تاریخ می‌باشد. این اثر در ۸/۵/۱۳۸۱ جزء آثار ملی به ثبت رسید.
      • تل قلعه‌ای
    •  
    • جاذبه های طبیعی سروستان
    •  
    • منطقه مهارلو که یکی از 7 منطقه برتر گردشگری کشور است در این شهرستان قرار دارد دریاچه مهارلو مهمترین جاذبه طبیعی این شهرستان است. از دیگر مناطق طبیعی سروستان می‏توان به چشمه سرو نخودی نظر آباد، چشمه قمپ تزنگ واقع در روستای مؤمن آباد، چشمه غنیبی واقع در تنگ غنیبی کیلومتر 15 جاده سروستان - خرامه، چشمه له یاسی (سهراب)واقع در روستای کت گنبد، باغ رباط سروستان، قدح فر در روستای نظرآباد، آب چشمه چنار ، آب زنگی،آب محمد خالو، باغ حیدر، کوه زیره، آب گرم و چشمه معدنی و آب بیدک همگی واقع در دهستان مهارلو، آب مهارلو کهنه ، آب شیخک در بکت، آب طلیکو مهارلو، آب باغک کت گنبد، آب امامزاده کوهنجان، چشمه آبخونی مهارلو، کمرزرد نظرآباد،بوته نور دولت آباد، چشمه انجیرک، چشمه نباتی کوهنجان، چشمه آبریز جبل کوهنجان و کوه چنار مهارلو اشاره نمود.
    •  
    •  صنایع دستی

      هنرهای مردم منطقه از دیر باز قالی بافی، نمد مالی، كلاه بافی، ملكی دوزی، كوزه گری ، دولچه سازی بوده كه بعضی از آنها به دست فراموشی سپرده شده است.[۳]

       ساختار جمعیتی

      جمعیت سروستان از بعد ساختاری ترکیبی از دو گروه فارس که بومیان منطقه‌ای می‌باشند و همچنین گروه عشایری که بیشتر از مناطق اطراف در دوران مختلف به منطقه وارد شده و ساکن گشتند می‌باشد و در حال حاضر عشایر قشر چشمگیری از ترکیب جمعیتی منطقه را به خود اختصاص داده است. لازم به ذکر است که عشایر منطقه بیشتر از طوایف لر و ترک می‌باشند. از نظر شغلی درصد زیادی از مردم به كارهای خدماتی و كشاورزی مشغولند. وجود صفاتی از قبیل مناعت طبع، قناعت، صداقت در میان مردم سروستان امنیت منطقه را سبب شده است. لازم به ذکر است که گویش محلی با لهجه سروستانی نیز در منطقه رواج دارد.

       سطح سواد

      با توجه به سرشماری نفوس و مسکن در سال 1385 ،76درصد مردم شهرستان سروستان دارای سواد عمومی بوده و 10.5 درصد دارای تحصیلات دانشگاهی می‏باشند.

    • وجود دو واحد دانشگاهی آزاد و پیام‏نور در این شهرستان در افزایش سطح تحصیلات عمومی منطقه نقش چشم‏گیری داشته است.

       هنر و ادب فارسی

      از بزرگان هنر موسیقی ایران استاد رضوی سروستانی است که از اساتید محمدرضا شجریان به شمار می‏رود.


      چند تن از شاعران معاصر کشور که از این خطه برخاسته‏اند:

      • ذبیح الله عدالتی
      • عبدالحمید همتی
      • هادی فردوسی
      • صادق همایونی

       پوشش گیاهی

      شهرستان بیشتر دارای پوشش گیاهی علفی و دو نوع درختی و درختچه ای شامل بنه، زبان گنجشك، بادام كوهی، ارس، زرشك، بلوط و … می‌باشد، همچنین دارای باغهای زیتون و پسته بوده بعنوان مثال می‌توان به نزدیك به 2000هكتار باغ پسته در شهرستان اشاره نمود.با توجه به رونق کشاورزی در این منطقه،سروستان یکی از تولیدکنندگان عمده گندم در استان فارس به شمار می‏رود.

    • fa.wikipedia.org منبع

  • نظرات() 
  • سعادت شهر

    سه شنبه 1 تیر 1389

    سعادت‌شهر بخش مرکزی شهرستان پاسارگاد در استان فارس ایران است و در ۱۰۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان شیراز قراردارد.

     جمعیت

    جمعیت این شهرستان تا سال 1386 برابر 22 هزار نفر ( با حومه ) بوده است . بیشتر این جمعیت را افراد کمتر از 35 سال ( قشر جوان و نوجوان ) تشکیل میدهد .

     فرهنگ و مذهب

    مردم این شهرستان با بیش از 99.8% مسلمان و شیعه هستند . در این شهرستان اکثراً نژاد فارس ( تاجیک ) و عرب و قشقایی دیده میشود .

     اقتصاد

    اقتصاد این شهر متکی بر کشاورزی و صنایع غذایی می‌باشد. کارخانه‌های یک و یک، بیژن و چهاب وكارخانه شالی كوبی اعتماد در این شهرستان و در زمینه صنایع غذایی فعالیت دارند.ودر تولید بزر كارگاه تولید بذراعتمادفعالیت دارد.زمین های قصرالدشت این شهرستان از لحاظ منابع آب، خاک و نیز موقعیت جغرافیایی بسیار مستعد بوده و در مسیر جاده و راه آهن شیراز-اصفهان قرار دارد. وباغات انگور محله علی آباد نیز دارای خاكی حاصل خیز است.

    همچنین وجود آثار تاریخی پاسارگاد و نیز تنگه بلاغی بر جاذبه‌های گردشگری این منطقه افزوده است. از مناطق تفریحی این شهر می‌توان به چشمه ابوالمهدی، تنگه الله اکبر، قصر الدشت، جنگل ارسنجان، تنگه سعادت شهر می‌توان نام برد که از مناطق زیبای ایران می‌باشد.

    fa.wikipedia.org منبع

  • نظرات() 
  • فیروز آباد

    دوشنبه 31 خرداد 1389

    فیروزآباد شهری است در استان فارس ایران. این شهر مرکز شهرستان فیروزآباد است. شهر فعلی در نزدیکی شهر تاریخی گور ساخته شده‌است. فیروز آباد یکی از مکان‌های پرظرفیت برای گردشگری است.

     پیشینه

    شهری که امروزه فیروزآباد نامیده می‌شود در گذشته، گور نام داشته‌است. براساس منابع تاریخی معتبر، شهر گور یا جور یا اردشیر خره را اردشیر بابکان ساخت و آن را تختگاه خود قرار داد. پس از مرگ اردشیر به سال ۲۴۱ میلادی، الگوی ساختمانی این شهر که دایره‌ای شکل بوده مورد تقلید فراوان واقع گردیده و تا سده‌های میانه، نزدیک به چهار صد شهر بدین صورت ساخته شد و حتی شهری با اهمیت همچون دارابگرد با این سبک و سیاق بنا گردید که بقایای آن تاکنون برجای مانده است.

    ابن بلخی که یک هزار سال قبل فارسنامه را تالیف کرده‌است می‌نویسد: فیروزآباد که قدیم آن را گور می‌نامیدند به روزگار کیانیان شهر بزرگی بوده و حصاری عظیم داشت. اسکندر ذوالقرنین چون به پارس حمله کرد چندان که کوشید نتوانست به حصار شهر گور رخنه کند لذا جهت رودی را که از سر کوه می‌آمد، به طرف شهر برگرداند و در شهر جاری ساخت تا آن که تمام شهر گور درآب غرق شد.

    فیروزآباد نسبت به زمین‌های اطرافش در گودی واقع شده‌است از این‌رو باآب رودخانه‌ای که اسکندر درشهر جاری ساخت، این شهر به یک دریاچه تبدیل شد واین دریاچه قرن‌ها باقی بود تا این که اردشیر با تمهیداتی آب دریاچه را تخلیه کرد و شهر جدیدی به جای شهر گور بنا نهاد و نام آن را اردشیر خوره نامید. اردشیر خوره در زمان حمله اعراب به ایران ویران شد تازمانی که عضدالدوله دیلمی (گیلانی) برخلفای عرب تسلط پیدا کرد و به آبادانی ویرانه‌های اعراب همت گماشت. این شهر از آن به بعد فیروزآباد نامیده شد.

    امروزه شاید بیش از ۷۰درصد ساکنان شهرستان فیروزآباد را ترک زبانان تشکیل بدهند(البته این قضیه را هیچ آمار گیری رسمی در كشور ثابت نكرده است) که همان عشایر هستند که در این شهر ساکن شده‌اند.

    شهرستان فیروزآباد به مرکزیت شهر فیروزآباد با وسعت ۳۵۴۲ کیلومتر مربع ۸./۲ درصد کل مساحت استان فارس را به خود اختصاص داده‌است، این شهرستان از شمال به شهرستانهای شیراز و کازرون از غرب به فراشبند و از جنوب به شهرستان قیروکارزین و از شرق به جهرم محدود می‌شود که بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای دو نقطه شهری (فیروزآباد- میمند) و دو بخش مرکزی و میمند و پنج دهستان (احمد آباد، جایدشت، خواجه‌ای، دادنجان، پرزیتون) و دارای ۲۷۱ آبادی دارای سکنه و خالی از سکنه می‌باشد.

    فیروزآباد یکی از شهرهای مهم و باستانی اقلیم پارس بوده که در دوران شاهنشاهی هخامنشی تا غلبه اسکندر مقدونی از مناطق آباد و مهم بوده و بعد از تسلط اسکندر و جانشینان او به صورت مرکز مقاومت علیه حکمرانان یونانی درآمد.

    عشایر غیر ساکن حدود هشت ماه از سال را در این شهرستان در مناطق قشلاقی و ییلاقی سپری می‌کنند که دارای فرهنگ خاص خویش می‌باشند. وجود خاک مرغوب و شنهای حاصلخیز علیرغم کمبود آب شرب و زراعی محیطی مساعد ساخته که بیش از ۳۵٪ از مردم به کارهای کشاورزی اشتغال دارند و این شهرستان یکی از قطبهای مهم کشاورزی به شمار می‌رود. و در کنار کشاورزی و دامداری که شغل اصلی عشایر می‌باشد و از منابع ارتزاق آنها می‌باشد نیز رواج دارد و تقریباً ۲۰٪ جمعیت را به خود مشغول کرده‌است.

    fa.wikipedia.org منبع

  • نظرات() 
  • فسا

    دوشنبه 31 خرداد 1389

    فَسا نام شهری در ۱۴۵ کیلومتری جنوب شیراز واقع در استان فارس است. شهرهای شیراز، داراب، استهبان و جهرم در همسایگی این شهرستان هستند.

     پیشینهٔ تاریخی

    تاریخ فسا حداقل به زمان هخامنشیان برمیگردد که در آن زمان نام این شهر پسه یا پسا بوده که بعد از حمله اعراب به فسا تبدیل می‌شود.

     کشاورزی و صنعت

    فسا از نظر کشاورزی شهری پررونق است. از نظر تولید گندم و ذرت رتبه اول کشور ایران را داراست بطوریکه فسا را شهر گندم می‌دانند . با توجه به آب و هوای مناسب ،وجود نخلهای گرمسیری و درخت گردو و دیگر گونه‌های درختی در این شهر متداول است. کشت پنبه نیز در فسا رونق فراوان دارد. کارخانه رب گوجه فرنگی، ۱۶ کارخانه ذرت خشک کنی و یک کارخانه روغن کشی زیتون، یک کارخانه قند، کارخانه تولید ماکارونی، کارخانه تصفیه وش پنبه،کارخانه تولید الکل، کارخانه تولید آرد، کارخانه، کارخانه صنایع لبنی - تعدادی کارگاههای تولید کانی غیرفلزی و صنایع دستی (بافت فرش ، گلیم ، حصیر ، رویه گیوه و . . .) از صنایع این شهرستان می‌باشد .

     موقعیت راهبردی

    قرار گرفتن در مسیرهای اصلی شیراز به کرمان و بندر عباس، این شهر را از یک موقعیت راهبردی برخوردار کرده‌است. بلندترین نقطه این شهرستان خرمن کوه می باشد که ۳٬۱۸۵ متر ارتفاع دارد .

     آیین های مزدکی و مانوی

    فرصت‌الدوله در آثار عجم چنین می‌نویسد:

    زرتشت خورگان که استاد مزدک بوده است از اهالی این شهر است که سالها در بیزانس (روم شرقی) بسر می‌برد و در آنجا با کتب فلسفی یونانی از جمله جمهوریت افلاطون آشنایی پیدا کرد و تحت تأثیر اندیشه مدینه فاضله افلاطون قرار گرفت. افکار زرتشت خورگان که بیشتر جنبه اقتصادی و اجتماعی داشت، توسط شاگرداش مزدک به جامعة ایرانی معرفی شد. می‏گویند بانی اصلی آیین مزدکی مردی زردشت نام از اهل فسا بود و به نوعی کیش مانوی که مخالف کیش رسمی مانوی بود، دعوت می‏کرد. این مرد دعوت خود را در روم ظاهر کرد و سپس به ایران سفر کرد و به دعوت پرداخت. در روم این شخص به نام ‏پوندس‏ معروف بوده‌است. پس نتیجه‏ این می‏شود که فرقه مورد بحث ما یکی از شعب مانوی بوده که قرب دو قرن‏ قبل از مزدک در کشور روم تأسیس یافته و مؤسس آن یکنفر ایرانی زردشت‏ نام پسر «خورگان» از مردم «پسا» بوده‌است... از اشارات‏ مندرجه در کتب عربی چنین مستفاد می‏شود که زردشت (فسایی) پیشوایی بوده‏ که دعوت او فقط جنبه نظری داشته‌است، اما مزدک که مرد عمل بوده و به‏ قول طبری در نزد طبقه عامه خلیفه زردشت به شمار می‏آمده‌است، رفته رفته‏ نام مؤسس اصلی را تحت الشعاع قرار داد و در همان عهد خود، فرقه را به‏ اسم مزدکیه مشهور نمود. بنابراین فسا(پسا) را می‌توان مهد آیین مزدکی دانست.

    تقسیمات کشوری

    شهرستان فسا اکنون دارای شهرهای فسا, زاهدشهر, نوبندگان و ششده وقره بلاغ و سه بخش مرکزی، شیبکوه و ششده وقره بلاغ می‌باشد.

     روستاهای تاریخی

    از قدیمی ترین روستاهای بخش مرکزی می‌توان به کوشکقاضی اشاره نمود. این روستا در سمت جنوب شرقی شهرستان فسا واقع شده‌است که مواضع تاریخی نظیر تل نخودی و قلعه رحمت آباد در حاشیه آن و سمت کوه توده قرار دارند و روستای نوبندگان که پیشینهٔ آن به زمان تمدن ایلام می‌رسد

    شخصیت های معروف

    از شخصیت‌های بزرگ گذشته این شهر می‌توان به عبدالرضا مروّت، از روسای فرودگاه وین در اتریش، روزبهان بقلی فسایی،صاحب فارس نامه ناصری، غلامحسین کدیور (بانی باغ مشهور کدیوری در مدخل شهر)؛ محسن کدیور نویسنده و اسلام شناس،منصور رستگار فسایی شاهنامه پژوه و استاد دانشگاه،و دکتر مهدی عبدلی استاد فیزیک در دانشگاه کانادا و احمد بهشتی نویسنده و استاد دانشگاه, محمد باقر ذوالقدر جانشین فرمانده کل سپاه وقایم مقام وزیر کشور و امنیت ملی و معاون کل نیروهای مسلح در امور بسیج ، حسام فیروزی فعال حقوق بشر، دکتر کریم بامداد پزشک، مهتا بردبار شاعر و ادیب، جمیله کدیور نویسنده و فعال سیاسی، علی اصغر مصلح استاد دانشگاه،منوچهر کدیور نویسنده، هدایت الله آقائی فعال سیاسی، دکتر محمد حسین بهرامیان شاعر معاصر سراینده شعر معروف سارا اشاره نمود.

     دانشگاه‌ها

    دانشگاه دولتی فسا:www.fasaihe.ac.ir این دانشگاه با 5 رشته مهندسی و 2 رشته پایه است که در سال های اتی پیشرفت زیادی خواهد کرد برای آشنایی با این دانشگاه به سایت مراجعه کنید. همچنین شهرستان فسا دارای دانشگاه علوم پزشکی، یک واحد دانشگاه آزاد اسلامی، یک واحد دانشگاه پیام نور و دانشکده کشاورزی است.این شهرستان بعد از شیراز دارای بیشترین دانشگاه در استان فارس می باشد.

     جاذبه‌های طبیعی و تفرج گاهها-ابنیه و آثار تاریخی

    • ۱- تل ضحاک که از آثار ما قبل اسلام است و ویرانه‌های کاخ یکی از شاهان ساسانی به همین نام می‌باشد که آثار باستانی زیادی بر اثر کاوش در اطراف آن بدست آمده و در موزه‌های کشور نگهداری می‌شود.
    • ۲- آثار شهری مربوط به دوران ساسانی در حوالی روستای تنگ کرم واقع در ۱۵ کیلومتری شهر فسا بنام شهر وال وجود داشته که آثار و بقایایی از آن باقی است.
    • ۳- تل نعلکی واقع در جنب روستای جلیان از بخش نوبندگان که قبور ماقبل تاریخ بوده و از لحاظ مهر پرستی بررسی و اهمیت است.
    • ۴- ساختمان نقاره خانه واقع در اول بازار شهر فسا مربوط به دوران قاجار
    • ۵ - سنگ قبر (سنگ سیمان) به طول ۲ متر و عرض ۰٫۵ متر که خطوط گرانبهایی روی آن حک شده و مربوط به دروازه شهر فسا در زمان ساسانیان بوده است.
    • ۶- آتشکده سامانی مربوط به دوره ساسانی واقع در ۱۵ کیلومتری شمال فسا
    • ۷- دریاچه مصنوعی
    • ۸- چهل چشمه - پانعل
    • ۹- میان جنگل دارای گونه‌های گیاهی بسیار ارزشمند
    • ۱۰- امامزاده اسماعیل
    • ۱۱- امامزاده حسن
    • ۱۲- شاهزاده قاسم
    • ۱۳- شاه ابوالفتح
    • ۱۴- پارک تفریحی آزادی
    • ۱۵- منطقه گلیان
    • -منطقه باستانی کوزه گرخانه (واصل آباد ) ، آثار باستانی تنگ مج و تنگ موردی ، تل نخودی و اتلال مجاور آن (کوشکقاضی) ، تل سیاه (فدشکویه) و اتلال در امتداد آن تنگ خمار (سنان) و چاههای سنگی در ارتفاعات مجاور سنان ، بقعة سید شمس الدین (عهد صفوی) ، بقعة زاهد کبیر در زاهد شهر (عهد مغول) ، ساختمان نقاره خانه (شهربانی قدیم = خیابان محمدی)

     منبع :fa.wikipedia.org

     

  • نظرات() 
  • زاهدشهر

    دوشنبه 31 خرداد 1389

    زاهدشهر یکی از شهرهای استان فارس و مرکز بخش شیبکوه از توابع شهرستان فسا است.فاصله این شهر با مرکز شهرستان 25 کیلومتر و با شیراز ۱۷۰ کیلومتر می‌باشد این شهر مسیر ارتباطی فسا به جهرم می‌باشد.

    این شهر با جمعیت ۲۰٬۰۰۰ نفر از نقاط باپیشینه کهن و فرهنگی استان فارس است. دارای آب وهوای نسبتاً خشک است ومحصولات آن گندم جو پنبه خربزه هندوانه ذرت کلزا می‌باشد. زاهدشهر در گذشته زاهدان نام داشت و در سال ۱۳۶۸ با تأسیس شهرداری در این شهر به زاهدشهر تغییر نام داد.

    طبق برخی شنیده‌ها قدمت این شهر به حدود یک هزارسال پیش باز می‌گردد آن زمان که قبل از بنای شهر کنونی تیران نام داشت که منطقه‌ای حاصلخیز بود و کشاورزی در آن رونق داشته است. از جمله دلایل نام زاهدشهر یا همان زاهدان بر این شهر وجود بقعه امامزاده زاهد از نوادگان امام موسی کاظم بوده است می‌باشد.مساجد زیادی در این شهر وجود دارد كه قدیمی ترین مسجد این شهر مسجد جامع می باشد.هسته مركزی شهر كنونی محلی به نام سر تل بوده است كه هم اكنون تخریب شده است . از محلات این شهر می توان به محله قبله ، محله باغ ، لب خندق ، محله بالا و پائین اشاره نمود. خیابان امام ، خیابان امام حسین ، خیابان مطهری و خیابان دانشگاه جزو خیابانهای اصلی این شهر هستند. هم‌اکنون نیز این شهر دارای دانشگاه آزاد وپیام نور می باشد. این شهر با داشتن افراد تحصیلكرده و نخبه از زمان های گذشته تا حال به عنوان شهری استعداد خیز مطرح بوده است .از آثار دیدنی این شهر می توان به بقعه امامزاده زاهد در مدخل ورودی شهرتلی موسوم به تل قلات و دیرواقع در آن رودخانه خشك و دامنه های كوه درز و ساواتی و بقایای سرتل ، بقایای قلعه های قدیمی اشاره نمود.

     منبع : fa.wikipedia.org

  • نظرات() 
  • داراب

    دوشنبه 31 خرداد 1389

    داراب، یکی از شاهان ایران در شاهنامهٔ فردوسی است، که پدر دارا (داریوش سوم هخامنشی) شناخته می‌شود. با توجه به تاریخ سنتی ایران، داراب با داریوش دوم هخامنشی همسان انگاشته می‌شود.

    داریوش دوم (داراب) پدر اوستانوس پدر آرشام پدر داریوش سوم (دارا) بوده است، و بنابراین داریوش سوم نسبش با سه نسل فاصله به داریوش دوم می‌رسد، و به‌همین جهت در تاریخ سنتی، داراب را پدر دارا دانسته‌اند

    در شاهنامه

    داراب در یکی از نبردهای خود به روم با فیلقوس (فیلیپ دوم مقدونی) نبرد می‌کند و سپاه او را شکست می‌دهد و پس از آشتی، دختر فیلقوس، ناهید را به همسری برمی‌گزیند و با خود به ایران می‌آورد. داراب از ناهید به دیلی نفس بدبویش دل‌آزرده می‌شود و او را که به اسکندر باردار است به روم باز می‌گرداند، و اسکندر در خانهٔ فیلقوس به دنیا می‌آید. به دلیل ترس از سرافکندگی، این راز پنهان نگاه داشته می‌شود و اسکندر پسر فیلقوس به شمار می‌آید و کینهٔ ایرانیان در دل رومیان ریشه می‌گیرد.

    داراب که همسر دیگری برگزیده است، دارا (داریوش سوم) از او زاده می‌شود. داراب، دارا را جانشین خود می‌کند و در می‌گذرد. دارا (داریوش سوم هخامنشی) در برابر اسکندر شکست می‌خورد.

    بازتاب و اثرگذاری

    ایرانیان با چنین داستانی برای اسکندر ایران‌گشا، نژادی ایرانی قائل شده بودند و او را برادر داریوش سوم به حساب می‌آورند. همین داستان زیربنای اسکندرنامه و روایت‌های مثبت منتسب به اسکندر را به وجود می‌آورد.

     منشاء

    سرگذشت افسانه‌ای اسکندر قطعاً منشائی ایرانی و پهلوی ندارد و در اصل از منابع رومی و سریانی به عربی و از آنجا به به آثار زبان فارسی راه پیدا کرده است. چراکه در متن‌های دینی اسکندر همیشه با لقب «گجسته» (ملعون) مورد نفرین است و در روایت‌های دینی سوزاندن اوستا به او نسبت داده شده است.

    fa.wikipedia.org منبع

     

  • نظرات() 
  • جهرم

    دوشنبه 31 خرداد 1389

    جَهرُم یکی از شهرهای استان فارس در ایران است. این شهر، مرکز شهرستان جهرم است. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۰۵٫۲۸۵ نفر بوده‌است

     نام و پیشینه تاریخی

    جهرم از شهرهای بسیار قدیمی ایران است که نام قبلی آن گهرم بوده‌است. فردوسی در شاهنامه از آن در عصر ساسانیان یاد کرده و نام دلاور ایرانی یعنی گهرم بر آن نهاده‌است. هم چنین در تاخت و تاز اسکندر از جهرم نام برده می‌شود و این شهر را در عصر پادشاهی بهرام گور دشتی بی آب می‌خواند. جهرم یا گهرم به معنی جای گرم است. به استناد نوشته‌های استخری، ابن بلخی و حمدالله مستوفی، جهرم قلعهٔ بزرگ، معروف به خورشه و خورشاه داشت که فاصله آن تا شهر، پنج فرسخ بود. بانی این قلعه، خورشه، عامل خلفای بنی‌امیه در جهرم بود. این قلعه بعدها به همت خواجه نظام الملک وزیر مشهور سلجوقیان تعمیر و مرمت شد و در آن زمان این شهر در جنوب ایران بزرگترین آبادی به حساب می‌آمد. در نهایت پس از پیروزی اعراب این شهر را جهرم خواندند. یکی از جنگهای اعراب و ایرانیان و شاید آخرین آن در این شهر واقع گردید که تعداد کشته‌ها آنقدر زیاد بوده که کوهی در غرب جهرم محل این درگیری به کوه شهدا معروف شده‌است و دره‌ای نیز به نام دره لاشه (جسد) معروف گردیده‌است.

     جهرم و انقلاب اسلامی

    این شهر در زمره ۱۱ شهری قرار دارد که در آنها حکومت نظامی اعلام شد.

     مکان‌های دیدنی و تاریخی

    • مسجد جامع جهرم از آثار دوره صفوی.
    • آتشکده قدمگاه که در جنوب شهر جهرم روی تپه‌ای باصفا دیده می‌شود. این آتشکده بر تمامی شهرستان جهرم مشرف است و از جمله آثار باستانی و دیدنی منطقه به شمار می‌یند.
    • بزرگ‌ترین غار دست ساز جهان که بنام سنگ‌شکن معروف است در این شهر قرار دارد.
    • غار ورا معروف به معبد خورشید نیز از دیگر جاذبه‌های طبیعی جهرم است.
    • بازار جهرم.
    • کوه‌های دیدنی بنیز، چاتیز، اونار و غیره.
    • مسجد و مدرسه خان.
    • قلعه باستانی معروف به قلعه گبری که بر روی یک کوه کوچک ما بین دو کوه بزرگ قرار دارد.از عجایب قلعه گبری چاه این قلعه‌است که در سنگ کوه حفر شده‌است.
    • چشمه‌ای در کوه معروف به دوغوره

    fa.wikipedia.org منبع

  • نظرات() 
    • تعداد صفحات :2
    • 1  
    • 2  

    آخرین پست ها


    نویسندگان



    آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد نویسندگان :
    • تعداد کل پست ها :
    • آخرین بازدید :
    • آخرین بروز رسانی :

    اَبر برچسبها